Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiolatrie erat morale ſumat̉ morale cōiter ꝓut morale dr̄ qd̓exercet̉ ad meritū: ſiue ſit opꝰ fidei ſiue noꝝ ſꝫ obẜuātia cerimonialiū ſiue moraliū ꝑtinebat ad latriā: qꝛ illis exhibebat̉ cultꝰ deo: igit̉ obſeruātia cerimōialiū fuit moralis.at̄ ē hmōi dꝫ ceſſare: igr̄ ⁊cͣ. Itē ī lege ſcpͥta tria ꝯtīe bat̉ẜm Hug. Precepta. ꝓmiſſa ſacramēta. Sacram̄ta aūtmedia fuerūt īter p̄cepta ꝓmiſſa. ſꝫ extrema ceſſāt: igunec mediū ceſſare dꝫ. Itē lex moyſi ꝓmiſit tꝑalia. Yſa. j.Si volueritis vel audieritis me bona terre ꝯmedetis. obſeruātia igit̉ legaliū merebat̉ bona tꝑalia: ſꝫ obſeruantiaeuāgelij meret̉ et̓na. Sꝫ ſumꝰ ī via īdigemꝰ tꝑalibꝰ. vn̄ īvia indiget vtriuſqꝫ. Igit̉ vt vr̄ dupliciter ē homī nccͣiaobſeruātia .ſ. legaliū euāgelij. Itē Baruch. iiij. Hic eſliber mādatoꝝ lex manet īeternū. igit̉ euacuabat̉. Item vt habet̉ ab Hug. ſumēte illud verbū apl̓i. v. Hebre. ſint elemēta exordij ſermonis dei. Sacramēta legisnature ꝯꝑant̉ elemētis. legis ſcripte exordijs .i. dct̄onibꝰ:legis gratie ſermonibꝰ. Sꝫ exiſtēte ſermone ceſſat ꝓpthoc dictio vl̓ elemētū: īmo ſil̓is ē notio. igit̉ a ſil̓i ⁊cͣ. Itēpiſio quedā enigmatica. nihilominꝰ veritate adueniēte euacuata ē. adueniēte xp̄o euacuata ē fidesxp̄i. eodē videt̉ cerimonialia ſiue legalia quodā enimate p̄locuta fuerūt xp̄m. ꝓpter hoc adueniēte xp̄o ceſſare debeāt. Itē. j. Thi. v. Scimus qꝛ bona ē lex ſi quisea legitime vtat̉. glo. legitime .i. ſpūaliter. igit̉ ꝙͣtū ad intellectū ſpūalē ſꝑ eēt ea vtēdum. ita ſemꝑ eēt vtēdum lege ꝙͣtū ad intellectū ſpūalē. lꝫ non ꝙͣtū ad lr̄alem. Undefaciendo oꝑa impudicitie circūcidimus nos ſpiritualiter.Similiter affligēdo nos ī carne ꝓpter pct̄a. offerimus deoſacrificia. pͣs. Sacrificiū deo ſpiritꝰ ꝯtribulatꝰ. ſil̓r alijs. Itē vſus rei ē vtilitas rei cuiꝰ ē vſus. Unde ẜm resē maioris vtilitatis magis vtēdū ea. ſꝫ ẜm aliꝗd elucidatur maioris ē vtilitatis vt vr̄ in ſententijs. patet igit̉ ẜmmagis eſt hmōi magis eſt ea vtendum. ſed vt dicit BedaSacramēta veteris legis lumen gr̄e ſunt reuelata. Un̄magis nūc eluceſcūt ꝙͣ tꝑe legis veteris. igit̉ vſus eoꝝ maioris eſt vtilitatis. Item Deut̄. xxviij. Si audire nolueris vocē dn̄i dei tui vt cuſtodias oīa mandata eius cerimonias qͣs ego p̄cipio tibi hodie: veniēt ſuꝑ te omnes maledictōnes iſte ⁊cͣ. Ecce p̄cipit indifferēter omne māda obſeruare morale cerimoniale ſine termini ꝓlixiōe maledictōni ſubijcit omnē trāſgrediētē vel vnū de mādatis: nullū hominē excipiēs. vel mādatū. igit̉ vt vr̄ ab oībꝰ ſine termīo oīa ſunt obẜuāda īdifferēt̉. Itē Ro. vij. lexIdē ſancta mādatū ſct̄m iuſtū bonū. hoc intelligit̉de lege ꝙͣtū ad cerimonialia