Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

illud qd̓ dicit̉ ſuꝑ illud pͣs. Qui ſanat ꝯtritos cordealligat ꝯtritiōes eoꝝ. Glo. alligam̄ta dei ſunt tꝑalia ſacramenta: quibꝰ interim ꝯſolatōꝫ habemꝰ que tūc detrahent̉ erit ꝑfecta ſanitas. ſicut medicus ꝑfecta ſanitatedetrahit ligaturā fracture. Iteꝫ ſacramēta ſunt ſignaſignū aūt eſt qd̓ pret̓ ſpēꝫ quā ingerit ſenſibꝰ: aliꝗd facitin cognitōꝫ venire apud intellectū. ſꝫ in futuro oīa eruntnota apud intellectu electoꝝ: omēs erūt docibiles dei erūt nccͣia tūc ſigna. nec ſacramēta. Itē Hugoponit tres vtilitates ſacramētoꝝ. eruditōꝫ. humiliatōꝫ. exercitatōꝫ. loquit̉ de humiliatōe qua ſubijcit ſepter deū ſenſibilibꝰ ſignis. Nulla aūt haꝝ dignitatū eritnccͣia poſt finē ſeculi. erūt vlterius ſacram̄ta. Itēipſe ponit tria genera ſacram̄toꝝ. Quedā .n. ſunt in ꝗbꝰprincipal̓r ſalus ꝯſiſtit. ſicut eſt in aqua baptiſmatisꝯſimilibꝰ. Alia ſunt que etſi nccͣia ſint ad ſalutem: ꝗaſine his ſalus haberi pōt: ꝓficiūt tn̄ ad ſanctificatōꝫ. ꝗahis virtus exerceri gratiā amplior acꝗri pōt. vt ē aquaaſꝑſionis ſimilia. Sūt iterū alia ſacramēta que adinſtituta vident̉. vt ipſa ea que ceteris ſacramentisſanctificandis nccͣia ſunt: quodāmodo nccͣia p̄parnet̉.nulla iſtaꝝ drn̄tiaꝝ nccͣia erit poſt finē mūdi. non erūttūc nccͣia ſacramēta. Ad qd̓ dd̓m. duratio ſacramētoꝝ extendit̉ vſqꝫ ad finē mūdi. qd̓ de ſacram̄to altarismanifeſtū eſt hoc qd̓ dicit̉. Uobiſcū ſuꝫ vſqꝫ ad cōſummatōꝫ ſeculi. exponit̉ pn̄tiaꝫ in ſacramēto. Ad pri v̓o obiectū in ꝯtrariū dd̓m eſt. lꝫ virtus ſit eternaeſt in ſacramētis noue legis: tn̄ ipſa ſacram̄ta ſic̄ ibideꝫ exprimit̉. Eſt .n. ibi tꝑale rōne cuiꝰ ſacramētū eſteternū. aliud eſt .n. loqui de ſacramēto de re ſacramēti. Ad ſecūdū dd̓m. ſacramēta rōne qua ſunt ſacraqua ſunt ſigna termīatōꝫ hn̄t. Lꝫ .n. ſanctitas ſanctitati repugnet: tn̄ quedā repugnātia eſt inter ꝑfectū imfectū. In ſacramētis v̓o eſt ſanctitas imꝑfectōne. Ftione v̓o ſignificatōis iteꝝ terminatōꝫ hn̄t. lꝫ .n. diſcretio remaneat in futuro: tn̄ ſigna ſenſibilia inqͣtū ductiua ſunt ad intellectū. vtroqꝫ ſit ceſſatio ſacramētoꝝ. Ad terciū dd̓m. etſi caracter remaneat: ꝓpi̓hoc remanet ſacramentū. Caracter .n. hꝫ duplicē ratōꝫ. rei ſub ſacram̄to: ſacramēti ꝓut dicat ad vlterius ſcꝫad infuſionē gratie. Si remaneat: remanet modumrei modū ſigni qd̓ eſt ſacramētuꝫ: ſꝫ deſignari pōt exratione caracteris ſuſcepit ſacramentū. Ad quartūdd̓m. aliud eſt de ſignis ſiue indicijs