Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cramētū eī illud qd̓ erat agnꝰ paſchalis: ſignauit rōe veri agni qui on̄dit̉ ī altari. Sacramētū d̓o illud qd̓ dr̄ māna: ſignat effectū ſuſtētatōis ꝯͣ quottidianā infirmitatē⁊ ſicut māna virtute diuina de celo deſcēdit: ita ⁊ panisꝗ de celo deſcēdit dat̉ ad ſuſtentatōneꝫ vite ſpūal̓. Sacrificiū v̓o ſignificat rōe veri ſacrificij qd̓ recolit̉ ī altari inmemoriā diuine caritatis q̄ ꝑ olocauſtū ſignat̉: ⁊ in memoriā dimiſſiōis pct̄i q̄ ꝑ ſacrificiū ꝓ peccato deſignat̉.Aqua at̄ expiatōis qꝛ ſepius fiebat ⁊ auferebat īmundicias ſiue irregularitates: ſignat pnīam in qͣ fit dimiſſioactualiū pct̄oꝝ q̄ ſunt īmūdicie ſpūales ex ꝗbꝰ qͣſdam cōtrahit irregularitates: ſic̄ determinat̉ ī canonibꝰ. Aquav̓o labij enei ſignificat dimiſſionē venialiū pct̄oꝝ q̄ fit inpenitētia qͦttidiana. ad quā oportet ſacerdotes accede̓ etleuitas ꝗ debēt miniſtrare circa altare. ⁊ ſic pt̄ pate̓ quōdiuerſa erāt ſigna ẜm diuerſitatē pct̄orum ⁊ ꝙ imꝑfecteibi deſignabat̉: ī ſacramētis gr̄e pleniꝰ.Habito numero ſaᵐ. §. ij.cramētoꝝ legaliū. qꝛ rō numeri quodāmō depedet a ſigͣficatōne: ſequit̉ de ſignificatōne. Circa quam inquirende ſunt diuerſe ſil̓itudines ẜm quas ſacramenta ſignificāt. Sacramētū em̄ ex ſimilitudine repn̄tat. cū gͦ circūciſio. ⁊ mare rubrū. ⁊ aqua expiatōis. ⁊ aqͣ iordanis ſicutdr̄ in glo. ſignificēt ſacramētū baptiſmi ⁊ ſint diuerſa: vtdebit̉ ꝙ rōe diuerſarū ſil̓itudinū deberēt alia ⁊ alia ſignificare. aliter em̄ ē ſuꝑfluitas ī ſignis. Uidet̉ aūt ꝙ marerubrū et aqua expiatōis ⁊ aqua iordanis ablutōeꝫ ſpūalē ſignificēt. ⁊ ita nō ſunt diuerſa ſacramēta ſed vnum. Ad qd̓ dd̓m ē. ꝙ pn̄t dici vnuꝫ ſacramētū rōne eiꝰ qd̓ẜm rē ſignat̉ .ſ. baptiſma. dicunt̉ tn̄ pl̓a ꝓpter differētemnificādi. Circūciſio eī ſicut dic̄ damaſ. rōe ablucupiſcētie q̄ ſignat̉ ꝑ ablutōem exteritu. Mare at̄ rubrū ꝓpter qd̓ in baptiſmogant̉ vicia hoſtes .ſ. ſpūales. qd̓ ſignificabat̉ ī ſubmerſione egiptioꝝ ⁊ ſaluatiōe iſrahelitaꝝ. ſubmerſio eīvicioꝝ eſt ſaluatio eoꝝ ꝗ a vicijs opprimebant̉. Aqua v̓oexpiatōis ꝓpter trāſituꝫ ī terrā ꝓmiſſionis. in hͦ eī ſignificat ianue apertionē. ſic gͦ ꝓpter diuerſas ſil̓itudines diuerſa ſunt ſignata: ⁊ diuerſa ſacramēta rōe ſignificatōnis. Similiter pt̄ obijci de ſacramēto corꝑis dn̄i. Cuꝫ eīagnꝰ paſchalis ſit vnuꝫ ſignū. aliud māna aliud ſacrificium et olocauſtuꝫ: oportuitꝙ diuerſe eēt ſimilitudinesẜm quas quatuor vnū ſigniificabāt ẜm priꝰ ⁊ poſterius.Quod verū ē. Un̄ dd̓m. Ꝙ cū ſacramētuꝫ altaris habebat in ſe plura: habꝫ eī