tum fidei ſine quo nō erat ſalꝰ lapſo ꝑ actuale: ⁊ ſacr̄m matrimonij qd̓ fuit datum in multiplicatiōeꝫ ppl̓i ad culturdei. .j. gen̄. Creſcite ⁊ multiplicamī. Illa duo fuerūt ad lapſus reꝑatōeꝫ. alia q̄ fuerunt volūtatis q̄ fuerunt oblationes ſacrificium ⁊ decime. que nō erant nccͣia ad ſalutē: ſꝫmagis ad exercitādā deuotōeꝫ ꝓpoſita fuer̄t ꝙͣ ad obtinendam ſalutē indita. Nā qui nil poſſidebat: vn̄ decīas offerre debebat. ⁊ ꝗ nihil hēbat: q̄ ſacrificia et oblatōnes offerre poterat? hec hug. Dd̓m eſt igr̄ ꝙ ſacr̄m fidei ſuffecit adſalutē ꝙͣtum ad purgationeꝫ ab originali non ſimpl̓r. Siobijcit̉ ꝙ tunc lex xp̄i eſt in onꝰ ꝙͣtum ad hoc. dd̓m ꝙ noneſt verum. qꝛ ex ipſo oꝑe oꝑato in baptiſmo aliꝗd gͣtuituꝫcōferret baptizato. ¶ Ad illud qd̓ dicit hug. ꝙ ſine illis q̄ſunt ſigna alioꝝ eſſent ſine ſalute. ⁊ loꝗtur ibi de decimīsoblatōnibꝰ et ſacrificijs. Dd̓m ꝙ hoc nō dr̄. qꝛ ſine his nōerat ſalus: ſꝫ ꝗa hec erāt expedientia ⁊ ꝓmouētia ad ſalutem. qꝛ erant ad exercitatōeꝫ deuotōis et ducentia ad fidēilloꝝ quoꝝ ſigna erant. Un̄ ſic intelligit̉ illud ſine his n̄eſt ſalꝰ .i. ſine deuotōne ſine approbatōe eoꝝ .i. ſi ꝯtemerētur nō eſſet ſalꝰ ꝯtemnētibꝰ. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ oꝑa virtutis dupl̓r dicunt̉. vel q̄ eliciunt̉ ab ipſis vt actꝰ ꝓprij illoꝝ⁊ hec ſunt nccͣia ad ſaluteꝫ. vt diligere. credere. ſperare. ethmōi. vel que fiunt imperio v̓tutis et hmōi om̄ia nō ſuntncc̄ia ad ſalutem. ⁊ ẜm hunc modū erant ſacramenta illaopera virtutū. ¶ Ad vltimum dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ illaq̄ ſunt legis veteris et noue inſtituta ſunt ad ſalutē: alia n̄ſed voluntaria. Un̄ hug. illa ex voto celebrata ſunt iſta exprecepto¶ Nembrum terciumErcio querit̉. vtꝝ illa .ſ. decimatōes ſacrificiū. ⁊ oblatōes erāt alicꝰ vtilitatis ſiue meriti. ⁊ dico ꝙͣtum ad opꝰ oꝑatū ꝙ ſic. pꝫ hucNō eſt eſtimandū illa pͥma naturalis legſacr̄a ita hoī ex neceſſitate indita. vt qui ea non fuiſſet executus: reatū pͥuatōis incurreret. quēadmodum ꝗ fideliterea coleret: meritū deuotōnis ſue inueniret: ex hoc patet ꝙerāt alicuiꝰ meriti vel vtilitatis. ¶ Contͣ oꝑatū in lege mōyſi nō iuſtificabat. nec aliquē effectuꝫ ſanctificatōis habebat. igit̉ nec illa: vn̄ hug. que tꝑa poſteriora fuerūt: effectugr̄e ſpūalis digniora inueniunt̉. ¶ Rn̄. ꝙ illis merebantur fideles tēꝑe legis nature. nō tn̄ dico ꝙ ip̄m oblatū aliquē effectū ſctificatōis habuit ſic̄ nec oblata ī lege. Nihi.lominꝰ ⁊ rōne ſignificatōnis ⁊ oꝑatōnis meruerūt fidelesofferētes. ſignificatō em̄ illoꝝ ad illa q̄ erant fidei: operatio ad illa q̄ moꝝ: excitauit deuotiōeꝫ q̄ de neceſſitate eratillis ad meritū vt dīc hug. Ratō aūt ⁊ cā meriti fuit fides⁊ intentō offerentium. Un̄ in gen̄. Reſpexit dn̄s ad abel.Qui mentē offerentis nō oblatōeꝫ attendit: que placet exmūdicia offerentis: de his ſupͣ planiꝰ dictum eſt.