Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

id ē tꝑalia. Hac rōe on̄dit Fauſtus. lex vetus fuit contemeda. cui rn̄det aug. li. ꝯtra fauſtu ſic. Tꝑalium reꝝꝓmiſſiones teſtamento veteri ꝯtineri. ideo vetus teſtamentū appellari nemo veſtrū ambigit: ſed in illis tꝑalibus figuris fuiſſe futuroꝝ qua implent̉ ī nobis in quosfines ſeculoꝝ deuenerūt. nec ſuſpicio mea ē: ſed apl̓icusſermo. dicente paulo. hec omnia noſtre figure fuerūt. Etiterū. hec oīa in figura ꝯtingebāt. j. Coꝝ. x. ergo vetus teſtamentū ad ꝯſequēdas illas ꝓmiſſiones: ſꝫ ad intelligēdas ī eis noui teſt. p̄nūciatōes ꝯcipimꝰ. hec aug. igit̉ legalia fuerūt finis tꝑaliū ſimpl̓r: ſꝫ potiꝰ finisſub fine: alliciendū ppl̓m carnalē infirmū ad cultumdei. Preterea. ſi tꝑalia ſiue diuitie occaſio ſunt culpe:nihilominꝰ neceſſaria ſunt infirmis. vſus meritorius:ſic̄ abuſus demeritoriꝰ. Ecc̄i. xxxj. Bt̄us diues inuētꝰ ēſine macula poſt auꝝ abijt nec ſperauit ⁊cͣ.Nembrum quintumOnſequēter dd̓m ē de duratōe ſiue ceſſatōne ſacramētoꝝ legaliū. hoc ſumēdo ſacͣmēta legalia noīe extēſo. ẜm dicit hugo. tria genera ſacramtēoꝝ inueniūt̉ fuiſſeſub lege ſcripta. q̄dā ſimplicit̓ ad r̄mediū. q̄dā ad obſeꝗūq̄dā ad cultū diuinū. ſub his tribꝰ differētijs oīa legaliacōprehēdunt̉. Primo igit̉ querit̉ de ceſſatōe eoꝝ. Secūdo de ceſſatōis. Tercio de tꝑe ceſſatōis. Quarto ſi intꝑe gr̄e poterant obſeruari ſine peccato. Quinto de ceſſatōe ſabbati. vtrū ceſſare debebat.rticulus primusIrca primū ſic. vij. heb̓. Reprobatō ꝗdē ſitoris mādati ꝓpter infirmitatē inutilitatem.Nihil em̄ ad ꝑfectū adduxit lex. Ibi glo. on̄dit quare vetꝰ teſtamētū ſit deſtructū nouū ſubſtitutū.qꝛ .ſ. tꝑe ſuꝑſtatus illud fuit infirmū ꝓrſus inutile. hecglo. Ex textu igit̉ glo. arguit̉ ſic. Lex vetꝰ infirma fuitan̄ aduētū legis noue. qꝛ neminē duxit ad ꝑfectū: exiſtente lege noua penitꝰ fuit inutilis. igit̉ debuit ceſſare. Itēx. Ro. finis legis xp̄c. ſꝫ adueniēte fine ceſſare debuit qd̓ſolū ē ad finē: ⁊cͣ. Itē. x. heb̓. Lex vmbra futuroꝝ ⁊cͣ.Sꝫ exiſtēte luce ceſſat vmbra. Itē apl̓us arguit ſic. iij.ad Ro. Iuſticia dei ē fidē ih̓u xp̄i in oēs ſuꝑ oēs quicredūt ī: ſine oꝑbꝰ legis. Un̄ ſubdit ibidē. arbitramur hoīem iuſtificari fidē ſine oꝑbꝰ legis. igit̉ lex debet ceſſare: lex erat niſi ꝓpter iuſtificatōem:ē iuſtificatio ex lege. Iteꝫ apl̓us arguit. iij. ad Ro. ſic.Abrahā iuſtificatꝰ ē ante lege ex fide vēturi. vn̄ gen̄. xv.Credidit abrahā deo reputatū ē illi ad iuſticiā. Si igr̄abrahā iuſtificatꝰ erat obſeruādo legē. dico ꝙͣtum adlegalia