Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiote noua ſicut fuit ad alium vſum in lege reteri Qūe. xviij.Ad terciū dd̓m eſt. eſt ſimile primicijs decimisDecima em̄ certā ꝑtem deſignat: primicie d̓o non deſignabant certā quātitatē in ꝑte. ſꝫ ſicut dr̄ in decretali. ꝑs prijgeſimā: ideo ꝯueniēmiciaꝝ fuit inter qͣdrageſimā ꝗnqͣter fiebat mutatio in oblatōnes qͦtiodianas ſiue ſolēnitatūdeterminataꝝ ẜm ꝯſuetudinē alicuiꝰ terre. ſignū tn̄ qͦddaꝫ decimas futurū eſt: ꝓpter qd̓ ꝯueniēter adhuc manet ſignum. ſꝫ ſignatū primicias ablatū eſt. Ille em̄ ſignificabatur fuit primicie dormientiū. ſignant̉ etiā bonoꝝ opea ſigna ſunt impleta. ideo primicie in ratōnerum initioprimiciaꝝnon manſerūt ſꝫ in lege veteri lege nature. renanſerūt. ſignificāt em̄ quod impletuꝫ eſt quemadmodūlex erat impleta.Queſtio. iij. de congruitateſtituta ſunt ilia ſacramentaIcto de eſſentia ſaramentoꝝ tꝑe legis nature. Conſequēter dd̓m ē de ꝯgruītate: hoc em̄ tercio fuit dd̓m ſicut ſupͣ habitū eſt. Congruuꝫeſt aliquid vel ꝗa ꝯueniēs. vel neceſſariūvel qꝛ vtile. Primo querit̉ vtrū ꝯueniebat illa tunc eſſeſiue aliqua erat illoꝝ indigentia. Scd̓o vtrum erāt nccͣiaad ſalutē. Tercio vtrū erāt alicuiꝰ meriti ſiue vtilitatis.Nlembrum primumIrca primū ſic. fuit indigētia aliqͣ exp̄ſſionis hoꝝ ſacroꝝ durante lege nat̉e videtur. ſicut em̄ p̄cepta legis nature fuerūtexp̄ſſa exterius. ſꝫ ex dictamīe legis habita:ita videt̉ nec ſacr̄a exteriꝰ debeāt hr̄e exp̄ſſioneꝫ. ſꝫ tm̄ exdictamīe legis nature eēt accipienda. Pre. natura et ſitūc aliqͣntulū inclinata erat. tn̄ robur huit tūc maiꝰ ꝙͣ poſtea hūit vel hēat. ſicut de aliqͦ infirmo fortē hꝫ naturam vt ſe poſſit a morbo liberare ſine medicina exteriori:ſic videt̉ tūc tꝑis indige̓t remedijs exterioribꝰ. ſꝫ ſacͣmenta ſunt remedia exteriora: vn̄ videt̉ tūc illis indigeret. Pre. ſi indigebat tūc ſacr̄is tanꝙͣ medicinispter nature vulneratōem. tot modis in genere tūc eſſetvulnerata. quot modis ē nūc vulnerata lꝫ ſub tot differentijs illoꝝ geneꝝ: ſacr̄a aūt ſumant̉ in ꝯꝑatione ad genera vulnerū: tot eſſent tūc ſacr̄a qͦt modo. Sꝫ hoc videmus. fuit ꝯueniētia vt videt̉ niſi duoꝝ ſacr̄orū: ſcilicet vniꝰ ꝯtra pct̄m originale: alteriꝰ ꝯtra pct̄m actuale. Item abductꝰ erat a deo peccādo ſcꝫ ſenſibilia. Si reduci ꝯueniebat ad deū: erat abſtractōeꝫ a ſenſibilibus. ſacr̄a autē erant ſenſibilia: iſta reducendꝰ erat ad deū: erāt ſacr̄a ꝯuenientia. Et eſt ſil̓e. peccarent hoīes colēdo ydola erāt ſenſibilia. nunꝗd ad tollēdum errorē fuit