Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio Articulus primusquerit̉. Cuꝫ aīalia in nullo penāIrca primuꝫmeruer̄t. nec demeruit in aliqͦ coīcando cuꝫquare fuit lꝰlis: qͣre punita ſunt aīalia ī ſacrificijs. q̄rit̉ꝯmī inditū pꝰ lapſum exercitiū ſacrificioruꝫ.Rōnale ſiquidē fuit venerari deū oblatōnibꝰ: ſꝫ qͣre ſacrificijs in quibꝰ puninunt̉ aīalia penā meruerūt: nullaratio videt̉. Rn̄. multiplex eſt ſacrificioꝝ. fiebāt em̄in ſignū: in figurā et in penā. In ſignū. aīalitas hūanaimꝑio rōnis obediendo: deo debuit offerri. In figurā ſcꝫhūane redemptōis fiende. filiū ſacrificādo ſe pr̄i. In penam: qꝛ natura hūana eſt natura māſueta. abhorret effuſionē ſanguīs maxīe in merito. p̄ter igr̄ cauſas gene̓ales oīm oblatōnuꝫ he ſunt ſpāles in ſacrificioꝝ oblatōne alie q̄dam inferiꝰ tangunt̉. Qd̓ aūt obr̄. meruer̄tpenā. Rn̄ſio. in exn̄tibꝰ ad imaginē dei eſt attendenda pena penes meritum vel demerituꝫ: ſed potius penes meritum vel demeritum eoꝝ ꝓpter qͦs ſunt .ſ. homīes. Articulus ſecundusIrca ſcd̓m ſic on̄dit̉. ſacrificium ē ſacr̄mſacrificium fuit ex aīalibꝰ. vel ẜm quoſdā ex terrenaſcentibꝰ. aūt rōne talia dicerent̉ ſacramenta: eadē rōne alia dicerent̉. nulla facta ſit inſtitutio plus de his ꝙͣ de alijs. ſꝫ ꝯſtat om̄es res cedebantin rōnem ſacramenti. videt̉ iſta ſacrificia fueruntſacr̄a rōne materie ex qua fiebant: nec rōne ipſiꝰ ignis ſuperadditi. qua em̄ rōne diceret̉ plꝰ eſſe: ſacr̄m rōne ipſiusignis: ꝙͣ rōne aeris vel alterius rei create. Si aūt dicat̉ hoc fuit. qꝛ dn̄s reſpexit ad abel munera eiꝰ ita eoacceptauit dn̄s hmōi ſacrificia: dicant̉ ſacramēta. ſꝫvidet̉. acceptatio em̄ illa fuit ꝓpter eſſentiā munerum.ſed ꝓpter ip̄am deuotōeꝫ offerentis. Un̄ greg. dicturus qꝛdeus reſpexit ad munera: premiſit ſollicite qꝛ reſpexit adabel. Ex re patent̉ oſtendit̉ qꝛ offerens a muneribusſed munera ab offerente placuerūt. dona eniꝫ iniquoꝝprobat altiſſimus: nec reſpicit in oblatōnibꝰ ipſoꝝ nec inmultitudīe ꝓpiciabitur peccatis eoꝝ: ptꝫ accepta erātex deuotōne offerentis. Sꝫ ſacramenta dicant̉: hoc ē exſimilitudine oblatoꝝ ad aliquā reꝫ ſacrā: ex acception ſacrificia hn̄t eſſe ſacramēta. Preterea ſacr̄m ex inſtitutōne ē ſignans. ex ſanctificatōne inuiſibileꝫ gr̄am ꝯferens. Sꝫ ſacrificiū habuit tūc ex inſtitutione eſſet ſignans. nec ex aliqͣ ſanctificatōne eſſet gr̄am inuiſibilemconferens: cuꝫ nulla legat̉ ſanctificatio illoꝝ ſacrificioꝝ.Nec ex dicebant̉ ſacr̄a hr̄e rōnem ſacr̄i: qꝛ ſil̓ia erant inſpē illis inſtituta erant tꝑe legis. Preterea ſacr̄a placent dn̄o inꝙͣtum hmōi. ſꝫ de ſacrificijs legit̉ placuer̄tdn̄o ſicut hr̄ ab aug. de ciui. dei. vult