ꝙͣtū ad moralia erāt cōmunia lege: igr̄ ſiſine obſeruātia legis ex fide redēptoris ꝓmiſſi fuit ſaluset iuſtificatio: multo fortius adimpleta ꝓmiſſiōe de redēptore exiſtēte etiā erit iuſtificatio legis. Iteꝫ arguitvij. heb̓. trāſlato ſacerdotio: neceſſe ē vt legis trāſlatō fiat. Sꝫ trāſlatio ſacerdotij facta ē xp̄m. trāſlatōꝫ maiorē on̄dit apl̓s ibideꝫ. ſic̄ in pͣs. dr̄ in ꝑſona xp̄i. Tu esſacerdos ineternū ẜm ordine melchiſedech. ẜm ordi aaron: igit̉ ſacerdotiū xp̄i erit ẜm ritum ſacerdotijaaron. ſiue ſacerdotij leuitici. igr̄ trāſmutatio ſacerdotij ſacerdociū xp̄i fieri debuit: igit̉ debuit lex ceſſare. It̄.. coꝝ. xiij. venerit qd̓ ꝑfectu ē: euacuabit̉ qd̓ ex ꝑte ēſꝫ qd̓ ꝑfectū ē in gene̓ ſacramēti ē euāgelicū ſacramētumimꝑfectū legale: adueniēte euangelico euacuat̉ legale. Forte dicet aliꝗs verbū apl̓i intelligit̉ tm̄ de ꝑfectōe erit ī pr̄ia euacuat̉ imꝑfectio vie. obijcit̉ tm̄ ſicintelligēdū ē: lꝫ ꝓpter introducat̉ verbū aug. ī li. veteris teſtamēti vbi ip̄e facit ꝯꝑatōem iſtā. oēs vmbre euacuant̉ res ſignant̉ adueniūt. quēadmodū ſcīa nūcē: euacuat̉ venerit illa ē facie ad faciē ita patetilla ꝓpoſitio generaliter intelligit̉. Itē. ij. coꝝ. v. Cumtrāſieris ad xp̄m auferet̉ velamē. facto trāſitu ad xp̄mqui fuit tꝑe gr̄e: debebāt auferri legalia ſacramēta: Adiug. cōtra fauſtū. Prima ſacramentahoc facit qd̓ dicit aelebrabant̉ ex lege: p̄nūciatiua erant obſeruabant̉ et qxp̄i venturi. que ſuo aduētu xp̄c impleſſet: ablata ſūt. ablata: qꝛ impleta. Itē arguit apl̓s ad heb̓. ex eſcacia euacuari debebāt. Oīs ſacerdos legalis offerebat hoſtias nūqͣ poterāt auferre pct̄a. xp̄c aūt vnamꝓfecto offerēs hoſtia: ſedet ī ſempiternū expectas donecponant̉ inimici ſub pedibꝰ eiꝰ. Una oblatōe cōſūmauit in ſempiternū ſanctificatos. Itē fit ꝯꝑatō ve. teſta.ad no. ſicut ancille ad liberā. Sꝫ ancilla dr̄. Eijce ancillā filiū eiꝰ. erit heres filiꝰ ancille filio libere. ī inſinuat̉ ceſſatio vete. teſta. nouo adueniēte. Itaſequēs ſacramētoꝝ legaliū ceſſatio ꝯueniebat aduenientibꝰ euāgelicis. Itē lex pedagogꝰ videt̉ vt ex fide pͥmiuſtificemur. qn̄ veniebat plenitudo fidei fuimꝰ ſipedagogo. ſacramēta ad legē ꝑtinebāt eramꝰli ẜm legalia ceſſare debuerūt. Pret̓ea ſacramēta leglia ꝓmittebāt ſalutē: ſe dabat. Sꝫ ſacramēta etlica dabāt ſalutē. illa ceſſare debuerūt his adueniēti Cōtra. Math̓. v. Amē dico vobis. Iota vnū aut vapex p̄teribit de lege donec oīa fiant. ibi habet̉ ex iota ē greca lr̄a ſignificat p̄cepta decalogi. Apex qui ē lr̄a ſꝫ ſignū lr̄e: ſignificat p̄cepta