QueſtioEx qͦ videt̉ ꝙ mr̄imoniū nō tūc fuerit inſtitutū vt ſacr̄m¶ Pretēa ſi inſtitutū fuit in ſacr̄m: nō vidr̄ fuiſſe inſtitutū niſi ī ſigͥficatōeꝫ ꝯiūctōis xp̄i ⁊ eccl̓ie. ſꝫ ſi xp̄c nō fuiſſifuturꝰ ī carne: nō fuiſſet ꝯiūctio xp̄i ⁊ eccl̓ie ī carne. q̄ at̄eēt rō xp̄i in carne ꝯiūctio niſi ꝓpter redēptionē ſic̄ vr̄ adheb̓. ij. Illa aūt redemptio ꝑ mortē nō fuiſſet pct̄m: gͦ manente ſtatu innocētie non fuiſſet nccͣia aſſumptio carnispaſſibilis ī xp̄o. qͣre nec ſignificatō ꝯiūctiōis xp̄i ⁊ eccl̓iein carne hmoi. nō gͦ tūc fuit nccͣiū inſtitui ꝯiugiū in ſacͣmentū. ¶ Contͣ hr̄. vj. ad eph̓. vbi dīc apl̓s. Sacr̄m hocmagnū eſt: ego aūt dico ī xp̄o ⁊ eccl̓ia: ſꝫ illud nō fuit inſtitutū niſi in ꝑadiſo: gͦ ꝯiugiū tūc fuit inſtitutū in ſacr̄mhͦ etiā dīc hug. exp̄ſſe vbi dic̄. Ꝙ ſacr̄m ꝯiugij ex om̄ibusſacr̄is q̄ ad remediū hoīs inſtituta ſūt: an̄ pct̄m hoīs legit̉ inſtitutū. ¶ Itē aug. dormit adā vt fiat eua. morit̉ xp̄svt fiat eccl̓ia. Dormiēte adaꝫ ſit eua de late̓: mortuo xp̄oꝑcutit̉ latꝰ vt fiāt ſacr̄a quibꝰ formet̉ eccl̓ia. ex qͦ colligit̉.ꝙ ip̄a ꝯiūctio ade ⁊ eue ordīata fuit ad ſigͣndū ꝯiunctōeꝫxp̄i ⁊ eccl̓ie. ¶ Ad qd̓ dd̓m ē. ꝙ inſtitutū fuit ꝯiugiuꝫ inſacr̄m: ⁊ nō tm̄ in officiū in ꝑadiſo. ſic̄ pꝫ. xxvj. diſ. iiij. li.ſentē. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū. dd̓m eſt. ꝙ inſtitutū fuit ⁊ rōne facti dn̄ice ⁊ rōne ẜmonis dn̄i. Rōnefacti ſic̄ exp̄ſſit augꝰ. in ſua aucͣte. eo ꝙ de latere ade dormientis formata fuit eua. Rōne at̄ ẜmonis dn̄i quā accepit adā a dn̄o ad ſigͣndū ꝓphetice ꝯiūctōeꝫ xp̄i ⁊ eccl̓ieIn extaſi eī illa in qͣ fuit ada: accepit futuroꝝ intelligentiā. Un̄ aug. Extaſis recte intelligit̉ ad hͦ īmiſſa: vt mēsade ꝑticeps angelice curie intrās in ſct̄uariū dei nouiſſima intellige̓t. Per illud qd̓ ſeꝗtur. Relinquet hō pr̄eꝫ ⁊matrē ⁊cͣ. ſignabat̉ ꝯiunctio duplex xp̄i et eccl̓ie. pͥmo inꝯſenſu. ſcd̓o in ꝯformitate carnis. ⁊ ſic pꝫ plene tūc inſtitui ꝯiugiū in ſacr̄m. ⁊ lꝫ nihil dicat̉ ibi exp̄ſſe de ſignatonihilominꝰ adam ꝓphetice illud intellexit ⁊ ꝓphetico ſpūeructauit. ſicut dīc aug. ⁊ hͦ ideꝫ ex v̓bis ipſiꝰ apl̓i habet̉.¶ Ad ſcd̓m obiectū dd̓m. ꝙ licet v̓ba illa legant̉ eſſe ip̄iade: tn̄ et dn̄i fuerūt. Un̄ aug. ſuꝑ gen̄. v̓ba iſta. hoc nūos ex oſſibꝰ meis ⁊cͣ. cū ade ſcriptura fuiſſe dicat: xp̄c ineuangelio deū dixiſſe declarat. vt intelligamꝰ ꝑ illaꝫ extaſim deum diuinitꝰ hoc dixiſſe. deꝰ gͦ inſtituit facto: inſtituit et etiā verbo: ſꝫ adam mediāte. ¶ Ad terciū dd̓m. ꝙ licꝫpeccato nō exiſtente non fuiſſet mors xp̄i ncc̄ia: et ita necaſſumptō carnis mortalis: nihilominꝰ tamē potuit eſſe ſignum ſacre rei. aſſumptio em̄ carnis nō tm̄ deſignat hācvtilitatē in ſcripturis: ſꝫ et plures alias. Prete̓a dicūt ꝙfuturū erat ꝙ hō laberet̉ ꝑ peccatū: ꝯueniēter inſtitutuꝫfuit ſignū vt hō p̄uidere poſſet id per qd̓ eſſet remedium.