dn̄s ſacrificiumtrucidati pecoris: ſꝫ ſacrificium ꝯtriti cordis. Pretereahiere. vij. dr̄. ſum locutꝰ cuꝫ pr̄ibꝰ vr̄is et p̄cepi eisin die eduxi eos de terra egipti de v̓bo olocauſtomatūvictimaꝝ: ſꝫ hoc v̓buꝫ p̄cepi eis. d. Audite vocē meā erovob̓ deꝰ et vos eritis mihi ppl̓s ⁊cͣ. Pre. deus ſpūs. carnes at̄ pecoꝝ ſenſibiles ſunt. odor at̄ eaꝝ cremant̉ nonplacet. ſꝫ offendit odoratū hoīs bn̄ diſpoſiti: multo fortius nulla ē ꝓportio illiꝰ odoris rōne eiꝰ in ſe reſpectu ipſiusſpūalis olfatꝰ eſt in ſpū. dico hꝫ ſummū olfatuꝫ ſpūalē: placꝫ hmōi ſacrificiū. ſacrificiuꝫ hūit tūc tꝑisrōnem ſacr̄i. Pre. īmolatōem res erāt humano vſuivtiles ad quē ordīata erat. deſtruit̉ vl̓ adnihilat̉ nec ceditſei in hmōi vtilitatē. deo at̄ eſt ꝯditor hmōi creaturaꝝ advſum hoīs: placet deſtructio illiꝰ vtilitatis. placetſacrificium inqͣtum hmōi. et ſacr̄m inꝙͣtum tale placꝫ d̓o ſacrificium inꝙͣtum tale eſt ſacr̄m. Pre. deus ēditor hmōi naturaꝝ. ꝯditor autē nature querit deſtructionē eiꝰ qd̓ ꝯdidit. īmolatōeꝫ autē deſtruit̉ ſiue ſacrificium: placet ei ſacrificium. et ita vt priꝰ. Pre. eqꝫeſt deꝰ ſpiritꝰ nunc vt fuit tunc. ſꝫ nunc reꝗͥrit ſacrificiapecoꝝ vel auiuꝫ vt liquidoꝝ vel aridoꝝ: nec tunc reꝗre-ſecundabat. tunc ergo nonintei ſacrifij. Item quomodo ſanctificaret̉ tun hmōi ſacrificia pluſꝙͣ aliadeuote deo oblata. ſi ex quibuſcur ſanctificabaturnec ex his: erant ſacramenta. cuꝫ ſacramenta ordinētur ad ſanctificationē. Pre. oblata vel ſanctificata dicūtur cum offerunt̉ ex ſanctitate voluntatis. ſanctificatur voluntas ex illis. Si ergo ſacrificia ſancta dicebant̉hoc erat rōne ſanctitatis īvluntate ecōuerſo.tra. dicit̉ in canone miſſe. placeat tibi ſacrificium noſtrūſicut placuit ſacrificiuꝫ abel et ſacrificium abrahe. ſed illa ſacrificia ex hoc placuerunt qꝛ ducebāt ad veꝝ ſacrificium: ergo ſacrificia hmōi erāt ſacramenta. Item ſacrificia erāt in lege moyſi erāt ſacramenta. et hec differebant ab illis in ſpē: ergo hec dicēda fuerūt ſacr̄a. Iteꝫaug. ꝯtra aduerſariū lgis et ꝓphetaꝝ. vnum veꝝ ſingulare ſacrificiuꝫ multis ē antea ſacrificioꝝ ſigͣtum figurisEx quo hr̄. ſacrificia ſunt ſacr̄a. ſigna em̄ fuerūt veri ſacrificij. Item aug. in. vij. de ciui. dei. Hoc miſteriū viteeterne ab exordio generis humani quedā ſigͣ ſacr̄aporibꝰ ꝯgrua quibꝰ oportuit p̄dicatuꝫ ē angelos. tēꝑelegis nature ſacrificia erant ſacramenta. Item hug. deſanc. victo. In lege nature tria fuerūt ſacr̄a. decime. oblationes. ſacrificia. decime in ꝓportōnibꝰ: oblatōnes in rebus: ſacrificia in aīalibus. ergo ſacrificia tēꝑe legis nature fuerunt ſacr̄a. Rn̄ſio. ſacrificia oblata a fidelibusſacr̄a