ſiue figuralia. ptꝫ quia poſtea ſubdit̉ in textu. Scimus quia lex ſpiritualis ē. glo. ibiAug. Spiritualis lex moyſi dicit̉ ꝗa ī ea ſunt dei ſunt. qꝛ ſpiritualiter intelligēda ē. Si igit̉ ꝙͣtū ad cerimonialia tm̄ ē attendēdus ſpūalis intellects: igit̉ lex ꝙͣtum adcerimonialiaſta ſct̄a iuſta bona. ſꝫ omne ta Itē deūt̉. v. Hec ſūt p̄ceptale ꝑpetuo ē obſ: vt cuſtodiāt cūctis diebꝰ vite ſue.cerimonie atoEt ſil̓r dr̄ in fine.epit nobis vt faciamus omīagitima vt timeamus dn̄m bene ſit nobis cūctis diebꝰte nr̄e. Ex quibꝰ elicit̉ ratione legis tenebāt̉ ad obſernātiā cerimonialiū ſemꝑ. Similit̓ deut̉. xj. Ama dn̄m deum tuum obſerua cerimonias p̄cepta eius omni tꝑe. intētio ē ſicut exponit̉. vt ppl̓s iſrl̓ obliget̉ ſuo eterno. exp̄ſſe dr̄ Deut̉. xxix. manifeſta ſunt nobis filijs nr̄isineternū vt faciamus vniuerſa verba legis huiꝰ. Reſtat ꝑpetua fuit obſeruatō legaliū in ppl̓o iſrahelitico.re. ſicut habet̉ Hiere. xxxj.ꝓmiſſio facta ē ppl̓o iſrahelitico de ꝑpetuatōe. Unde dr̄Si defecerīt leges iſte co me: ſemē iſrl̓ deficiet. ē ratio. qͣſi ex impoſſibili. ē ſic̄leges celi terre: deficiēt an̄ fine mūdi: ita nec deficietgeneratō ppl̓i iſrahelitici. ſeꝗt̉ ſemē dn̄i nec euellet̉ necdeſtruet̉ imꝑpetuū. Lex aūt data ē hereditarie filijs iſrl̓ ſicut habet̉ Deut̄. xxxiij. legē p̄cepit nobis moyſes heredita ml̓titudinis iacob. Reſtat ſacr̄a legalia ꝯuenit durare. Pre. in euāgelio. dr̄ Non veni ſoluere legē. ſꝫ adī-ſextaplere. Si ergo vxp̄m jōͣ: nec alius poſt veītqui haberet auctoritatē ſoluēdi. reſtat ſacramēta illiꝰ ceſſare debebant. Sil̓r deut̄. xxvij. dr̄.maledictusō ꝑmāſēit in ſermonibꝰ legis huiꝰ. cum ergo ſacramēti ſermones legis ꝑtineāt: debebāt ꝑmanere in obſeruatōne. Itē fides eadē māſit in antiquo ppl̓o in moderno. Fides aūt attendit̉ in ſacramētis: ſacr̄a ratōne illiushabebāt durare. Itē ſacr̄a eſſent data ratiōe: nihil at̄corrigit̉ niſi qd̓ recte fieri ē deputatū: reſtat ergo illa erat corrigēda. ergo adhuc ꝯueniebat durare. ItemGal̓. iij. An ex oꝑbꝰ legis. glo. in obſeruātijs at̄ ſi non ins ſola ē: qͣlis erat in ppl̓is iudeoꝝ ē vſilla intelligāt̉: non ſoluꝫ nihilcōgruāt.ſoyſe ppl̓o obſeruata ſunt. Nihil enī tapīe terret aīaꝫ ꝙͣ ſacramētū intellectū. Intellectū d̓o piū gaudiū parit. Omne aūt ſacramētū intelligit̉: vel ad ꝯtēplatōnem veritatis vel ad bonos mores refert̉. qͦꝝ vtrūqꝫ ad ē neceſſariū Ex accipit̉ adhuc neceſſaria ē obſeruatō ſacramētoꝝ. Item hoc videt̉ hocqd̓ dicit̉ in glo. ſuꝑ illud pͣs. Qui ſanat ꝯtritos corde. alligamēta enī ſunt tꝑalia ſacramēta quibꝰ interim conſolatōnem habemus que tunc detrahet̉: cuꝫ erit ꝑfecta ſanitas nondū ſit ꝑfecta ſanitas: remanere debent