¶ Queſtio. iiij. de initio ⁊fine eccleſie.Onſequenter procedendū eſt ad quartā qōnem .ſ. de initioeccl̓e ⁊ fine eccl̓ie. Et q̄runt̉ tria. Primoquo tꝑe incepit eccīa. vtꝝ ab adaꝫ vel ababel vel ab alio pͥncipio. Scd̓o cum abeleſſet pͥncipiuꝫ eccīe fideliū et vt membꝝ ipſiꝰ corꝑis eccl̓ievtꝝ tūc corpꝰ eccl̓ie eſſet acephalū an̄ hr̄et caput ſuū. Tercio occaſionē p̄dictoꝝ querit̉ de duratōne eccleſie.¶ Nembrum primumD pͥmuꝫ qͦ tꝑe vel a quo incepit eccīa videt̉ab adam. ꝑ hoc ꝙ ip̄e fuit primꝰ fidelis: gͦ abipſo recte incepit eccīa. ¶ Si dicat̉ ꝙ ada nōꝯtinuauit ſct̄itatē ſuā et ideo nō ponit̉ pͥncipiū eccl̓ie. Cont. hoc nō dꝫ obeſſe: qꝛ ꝓ ꝑſeuerāte in bonoreputat̉ ꝗ final̓r bonꝰ. Un̄ cuꝫ eccīa orat ꝓ fidelibꝰ dīc. vtindulgentiā quā ſemꝑ optauer̄t ⁊cͣ. qꝛ gͦ final̓r optauerūt:ſemꝑ dicunt̉ optaſſe. pari rōne de adam dd̓m eſt. ꝙ ꝓ ꝑſeueranti in bono hn̄dus eſt: qꝛ final̓r fuit bonꝰ. ¶ Pretea.eccīa credit adā penituiſſe anteꝙͣ generaret filios ⁊ filias⁊ in fide ꝑentū ſaluabant̉ ꝑuuli ab originali: gͦ adaꝫ ꝓpriedicendꝰ ē pͥncipium a qͦ cepit eccīa. ¶ Item ꝑ ſil̓e de petroon̄dit̉ hoc math̓. xvj. Suꝑ hāc petrā edificabo eccīaꝫ mean .i. ſuꝑ firmitatē hꝰ fidei. ⁊ tn̄ petrus pꝰ negauit. ſꝫ tn̄ hͦnō obfuit qn̄ fundamentū eēt eccl̓ie: pari rōne videtur ꝙ n̄obſtat qn̄ ab adā dicat̉ eccīa incepiſſe. ¶ Iteꝫ vr̄ on̄di perhoc qd̓ dr̄ Leui. vij. īmolabit̉ olocauſtū. mactabit̉ ⁊ victima ꝓ delicto. olocauſtū autē ſignat illū ꝗ ꝑmāſit in ſanctitate. victima at̄ ſignat penitentē. ꝙ aūt ī eodē loco mactagnificat ꝙ penitēs placet deo aliqn̄ vt ille ꝗ in iuſtimāſit. ¶ Iteꝫ adā fuit pͥncipiū actiuū ꝑ qd̓ humanuꝫꝰdeſcēdit. abel aūt nō: gͦ nec recte dicendꝰ ē pͥncipiuꝫ aq̄ cepit eccl̓ia cuiꝰ ſunt ſacrā abel ſꝫ adaꝫ. ¶ Ad hoc etiamfacit qd̓ dicit mgr̄ in hiſtorijs. ꝙ adaꝫ docuit offerre filiosſuos p̄mitias ⁊ decimas. ¶ Iteꝫ pͥncipiū ex ꝑte maloꝝ fuitactiuū .ſ. caym. genuit eī filios ⁊ filias ⁊ facta eſt ml̓tiplicatio maloꝝ. Pari gͦ rōne ex ꝑte bonoꝝ fuit ponendū pͥncipiuꝫ actiuuꝫ: gͦ ſeth ſiue enoch magis fuit ponendꝰ pͥncipium ꝙͣ abel. ¶ Si p̄terea dr̄ pͥncipiuꝫ a qͦ cepit eccl̓ia hͦ ēqꝛ eminētiorē habuit fidē de his ꝗ erant in prima etate. ſꝫſignum fidei magis videbat̉ hr̄e enoch de quo dr̄: ꝙ cepitinuocare nomē dn̄i: gͦ enochſiue ſeth recte dicendꝰ ē pͥncipium. ¶ Contra. augꝰ. ſuꝑ illud pͣs. ore ſuo bn̄dicebāt ⁊cͣScienduꝫ ē duas h̓ ſignificari ciuitates vnā maloꝝ q̄ dr̄babilon q̄ incepit a caym: aliā bonoꝝ q̄ incepit ab abel.