⁊ ideo nō fuit ſuꝑuacuuꝫ inſtituere ꝯiugiū in ſacr̄m tempore innocētie. ſicut ars medicine non eſt ſuꝑuacua: et ſinullꝰ egrotaret. valeret em̄ ꝙͣtum ad illā ꝑtem que ē p̄ſeruare ab egritudine: et ꝙͣtum ad illam ꝑtem valere poſſetArticulus ſecundusEcūdo q̄rit̉ cuiꝰ rei mr̄ioniū fuerit ſacr̄m. Etvidet̉ ꝙ fuerit ſacramentū duplicis ꝯiunctionis. ꝑ hoc ꝙ dicit aug. de bono ꝯiugali. non ēdubiū illam mulierē nō ꝑtinere ad matrimoniū. cū quadocetur nō fuiſſe ꝯiūctio ſexus. Quod magis exponit leopapa dicens. cū ſocietas nuptiarū ita a pͥncipio ſit inſtitutum. vt p̄ter ꝯiunctiōeꝫ ſexuū nō habeat in ſe xp̄i et eccleſie ſacr̄m: nō eſt dubiū illaꝫ mulierē nō ꝑtinere ad matrimoniū in qͣ docet̉ nō fuiſſe nuptiale miſteriū. Ex qͦ videtur. ꝙ matrimoniū inſtitutū fuit nō tm̄ ad ſigͣndū ꝯiūctōeꝫ xp̄i ⁊ eccl̓ie ī caritate: ſꝫ et in nat̉e ꝯformitate. ¶ Sꝫvidet̉ ꝯtrariū multiplici rōne. Una ē qꝛ mr̄imoniū eſt etfuit licet nō ſeqͣtur carnalis copula. Nō ꝯſequēti aūt carnali copula nō ſignat̉ ꝯiunctō xp̄i et eccl̓ie in ꝯformitatenature: gͦ cū adhuc remaneat matrimoniū ſacramentuꝫ⁊ eqͣlis ſanctitatis: ẜm ꝙ dīc aug. in li. de bono ꝯiugali.nō oportuit pͥmo eſſe inſtitutū vt ſacramentū in ſignificationē vtriuſqꝫ ꝯiūctōnis. ¶ Pretēa. ꝯiūctio xp̄i et eccl̓ie īſecundacaritate: ſiue dei ⁊ eccleſie fuiſſet: licet nō facta eēt aſſumptio carnis. ⁊ hoc eēt vl̓ ſignatū ẜm oēm ſtatū: gͦ reſpct̄uilliꝰ vr̄ tm̄ eſſe mr̄ioniū inſtitutū. ¶ Ard̓ dd̓m. ꝙ reſpictu vtriuſqꝫ fuit inlitutū. Un̄ ſicde ſunt aucͣtesaug. ⁊ leonis pape. Ꝙ miilier illa cū qͣ nō eſt ꝑmixtio ſexus lꝫ ꝑtineat ad mr̄ioniū: nō tn̄ ꝑtinet ad matrimoniūqd̓ exp̄ſſam et plenā tenet ꝯiunctōeꝫ xp̄i et eccl̓ie. nihilominꝰ tn̄ preter illā hr̄et rōnem ſacramēti. licꝫ non total̓rſignarent̉. Per illud aūt qd̓ dr̄ in Gen̄. adherebit exoriſue notat̉ ꝯiūctio ī caritate. ꝑ hoc aūt qd̓ ſeꝗtur et eruntduo ī carne vna: notat̉ ꝯiūctio in ꝯformitate nature. Sꝫdiſtinguendū eſt. Ꝙ vniꝰ ſignati fuit ſacr̄m vl̓r alteriusv̓o adueniēte copula carnali: et hͦ diſtinguit hug. dicensꝘ alteriꝰ ſocietatis ſacr̄m fuit in ꝯiugio: alteriꝰ ſocietatis ſacramentū in ꝯiugij officio: et ꝑ hoc pōt patere qualiter reſpondendū eſt ad obiecta.Articulus terciusErcio querit̉ vtruꝫ fuerit tūc aliqͣ illegitimitas ī ꝑſonis ꝯtrahēdis. qd̓ nō vr̄. Cū eī datūeſſet iſtud p̄ceptū. Creſcite ⁊ multiplica. ⁊ tm̄ꝯditi eſſent vir vnus et mulier vna: ſi mortua eſſet altēaillaꝝ ꝑſonaꝝ poſt ꝓcreatōeꝫ ꝓlis: oporteret filiā cognoſci a pr̄e vel matreꝫ a filio: niſi eſſet multiplicatō ꝓlis. etita nulla eēt ꝑſona illegitima. ¶ Pretēa ī leuitico cēſent̉īe ꝑſone plures. ſic̄ ſoror ⁊ frater ⁊ alia hmōi. tales at̄ nō erāt illegitime a p̄ncipio: nō gͦ vr̄ a pͥncipio aliqͣ fuiſſe illegitimitas ꝑſonaꝝ: ſꝫ ꝙ mr̄imoniuꝫ eſſet viri ⁊mulieris indiuidue vite retinēs ꝯſuetudinē. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ illegitimitas aliqͣruꝫ ꝑſonaꝝ fuit a pͥncipio ſcꝫpr̄is ⁊ filie: ⁊ mr̄is ⁊ filij. Et hͦ deſignat̉ ex illis v̓bis ꝗbꝰdr̄ in gen̄. Relinquet hō pr̄eꝫ et mr̄em ⁊ adherebit vxoriſue ⁊cͣ. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ ẜm poſitōem factā. dd̓meſt ꝙ lꝫ fieret multiplicatio ꝓlis. oꝑteret illā copulā fieripr̄is cū filia ſicut factū fuit. xix. gen̄. de lothꝗ cognouitfiliā ſuā. ſi v̓o nō ſuꝑeſſent plures ꝑſone. vl̓ dn̄s alio mōꝓuideret: vel de illegitima legitimā faceret. ¶ Ad aliudv̓o dd̓m. ꝙ licꝫ plures eſſent ꝑſone illegitime ꝓceſſu tꝑisnō tamē ita ꝯgruebat a pͥncipio cū nō erat multiplicatōꝑſonarū. Si em̄ a pͥncipio tot eſſent illegitime: peccarētcognoſcendo fratres ſorores ſuas: qd̓ oportuit a pͥncipioanteꝙͣ fieret multiplicatō generationis.Articulus quartꝰEinde querit̉ vtꝝ de lege nat̉e fuerit ꝙ vnuscū vna ꝯtrahat ꝯiugiū. ⁊ vr̄ ꝙ ſic: ꝑ hoc qd̓ dr̄iiij. gen̄. ſuꝑ illud lamechaccepit duas vxoēsdicit interli. primus ꝯtra naturā et ꝯtra morē ꝑ biam adulteriū ꝯmiſit. Ex qͦ accipit̉. ꝙ ex lege naturvna vni ꝯiūgat̉ mr̄ioialiter. ¶ Sꝫ ꝯtra hoc eſt. ꝙ ex legenature generalis in pluribꝰ aīantibꝰ vnꝰ maſculꝰ cōpl̓at̉pluribꝰ femīni ſexꝰ. ẜm naturā etiā rōnaleꝫ vnꝰ hūit plures vxores. ſicut legit̉ de Iacob ⁊ de dauid. Si at̄ eſſet ꝯͣnaturā: vterqꝫ peccaſſet. delinquē eī ꝯͣ legē nature ē pct̄mReſtat gͦ ꝙ cōpulari cū pl̓ibꝰ vxoribꝰ nō fuit ꝯͣ naturaꝫ.Et hͦ idem dīc aug. in li. de v̓gi. antiꝗs iuſtis nō fuit pct̄ꝫy pluribꝰ vxoribꝰ vtebant̉. nec ꝯͣ naturā hoc faciebat: cūlo laſciuiēdi cauſa: ſꝫ gignēdi hoc facerēt. ¶ Ad qd̓ dd̓meſt. ꝙ ē natura generalis in aīantibꝰ pl̓ibꝰ: et ē nat̉a ſpāl̓in hoīe. Natura v̓o ſpālis pt̄ attendi vel ꝯꝑatōne ad bonū ꝓlis vel ꝯꝑatōe ad bonum fidei: vel bonū ſacr̄i. ẜm gͦnaturā generalē nō eſt rō mr̄ionij aut ꝯiugij. ẜm rōnē v̓oſpālem ꝙ vnꝰ copulet̉ vni tm̄. nō eſt ex rōne boni ꝓlis. ꝙpꝫ ex hͦ. cū em̄ multiplicari oꝑtuit ꝓlem ad cultū dei: vnhr̄e potuit plures vxores. Rōne v̓o bone fidei ⁊ boni ſacͣmenti qd̓ eſt vlterius ſi ordinet̉ natura ꝙ vnꝰ habet plures eſt ꝯtra naturā. ſic gͦ vno modo eſt cōtra naturā: aliomodo nō. ¶ Ꝙ aūt lamech dicit̉ feciſſe cōtra naturā. hocfuit qꝛ licꝫ intēderet ꝓcreare ꝓlem: nō tn̄ ad cultuꝫ dei. ⁊hͦ mō faciebat ẜm naturā. Iacob ſeruabat at̄ in hͦ rōneꝫbone ꝓlis: ꝗa nō adheſit Lye cauſa prolis ꝓcreande niſi