martirij: aliud ēde ſignis que ſunt ſacram̄ta. Indicia .n. martirij ſi remanent: remanēt ad gl̓am. Signa v̓o que ſunt ſacramentaex dicūt̉ ſigna: qꝛ p̄tendūt exteriꝰ indigne ſuſcipientibꝰ ſit gratia interiꝰ. manifeſtū erit vnicuiqꝫ ꝗs habeat grām: erit nccͣia ſignoꝝ diſcretio que ſunt ſacramēta. Ad quintū dd̓m. lꝫ aliqͣ ſacrificia ſint ſacͣmēta: tn̄ omne ſacrificiū eſt ſacramētū. Sacrificiū enimdicit̉ qͣi ſacrū factū. omne aūt qd̓ eſt ſacrū factum: inſtitutū vel ordinatū eſt ad aliud ſignificandū. ſꝫ etiaꝫ eſtipſum ſignatū aliqn̄: ſicut eſt de ſacrificio laudis ſuntſacra facta ſignata. Unde augꝰ. in li. ꝯtra aduerſariūlegis ꝓphetaꝝ. eſt ſacratius laudis ſacrificiū ꝙͣ ī actiāꝝ. hoc aūt ſacrificiū remanebit vbi ceſſabitti aruactioōt dici de illo vniuerſali ſacrificio qd̓ ēIlta. ſitc. faccnt. offert̉ ſacerdotē magnū deo pr̄i.b̓o ex hoc dicit̉ ſacrificiuꝫ: qꝛit̉ in. x. de ci. dei. dei no ꝯſecratusdo morit̉ vt deo viuat ſacrificiuꝫeſt. modo dicit̉ ſacrificiū eſſe poſt finē ſeculi: nec tn̄eſt ſacrū ſꝫ ſacrū ſignatū ſicut ibideꝫ dicit̉. Ueꝝ tn̄ſacrificiū eſtgit̉ vt ſancta ſocietate inhereū ad illū finē boni beati poſſimus.in hac rōne ſacrificiūgit ſtatū vie terminū vie. Illud v̓o vniuerſale ſacrificiū terminū vie deſigͣt. Ad ſextum dd̓m. lꝫ ſacerdos mmaneat ineternū: tn̄ꝓpter ſacram̄ta. ſacr mīſtros ꝯferūt̉ ab illovnde ceſſanīſtri ſūt: ſiue ceſſante mi-niſterio ceſſabunt ſacramēta. Poſſet tn̄ dici ſacerdotiumillud manere ineternū: qꝛ illi nullū aliud ſuccedet. hocmodo ſacramēta gratie dici pn̄t manere ineternū tēꝑis:qꝛ nulla alia ſuccedent. Huiꝰ gratia querit̉. ſi talisvariatio facta eſt in ſacramētis: vt ſacramētis ſuccederent ſacramēta. vtꝝ ꝓpter debeat dici variata religio. .n. religio ſit in ſacramētis. facta bariatōne ſacramentoꝝ: videt̉ fieri variatio religionis. In ꝯtrariū arguitur ſic. Si mane offerat̉ vnū ſacrificiū deo aliud veſpeſicut ſolet in veteri lege: ꝓpter hoc mutat̉ religio. eodēmodo ſi aliud oblatū eſt ab antiꝗs ſanctis: aliud a pn̄tibus diuina aucͣte ẜm ꝯgruentiā tꝑis. dicit̉ mutata religio. Ad qd̓ dd̓m. illud qd̓ dicit augꝰ. in li. de ſolutione. vj. queſtionū. lꝫ mutent̉ ſacrificia vel ſacram̄ta: ꝓpter hoc mutat̉ religio. dicit̉ .n. mutatio ip̄ius religionis: ſꝫ ſacrificioꝝ ſacramētoꝝ. quēadmoduꝫ vnus ideꝫ homo ſi deo mane aliud offerat aliud veſꝑe congruentia temꝑis: deū mutat nec religionē. ſicut nec ſalutē mutat quia alio modo mane alio veſꝑe ſalutat.Ita