memoriā dn̄ice paſſionis ex qͣ facta ē liberatio: agnꝰ paſchalis ꝗ datꝰ fuit ī memoriā liberatōis de egipto ſignificat illd̓ ſacramētū. Etiā dn̄icumviaticū ē ſpūale qͦ ſuſtētari debemꝰ ī vita pn̄ti. qͦuſqꝫ ꝑueniamꝰ ad patriā. et rōe huiˢ ſignificat mana qd̓ erat cibꝰppl̓i iſrahel̓ qͦuſqꝫ tāgerēt fines terre ꝓmiſſionis. Sacramētū etiā dn̄icū ē on̄ſiuū caritatis quā filiꝰ dei nobis exhibuit. rōe cuiꝰ holocauſtū qd̓ ē totū incenſum ſignificatSacramētū etiā dn̄icuꝫ valet ad deletōeꝫ venialiuꝫ peccatoꝝ. ſine ꝗbꝰ vita iſta defacili nō agit̉. ⁊ ẜm hͦ ſacrificiuꝫ ꝓ peccato fiebat ꝓ peccatis ignoratis: ſignificabat ſacramētuꝫ corꝑis dn̄ici. ⁊ ſic rōe diuerſaꝝ ſil̓itudinuꝫ diuerſa erāt ſigna ſacra que dicta ſunt ſacramenta legaliaſicut habet̉ in gloſis ſanctoꝝ.Alembrum terciumAbita rōe numeri. Cōſequēter dd̓m ē de īſtitutōe. Circa quā primo pt̄ q̄ri vtruꝫ oīaſacramēta legalia inſtitutōꝫ haberēt ſacramētalē. Scd̓o vtrū inſtituta erāt ad ſignificāduꝫ vl̓ ad efficiēdum. Tercio ſi nō oīa habēt innē ſacramētalē. ꝓpter qd̓ q̄dā habēt et quedā nō.Articulus primusIrca primuꝫ. Ꝙ oīa habe̓ debeāt inſtitutōeꝫvidet̉ ꝑ hͦ. ꝙ ſacramētū ē illd̓ qd̓ ex inſtitutōeē ſignificās. ſi gͦ nō ē ex inſtitutōe ſignificās non ē ſacramētum. Quodlibet gͦ ſacramētuꝫ legale inſtitutōꝫ habꝫ Pret̓ea. ī qͦ habūdaret legale ſacramētū ab eo qd̓ fuit īlege nature niſi ꝙͣtum ad inſtitutōem. Nō em̄ in ſignificādo gr̄am. cū hoc ſit cōe his et illis. Nō ī efficiendo qd̓figurat. cū hoc ſit cōmune vtrobiqꝫ .ſ. nō effice̓. gͦ habundat ſacramentuꝫ legale ab eo qd̓ fuit in lege nature ꝙͣtūad inſtitutōem. Sꝫ videt̉ ꝯtrariuꝫ. Si eī ſacramētumlegale eēt inſtitutuꝫ ī ſignū. in qͦlibꝫ exprimeret̉ ꝙ eēt inſtitutuꝫ ad ſignificāduꝫ. hoc at̄ nō videmꝰ in oībꝰ ſꝫ in ꝙͣbuſdā. Neqꝫ em̄ aqua maris rubei licet ſignificet aquaꝫbaptiſmi rōne eiꝰ ꝙ liberati ſunt filij iſrl̓ ⁊ ſubmerſi ſuntegiptij ꝓpter hͦ inſtitutuꝫ ē in ſignuꝫ. Similiter poſſumꝰde aquā de petra fluēte dicere. licet ſignificet: nō tn̄ inſtituit̉ ibi in ſignū. Nihil eī ibi de ſignificatōe legit̉. Sꝫforte hͦ diceret̉ qd̓ apl̓us dicit. Ꝙ omīa in figura ꝯtingebant ⁊ p̄mittit̉ de illis. Cōtra. ſicut inſtitutō euāgelicoꝝcōpetit in nouo teſtamēto: ita inſtitutō legaliū ꝯpetebatveteri. Pret̓ea qd̓ apl̓us dicit nō ſonat ī inſtitutōnemſꝫ ſignificatōem .