erāt etiā tꝑe legis nat̉e cum nōdum eſſent inſtituta:ſed ex inſpiratōne diuina ordinata. Ad obiectū v̓o prīoin cōtrariū dd̓m eſt. licet rōne materie ſumpta eſſent deaīantibꝰ et his veniebāt ex terre naſcentibꝰ: tn̄ ordinata ſunt oīa in rōneꝫ ſacramēti. aīantiuꝫ em̄ quedā ſuntnaturaliter mūda. quedā natural̓r immūda. ſil̓r eſt ī terrenaſcentibꝰ. quedā habēt aptitudinē ad ſignanduꝫ remſacrā ꝓpter ſui nobilitatē. et quedā. ſicut in liquidis.dam ſunt nobiliora alijs et in aridis ſil̓r. ꝓpter qd̓ non eſtoīm hmōi reꝝ ordinari in rōnem ſacramēti: ſꝫ eaꝝ hn̄trōnem ẜm ſimilitudinē nobilitatis naturalis ad ſigͣdumrem ſacrā. Ad id qd̓ obr̄ de igne in ſacrificijs. dicendum ignis triplex eſt. quidā diuinitꝰ deſcendēs. quidā v̓o permiſtros dei. quidā v̓o neutro. Primo aūt fuit diuinitꝰdeſcendēs. ſicut pꝫ. iiij. gen̄. ex tranſlatōne theodotōis vbidicit̉. inflāmauit dn̄s ſuꝑ abel ſacrificiuꝫ eiꝰ. ſuꝑ caymaūt ſacrificiū eiꝰ inflāmauit. et dicit hiero. Igneꝫ decelo venire ſolitū ad ſacrificiū deforandū. ſicut hr̄. ix. leui.Egreſſus eſt ignis a dn̄o deuorauit olocauſtuꝫ. In dedicatōne etiā templi ſub ſalomone legit̉. ignis deſcendit deuorauit olocauſta et victimas ſic̄. ij. ꝑalip. vj.. iij. regum. .xviij. de ſacrificijs helie. Aluibi v̓o fideles mīſtrosignis ſupponebat̉. altero iſtoꝝ modoꝝ fiebat ignis cummateria diſponebat ad rōnem ſacramēti. Cum at̄ non fiebat altero iſtoꝝ modoꝝ. habebat ꝯgruā rōnem ad ſacramentū. Abel aūt et noe abrahā et iacob mīſtri erant.quibꝰ deus illo tꝑe inſpirauit. ſic poſſea in lege mīſtrosdei ad inſtitutos diſponebat̉. Iſta ergo diſpoſitō ex ꝑtematerie. cōgruitas ex ꝑte officij. inſpiratio ex ꝑte dei:ordinabāt ad rōnem ſacramenti. et hoc pōt ſolui quodſcd̓o et tercio obiectū eſt. Ad quartum v̓o dd̓m. licethmōi ſacrificia ſunt inſtituta ad ſignandū. nec habeātex vi conferant gr̄am ſanctificatōnis: nihilominꝰ tamēdicunt̉ ẜm illam rōnem ſacramenti qua ſacr̄m dicit̉ ſacrerei ſignum. pōt em̄ eſſe ſignum ex inſpiratione et ſi non exinſtitutōne. Ad ꝗntum dd̓m. licet ſacr̄a placerentoīno in ſeipſis: placebāt tamen vt erāt ſigna rei ſacre tūctemporis vt ꝑducerent ad verum ſacrificiuꝫ. et tūc placerent aliquo modo: patet per hoc quod dicitur ſuꝑ illudij. Colo. que ſunt vmbra futurorum. Glo. aliqua ſigna are pendentia que in figura futurorum tunc fiebant tuncſe precipiebantur. et ita nihilerat pct̄m non obſeruare quamenta. Ad ſextum dicenꝓhibebat ſacrificia eſſe ſacrdum. licet deus qui eſt ſpiritus delectetur in odoribꝰ rerum ſenſibilium tanꝙͣ ſibi ꝯuenientibꝰ: delectatur tamenin deuotione ipſiꝰ offerentis in ꝓportōne ip̄iꝰ ſigni ad ſi