ſacramēta legalia. Itē ſacramēta ſunt ad teſtificādū ſicut habet̉Col̓. ij. Sed adhuc eſt neceſſaria teſtificatō ſacramentoꝝergo ꝯueniebat ſacramēta legalia adhuc manere ſicut teſtimonia. Pre. videmus quedam ſacramenta manere ſicut ſunt. penitentia. matrimoniū ordo. pari ergo ratōneſacramenta alia debebant manere aut quare dumadderet̉ ꝑfectio. Pre. non eſt deus vt homo vt mutetur.Unde Malach̓. iij. Ego deus mnutor. Sacramentaque data erant adeo ꝯgrua ſaluti: non ꝯueniebat a diuinavoluntate mutari. Si enim voluit ea deus vult.videt̉ eſſe mutabilis. cōueniebat melius vt talia darent̉ab ip̄o ſemꝑ manerēt ſaluti nr̄e eſſent ſufficiētia. Itēp̄cepta moralia legis aliquo manent eadem. quia ordināt ad fidem bonos mores. Cum ergo ſacramēta ordinata ſint ad fideꝫ. ꝯueniebat ſacramenta aliquo eadēobſeruari. Pre. in lege data xp̄m nulla videt̉ fieri remotio ſacramentoꝝ. Non enim ſtatuit deus ceſſatōneꝫ ſacrificiorum vel circumciſionis ita de alijs. Reſtat ery cum prius erant inſtituta ſine temꝑis determinatiōe:uc etiam manent. Item ſuꝑ illud pͣs. xviij. Tuus ſumego ſaluum me fac: qm̄ iuſtificatōnes tuas exquiſiui. glo.iuſtificatōnes dicit que futura ſignificant. vt agnꝰ paſcal̓que fuerūt primordia fidei ſine quibus nemo ꝑfecte nouitgratiam. ſacramenta legalia fuerunt primordia fidei. ſꝫprimordia fidei non ſunt deſtruenda: ꝯſūmatio enim nondeſtruit principium eiuſdem. Si ergo conſūmatio fidei ineuangelio deſtruit ſacramēta legalia: debēt manere.Item additō deſtruit illud cui fit addito. hoc pōt accipix illo qd̓ dicit Aug. ſuꝑ epl̓aꝫ. ad Gal̓. volebat apl̓s iread quoſdam. vt ſuppleret ea deerant fidei illoꝝ. intendebat deſtruere qd̓ illi vere credebāt. Iteꝫ ſacramēta legalia erant ſacrificia inſtituta erant ne daretur occaſioydolatrie iudeis. Pari ratiōe obſeruāda ſunt ſacr̄a illane det̉ occaſio manicheis infidelitatis. dicunt meritoceſſant legalia: qꝛ inſtituta erant a malo deo. ſcꝫ a prīcipetenebrarū. Ad hoc dicēdū ē. ſacramēta legalia ceſſare debuerūt. aliter īſtruēdi erat ꝑuuli aliter adoleſcentes: aliter in ꝑfecta etate ꝯſtituti. Ita etiā dicēdū ē ī etate hūani generis. alit̓ danda erant ſacramēta ꝑuulis.aliter hominibꝰ ꝓficientibus. aliter iam perfectis. UndeHug. ante legem paruulos nutriuit ꝯſilio: poſt exercitatos precepto aſtrinxit: nouiſſime v̓o ſub gratia perfectosin libertate ſpiritus conceſſit ambulare. Sic ergo ſacramenta legalia his aduenientibꝰ ceſſare debuerunt. Itēmultiplex eſt ratio quare conueniebat ceſſatio ſacramentoꝝ legalium: īmo lex ipſa ſub ratōne in qua tunc ligabatUna eſt quia lex illa data erat in onus ſeruientibus ex timore. Unde non conueniebat ilijs ſeruiētibus ex amore