ſignificatiua. taliaſunt p̄cepta figuratiua ſiue pure legalia. igr̄ oīa legiscepta et moralia legalia adimplēda ſunt. ita obſeruada: ſit adimpletio niſi obſeruantiā. Itē matꝭv. Qui ſoluerit vnū de mādatis iſtis minimis ſic doerit: minimꝰ vocabit̉ in regno celoꝝ. glo. in regno celorūminimꝰ vocabit̉ qui erit eo indignꝰ. Italia glo. interliMinima mādata ſunt inchoat hoīes ſꝫ hec fuerūtdata legalia: qui ſoluerit legalia ⁊cͣ. Itē lex inptis moralibꝰ ꝙͣ in cerimonialibꝰ ꝯtinet veritatē. Un̄ inpsͣ. Lex tua veritas. ſꝫ alubi dr̄. veritas dn̄i manet ineter. igit̉ lex ꝙͣtū ad moralia cerimonialia debꝫ manereineternū. Itē ſi debet ceſſatio legaliū: ē ꝙͣtū admoralia. ſimiliter vt vidr̄ nec ꝙͣtū ad iudicialia vident̉ maioris ꝑfectōislicialia. tꝑe euāgcurrūt. qd̓ videt̉ ſic. Exo. xxjmeris ſeruū hum. vj. annis ſeruiet tibi. vij.rediet̉ liber gratis: heaūt lex currit tꝑe euāgeli. Itē exo. xxij. Si pracceꝑis a ꝓximo tuo veſtimētiolis occaſum reſtitues illi: illius beneficiētie ſunialia euāgelij. Itēleuitici. xix. ſratrē tuū in corde tuo: il⁊eris iniurie ciuiū tuo q̄ras vltiges amicū tuūit teip̄m .i. ꝓximū. iuxta. lxx. lr̄am. Scut vident̉ iudicialia legis ꝙͣtū ad effectū mioris eſſeꝑfectōis ꝙͣ iudicialia euāgelij: ad effectū eqͣlis cuꝫꝓhibet̉ memoria iniurie: igit̉ videt̉y qͣtū ad iudicialia dꝫ ceſſare. nec vidr̄ ꝙͣtū ad cerimonialia. Sic q̄cūmane deberēt ceſſare: ſꝫvtilit̓ mouent aīaꝫ roncerimonialia ſūt ta ⁊c. Aug. ꝯͣ fauſtū. he ſil̓itudīesrerū ī locutōiuatōibꝰ figuratis ꝓpter q̄rendi: rōnales mētes vtilit̓ ſuauit̉ moobſeruādi exercituerūt. It̄ iudic̄. ix. Trāſiuit iepte ad filios ⁊cͣ. glo. neqꝫilla ſacrificia illuꝫ delectauer̄t vbi pecoꝝ olocauſta offerebāt̉. ſꝫ figuratiua fuer̄t. q̄dā vmbre futuroꝝ: res exhis ſacrificijs figuratas nob̓ ꝯmēdare voluit. Ex pꝫvtilitas eoꝝ fuit ſigͥficato futuroꝝ. ſꝫ ē triplex ſignū.noſticū. demōſtratiuū rememoratiuū. ſignū rememotiuū neceſſariū ē ad recordandū p̄terita. ſic̄ ꝓnoſticū adp̄uidēdū futura. videt̉ igr̄ debeāt mane cerimonialiaīrecordatōeꝫ p̄teritoꝝ. ſic̄ tꝑe legis fuerūt p̄nūciatiua futuroꝝ. Itē Ro. v. Lex ſubintrauit vt habūd. glo. Lexdata ē ad domādū ſuꝑbū ad flagellādū durū. ad īſtruendū inſipiētē. ad oſtēſionē delicti hūane infirmitatis. ad manifeſtatōꝫ teſtimoniū gr̄e futuroꝝ ſignificaiōꝫ: ſꝫ hec ī tꝑe pꝰ lapſum hoīs fuer̄t vtilia hūanemotōi. igr̄ ⁊cͣ. It̄ licitū ē qd̓ nulla lege ꝓhibet̉. qd̓ autēnulla lege ꝓhibet̉ intelligit̉ ꝯceſſū: igr̄ lex ſiue lelia ꝓhibet alicubi: a dn̄o vidēt̉ ꝯceſſa. Itē oīs a