ꝯueniēs alia ſenſibilia pone̓ tollerēt vel 7 abducerent̉ ab er: vel oīno eos abſtrahe̓ a culturaſenſibiliū. vt deū eſt oīno intelligibilis adorarēt. ꝯſtat vltimū fuit ꝯueniēs. Un̄ deūt. iiij. dr̄. facerent aliquā ſil̓itudinē vel imaginē reptiliū vel iumentoꝝ ⁊cͣ. Und̓iudei ex redarguūt xp̄ianos aliqͣs hn̄t imagines: cuꝫdeū colant inuiſibilē. ſil̓e videt̉ tꝑe legis nature noncōueniebant ſacr̄a ſunt ſigna ſenſibilia vt hoīes reducerent ad deū. Ad qd̓ dd̓m eſt. aliud fuit de p̄ceptis legis nature: de ſacr̄is illo tꝑe cucurrerūt. Nam p̄ceptaerāt oīno habentia obligatōeꝫ a natura. et implicita erātin ipſa: ſacr̄a v̓o eſſe ſuū habebāt a natura ſꝫ ex diuinainſpiratōne inclināte al naturā. ideo reꝗrebat̉ exͣquedā exp̄ſſio ſacr̄oꝝ. Ad ſcd̓m dd̓m. licet nat̉a tunceēt fortior ꝙͣ modo: nihilominꝰ qꝛ vulnerata erat ſpūaliterremedijs indigebat curaret̉. ſꝫ ſicut dīc hug. paucioribus indigebat nūc tūc indiguit. Nec eſt ſil̓e de infirmocorꝑaliter cuiꝰ natura ē fortis fortitudine nature expellitur nocumentū. Natura em̄ corꝑalis et ſi hēat medicinas iuuēt: hꝫ tn̄ accidētia exteriora iuuant mul-totiens ſicut ſunt locꝰ: et alia hmōi in medicina nūerant̉. Pre. in curatōne eſt ẜm naturā. natura eſt mgr̄a: medicina ē mīſtra. ſic aūt eſt ex hac ꝑte. naꝫ naturaſpūalis nunꝙͣ eſt ita fortis vel fuit vt poſſet morbū pct̄i expellere ſine adiutorio gr̄e deſurſum ē: et ideo om̄i tꝑe indigebat. Quia v̓o hec gr̄a aliqn̄ datur in ſacr̄is: om̄i tēꝑeerant nccͣia ſacr̄a. Unde in lege nature lꝫ natura tūc eētfortior reſpectiue: ſꝫ tn̄ fuit ſic ſimpl̓r fortis ad expelledum ſe morbū. nec eſt hec natura mgr̄a: ſed gr̄a in ſacͣmentis vel cum ſacramētis dabat̉. Ad terciū v̓o dd̓m ē licet tot generibꝰ eſſet vulnerata qͦt nūc eſt: tn̄ tot data ſunt ſacramenta nec tam efficacia vt notet̉ habūdantiagratie in aduentu ſaluatoris. Tūc habuit natura debilitatē. habuit etiā neceſſe reſiſtere temptatōnibꝰ dyaboli:nec tn̄ habuit ſacr̄m ꝯfirmatōnis. Eodē modo aīa in receſſu a corꝑe indigebat remiſſione peccatoꝝ venialiū: nec tn̄tūc dabat̉ ſacr̄m extreme vnctōnis. Erat tn̄ aliqͣ remediagr̄e licet non in ſacr̄o data. Ad aliud dd̓m. licet nonerant niſi duo genera pct̄oꝝ .