¶ Item aug. in li. de ciui. dei. Natꝰ ē caym pͥor ex illis duobus ꝑentibꝰ generis hūani ꝑtinēs ad ciuitatē hoīꝫ: poſterius abel ꝑtinēs ad ciuitate dei. priꝰ em̄ qd̓ carnale: deinde qd̓ ſpūale. ¶ Ideꝫ in eodc̄. in vniuerſo gene̓ hūano cumpriꝰ iſte due ceper̄t naſcēdo ⁊ moriendo ꝑcurre̓ ciuitates:prior natꝰ ē vt ciuis hꝰ ſecl̓i: poſterior vt ꝑegrinꝰ in hͦ ſecl̓o¶ Iteꝫ vr̄ ꝙ abrahā debeat dici pͥncipiū a qͦ cepit eccīa. dr̄nēpe. iiij. Ro. Abrahā accepit ſignū circūciſionis ſigͣculūiuſticie fidei q̄ eſt in p̄pucio. vt ſit pr̄ oīm credentiū in ſe. ⁊ita videt̉ ꝙ ſit pr̄ fideliū. hoc etiā nomē eiꝰ ſignat. videt̉ ergo ab eo cepiſſe eccl̓ia tanꝙͣ a pͥncipio. ¶ Pre. ſuꝑ illd̓ pͣs.Uineā de egipto ⁊cͣ. glo. eccl̓iaꝫ q̄ incipit a iudeis ⁊ ꝑficit̉in gētibꝰ: gͦ a iudeis dr̄ eccl̓ia incepiſſe. ¶ Ad qd̓ dd̓m eſtꝙ eccl̓ia dr̄ incepiſſe ab abel. qꝛ fides eiꝰ in ſacrificō quodobtulit dn̄o accepto manifeſtabat̉. ⁊ hͦ fuit pͥmū ſignuꝫ ſacrū ex ꝑte hoīs de qͦ legit̉ in ſcpͥtura. Alia rō adiūcta ē cōtinuitas ſcr̄itatis. Tercia cā. qꝛ ip̄e fuit p̄mꝰ martir: ⁊ eccleſia ſolet dedicari ī ſanguīe martiꝝ: illi em̄ firmauerūtfidē eccl̓ie. Quarta cā eſt ꝓpter teſtimoniū xp̄i ꝗ dīc. xxiij.Math̓. A ſanguīe abel iuſti ⁊cͣ. Et dīc aug. in li. de mirabilibꝰ mundi ꝙ abel et virgo fuit et martir et fidei doctorUn̄ per hoc ſignat̉ ꝙ in ipſo fuit eccl̓ia bonoꝝ ī diuiſiōeab eccīa malignātiū. ¶ Ad ob̓m aūt dd̓m de adaꝫ. ꝙ licetfuerit adā primꝰ fidelis. nō tn̄ dictus eſt pͥncipiū a qͣcepiteccl̓ia cuiꝰ ſunt ſacr̄a. Non em̄ legit̉ in canone ſacre ſcpͥture ꝙ ipſe ſacrificium obtulerit: vel aliqd̓ ſacrum ſignuidemōſtrauerit: licꝫ legat̉ de eiꝰ liberatiōe a pct̄o ſapīe. x. h̓illum ꝗ primꝰ formatꝰ eſt a deo pr̄ orbis terraꝝ. cum ſoluseēt creatꝰ: cuſtodiuit et eduxit a delicto. Preterea ī ip̄o ꝓpter differentē ſtatum eiꝰ ⁊ ꝓpter ꝯmunē pͥncipiū generatonis: ꝯuenit ꝯgregatō bonoꝝ ⁊ ꝯgregatio maloꝝ. Un̄ nōdiſcernebat̉ in ip̄o hec ꝯgregato ab illa. In abel v̓o fct̄a ēdiſtinctō a caym. ¶ Nec illud obſtat oīno de adā ꝙ ſtatuꝫtenuit penitentis. qꝛ ſi fuiſſet aliud pͥncipiū ediuerſo diuidens ꝯtra adam: non obſtaret qn tunc diceret̉ pͥncipium¶ Ad illud v̓o qd̓ obr̄ ꝑ mgr̄m in hiſtorijs. ꝙ adaꝫ docuitfilios ſuos offerre pͥmicias ⁊ decīas. Dd̓m ē. ꝙ ⁊ ſi hͦ dicatur de illo: nō tn̄ legit̉ de illo ꝙ ip̄e obtulerit. Un̄ lꝫ fidemhabuerit pͥmꝰ: nō tn̄ in ſigno quod eſt ſacr̄m legit̉ demonſtrata. ¶ Ad illd̓ v̓o qd̓ obr̄ de ſeth. dd̓m eſt. ꝙ lꝫ ſetheſſetpͥncipiū generatōnis ⁊ exemplar quoddā fidei ſue poſteritati: nō tn̄ fuit primū exemplar ī diſcretōne bonoꝝ a malis. p̄ceſſit eī abel ip̄m ꝗ fuit exēplar quoddā ad fidē etiaꝫ