ſ. ꝙ prius facta fuerūt ſigna. Pret̓eaẜm hͦ alia q̄ fuer̄t ī legze moyſi eēt dicēda ſacramēta: cuꝫ⁊ illa ſignificarent.Ad qd̓ dd̓m. ꝙ nomē ſacramēti aliqn̄ large accipit̉ vt dicat̉ qd̓cūqꝫ ſacramētū qd̓ ē ſacre reiſignū. ẜm hūc modū nō appropriat̉ iſtis ſacramētis q̄ ſignāt ſacramēta noue legis. Alio mō dr̄ ſacramētuꝫ qd̓ īinſtitutū ad ſignificādū. ⁊ exprimit̉ ꝙ ad hͦ inſtitutū eſtet hoc mō dr̄ circūciſio ſacramentuꝫ ⁊ ſimiliter cōmeſtioagni paſchalis. Un̄ d̓cen̄ xvij. vt ſit in ſignum federisiiij. Abrahā accepit ſignū circūciſiinter me et te. et Roonis ſignaculiiuſticte. Alio mō dr̄ qd̓ factū ē vel accenificādū gr̄am aliquā remedianteꝫ. licꝫ n̄ expͥptū ad ſimat̉ ibibe. et hoc mō mare rubrū diuiſum acceptū ē adſignificandum licet nō ibi exprimat̉. ⁊ aqua expiatōnisſimiliter licet nō ibi exprimat̉. Aliquādo v̓o dicitur ſacͣmentuꝫ quod ſanctificatuꝫ ē factū ad ſignificāduꝫ. ſicutē de aqua expiatōis. et hoc mō vltimo mare rubruꝫ nondicetur ſacramētum: ſed aqua expiatōis. Ad obiectuꝫdd̓m ē. ꝙ illa diffinitio ſacramēti nō reſpicit ſemꝑ ꝙ ibicxprimat̉ rō ſigni: ſꝫ ꝙ inſtitutū ſit nō ꝓpter ſe ẜ ꝓpter ſis remediuꝫ. aliter multa in nouo teſtamēto ſagnificatōicramenta nō dicerent̉ ſacramenta: cū nō exprimatur ibiꝙ ad ſignificādum ſint poſita. nō tn̄ quodlibet qd̓ ſignificat gr̄am in lege moyſi dicit̉ ſacramentuꝫ ẜm illā rōeꝫnō eī inſtitutū ē ſic̄ ē de mari rubro. Ad ſecūdū dd̓m ēꝙ ſacramentuꝫ legis moyſi ẜm ſuā generalē rōem n̄ habundat vltra illud qd̓ eſt legis nature ꝙͣtum ad inſtitutōnem: ſꝫ ꝓ quibuſdam eſt inſtitutio ſicut de circūciſione etagno paſchali. nō tamen ꝓ omnibus. In hoc at̄ eſt differētia. ꝙ ſuꝑaddit aliquid in ſignificando ſicut dictum ēQuedam ſuꝑaddunt in hoc ꝙ eſt inſtitutio ſicut eſt d̓ fantur. ſicut ſacrificia. vnctiones et aquactis que inſtituiexpiatōnum.Articulus ſecundusEcundo querit̉ vtrū que erant inſtituta erātinſtituta ſolum ad ſignificādum: an et ad efficiendum. Ꝙ ad efficiendū patet leui. iiij. ⁊. v.vbi p̄cipit lex ad peccata diuerſa expianda: diuerſa offerri ſacrificia. Nō em̄ fuerunt illa ſacrificia inſtituta adſignificatōem peccati tm̄: ſꝫ ad expiatōem. qd̓ ꝯcedimus Contra. aug. cōtra fauſtum. Nō cōcupiſces. p̄ceptumē agende vite circūcidēdis octaua die: p̄ceptum ē ſignificāde vite. Ecce ꝙ on̄ditur differētia inter moralia ⁊ legalia. ꝙ hec ſunt ad agēdū: hec ad ſignificāduꝫ. Pret̓eaſpecificat de circūciſione que inter omnia legalia maxīevidetur eē agēde vite. Ite hugo. mādauit deus abrahevt circūcideret p̄putij ſui pellem. ſibi ī ſignū: poſteris inexempluꝫ. Ecce ꝙ circūciſio data fuit in ſignū: multo fortius et illud. Rn̄ſio ꝙ nō erāt inſtituta ad ſignificandum tm̄. Ad primuꝫ dd̓m. Ꝙ aug. vult aſſignare rōeꝫquare cū nouo teſtamēto tenemus vetus et vult dicere.