ſ. originale et actuale: non tn̄tm̄ duo erant remedia ſacramentalia. em̄ numerꝰ ſacramentoꝝ ẜm hic accipit̉ attendit̉ ẜm hec genera: ſedẜm diuerſas dr̄as hoꝝ et penas ꝯſequentes hec pct̄a ſicutinfra ſuo loco determinabit̉. et ideo p̄ter ſacr̄m in ſacrificijs decimis et penitentie que eſt ꝯtra actuale peccatumerant alia tūc temꝑis ſacr̄a vt ꝯiugiū et ordo vt ſupͣ dictūeſt. Ad aliud dd̓m eſt. licet abductus eſſet pct̄ma deo affectōem ſenſibiliū: tn̄ tm̄ illam: ſed etiā peraffectum inordinatū intelligibiliū. vn̄ oportuit reducivtroqꝫ intelligibilia ſenſibilia. vt reuerteretur ad deū in tot: in qͦt auerſus ē ab eo. ẜm dicit yſido.Peccauit aūt in appetendo excellentiā ꝓpriā. peccauitetiā in appetēdo ſenſibile vetituꝫ. ꝯuertendo ad ipſumerāt remedia gr̄e intelligibilia .ſ. v̓tutū dr̄ie. r̄media ſenſibilia ſcꝫ ſacr̄oꝝ. tn̄ ſenſibilia ſine intelligibiliꝰ .i. effectibus gr̄e ꝑficiebāt remediuꝫ. Ad illud qd̓ obijcit̉ ſimile de ablatōne imaginū ſil̓itudinum vt reuocaret̉ab ydolatria ad cultū dei. dd̓m eſt fuit qꝛ illa auertebat̉ ideo ſubtractōeꝫ illoꝝ remediuꝫ ꝑabat̉. Adv̓o qd̓ obijcit̉ de inuectōe iudeoꝝ ꝯtra xp̄ianos. Dd̓m eſt hoc eſt. quia latria exhibebat̉ creaturis ſenſibilibusſed ꝗa excitet̉ memoria reſpectu xp̄i homīs et ſanctoꝝ qͦsvenerant̉ dulia. deo em̄ debemus latriā: xp̄o ratōne humane nature yperduliā: ſanctis v̓o duliaꝫ.Nęmbrum ſecundū¶Cd̓o querit̉ vtrū erant nccͣia ad ſaluteꝫ.ſic videt̉. hug. loquēs de ſacr̄is legis naturedīc illa mediātibꝰ his quoꝝ ſigna fuer̄t. neſine ſalute eēnt tp̄s redemptōis p̄ceſſerūt:gr̄aꝫ in ſuſtentatōeꝫ ꝯtuler̄t. Ecce illa ſacr̄a fuerūt netūc eēt: eſſent ſine ſalute. Si diceret̉. fides tunc ſuncit ad ſalutē ſimpl̓r. igit̉ cum nūc fide requirunt̉ ſacr̄a:lex xp̄i eſſet magis in onus ꝙͣ in remedium ex hoc videturꝓpoſitum. Item .j. Iaco. Fides ſine oꝑibus mortua eſt.vn̄ oꝑa virtutū nccͣia ſunt ad ſalutem. Talia erant ſacr̄aUn̄ hug. ꝓpoſita ſunt homini foris oꝑa virtutū ad edificationem interiorem exercendam. vt illis occupatus necvnꝙͣ vacaret ad oꝑa iniꝗtatis: nec ſemꝑ ad oꝑa neceſſitatis. loꝗtur generaliter de ſacr̄is. Idem videt̉ ſimileſumptuꝫ ab illis que ſunt legis ſcripte et noue Contra.ſacramenta ſunt neceſſitatis inſtitutōem habent a deo.ſicut. iij. ioh̓. Niſi ꝗs renatꝰ ⁊cͣ. Gen̄. xvij. Maſculꝰ cuiꝰp̄pucij caro circumciſa non fuerit ⁊cͣ. ſed ſacr̄a legis nature ex voto celebrata ſunt. Unde hug. Inter primi tꝑis ſacramēta ſub naturali lege erant. et ea ſub lege ſcriptavel ſub gratia inſtituta ſunt ſacramenta intereſſe perſpicuis: illa voluntatis magis videntur eſſe iſta neceſſitatis. Illa ex voto celebrata iſta ex precepto. et hoc oſtenditur ibidē. Rn̄ſio. duo erant ſacramentoꝝ genera ī legenature. q̄daꝫ erāt inſtituta ſiue indita a deo ad ncc̄itate.quedam ex voto celebrata ad deuotōeꝫ. pͥma fuer̄t ſacͣmē