in vniuerſo tractu ſeculoꝝ. aliud oblatum eſt abantiquis ſanctis aliud ab his qui nūc ſunt offert̉: humana preſumptiōe ſꝫ aucͣte diuina ẜm miſteria temꝑibꝰꝯgrua. deus aut religio mutat̉. Ad obiectū aūt ītrariū dd̓m eſt. lꝫ religio ſit in ſacramētis: tn̄ omneeēntiale religioni eſt in illis: ſꝫ in fide dei. Ritus p̄tmutari facta mutatōe ſacramentoꝝ. ſꝫ religio mutat̉ vnus idem deus recte credit̉. Religio enim eſt quavni deo religamur.Mlembrum ſeptimūOnſequent̉ querit̉ de effectu ſacramētoꝝ.Pōt aūt queri vtꝝ habuerūt ẜm om̄e tp̄useffectū ſanctificatōis. Qd̓ videt̉ om̄iItempoe̓ erat nccͣiuꝫ remediū. Remediū auteꝫ principale eſt in effectu ſanctificatiōis. Om̄i temꝑenccͣium fuit vt ſacramēta haberent effectū ſanctificatōis data eſſent in remediū. Ad ideꝫ videt̉ facere qd̓ dic̄Hugo. Si quis ſacramēta priora effectū ſanctificatiōishabuiſſe negauerit: recte mihi ſenſiſſe videt̉. Sꝫ contrariū videt ex ratione ſacramēti noue legis. Sacramē .n. eſt inuiſibilis gratie viſibilis forma: que imagineꝫgerit cauſa exiſtit. ſacramēta illa ſunt ſanctificationis tm̄: alia v̓o. Hoc etiā accipit̉ ex qd̓ dicit apl̓s.Impoſſibile eſt ſanguine hircoꝝ vel vituloꝝ auferri peccata. de ſariguine vitule ruſe cinere dicit̉ inꝗnatosſanctificat ademūdatōꝫ carnis. qͣi dicat ad ſanctificationē aīe. ſacramēta ẜm omne tempꝰ habuerūt effectū ſanctificatōis. Ad qd̓ dd̓m. omīa ſacramētaẜm omne tempꝰ habuerūt ex ſua vi effectū ſanctificatōisſꝫ cōmune fuit hr̄e effectū ſanctificatiōis. Effectꝰ .n. ſanctificatōis ex ꝓpria virtute ſibi data: eſt in ſacramentisnoue legis. In alijs d̓o mediantibꝰ illis fide paſſionisxp̄i. paſſio nāqꝫ ſaluatoris primo loco ad effectum gr̄eſacramēta ſalutis ſanctificat mediantibꝰ iſtis: etiaꝫ illaprioris tꝑis ſacramēta ſanctificabat. vt eadeꝫ eēt ſalꝰhis qui recta fide ſigna futuroꝝ in iſtis venerati ſunt:his qui effectū ſalutis in iſtis ꝑcipiūt. Pret̓ea. ſacramēta gratie bn̄dictōꝫ virtuteꝫ in ſe ſanctificatōis ſuſcipiunt. ac demū quā ꝯtinēt in ſe ſanctificatōeꝫ ꝯferūt vt ſintex ſanctificatōe ſanctificātia. Alia v̓o hoc ex horum ſignificatōe fide ꝯferre ꝯſueuerāt. Ad cbiectū autemprimū dd̓m eſt. dari in remediū dicit̉ dupl̓r. vel ad ſignandū ipſuꝫ remediū vel ad efficiendū. ſacramētaora data ſunt ad ſignandū remediū: ad efficienduꝫ eſe remediū. Ad ſecūdſacramēta pͥora hbuerūt effectū ſanctifs. hoc fuit ex ſe ſꝫ ratiōe fidei ip̄ius paſſiō Queſtio ſecūda de ſacraentis temꝑe legis nature.