Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiohec drn̄tia vt ſacr̄a legis nature habuiſſent materiā in rebus factis. ſacr̄a aut gr̄e in rebꝰ factis v̓bis. Adobiectū v̓o in ꝯtrariū dd̓m ē. lꝫ totus corruptus fuiſſet totus reformādus eēt: n tn̄ ſignificatio plene reformatōis ita fuit in ſacr̄is tēꝑe legis nature. ſicut in ſacr̄istꝑe legis moſayce: nec in illis ſicut in ſacr̄is legis gratienec efficacia etiā tanta: ſꝫ ꝓcedente tꝑe ꝓceſſit declaratōin ſignis ꝓceſſit efficacia in eis. ſꝫ ꝓuidebat̉ hūano generi ẜm tꝑis incōgruētiaꝫ. Illud aūt qd̓ dicit hugo: attēdit̉ de reꝑatōe facta tꝑe legis gr̄e. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de drntijs reꝝ que ordināt̉ ad ſacr̄i: quēadmodumſunt oleū aqua hmōi. Dicendū eſt tꝑe legis gratie legis moſayce oleū fuit cōmune etiā tꝑe legis natue̓ſicut habet̉ Gen̄. xxviij. Tulit iacob lapidē quē poſuēatcapiti ſuo erexit in titulū fundēs oleum deſuꝑ. Criſmaauteꝫ appropriatū eſt ſacr̄o legis gr̄e. ſignat .n. grām ſpiritualeꝫ que eſt in ſacerdote euāgelico in ꝯfirmato inbaptizato. qd̓ ex virtute ſacr̄i dabat̉ tꝑe legis natue̓ vellegis moſayce. Figura tn̄ illius vnctōis deſignat̉ in oleoſancto: qd̓ factū eſt in lege moſayca ad ungēdū tabernaculū altare thymiamatis caput ſummi ſacerdotis.ꝓpterea remotius fuit figura in oleo iacob vnxit lapidem. aūt quare erāt plura ſacr̄a ſub lege ſcripta ꝙͣ ſb̓lege naturali. qꝛ corpꝰ hūani generis egrotaret: pauca primo erāt poſita antidota. qꝛ nonduꝫ ſenſit egrotusoīmodo ſuū defectū: lꝫ ī ꝑte ſentiret. deinde data lege creuit cognitio morbi: ẜm dicit apl̓s Ro. vij. ideo tuncplura appoſita ſacr̄a ſꝫ nondū efficacia. qꝛ adhuc de lege ꝯfidebāt nondū adueīt efficacia ſacr̄oꝝ. appropinquāte at̄ tꝑe gr̄e cognouer̄t ſuū defectū plene petier̄t adiutoriū. tꝑe gr̄e data ſunt ſacr̄a plura efficacia. Et videt̉ hugo his v̓bis dice̓. tꝑe nature vel legis qͣi totus dimiſſus ē ſibi. poſtea tēꝑe legis moſayce ꝯgnoſcentiignorantiā ſuā datū ē ꝯſiliū. poſtea tꝑe gr̄e ꝯfitenti defectū ſuū preſtitū eſt auxiliū.Cōſequēter queritur. §. j.que ſit drn̄tia ſacr̄oꝝ ẜm tres drn̄tias tempoꝝ. Aſſignat̉aūt vna drn̄tia inter ſacr̄a noui teſtam̄ti ſacr̄a veteris. ſacr̄a noui teſtam̄ti ad grāꝫ ꝯferendā ſanctificandis īfuſa bn̄dictōe ſint principal̓r inſtituta. ſacr̄a v̓o veterisſunt ſigna illoꝝ: illis mediantibꝰ ad ſanctificatōꝫ ordināt. Scd̓a v̓o drn̄tia ē. in ſacr̄is noui teſtam̄ti fit diſpoſitio vt imbuti illis regni celeſtis ianuā intrae̓ pn̄t.ſic aūt fuit de ſacr̄is veteris teſtam̄ti ſiue tꝑe legis nat̉e:ſiue tꝑe legis moſayce. Tercia v̓o drn̄tia eſt. ī aliquoſacr̄o noui teſtam̄ti exhibet xp̄s tm̄ pnīaꝫ ſpūaleꝫ: ſed corꝑaleꝫ. ſic aūt fuit in ſacr̄is tꝑe legis nat̉e vel tꝑelegis moſayce. Quarta drn̄tia eſt. ſacra noue legis ſigna ſunt cauſe inuiſibilis gr̄e ex ſua v̓tute. alia d̓o ſuntſigna cauſe. Aſſignat̉ etiā drn̄tia int̓ ſacr̄a tꝑe legis nature ſacr̄a tꝑe legis moſayce. hec ex cōſilio advotū ꝓpoſita ſunt: illa v̓o ex precepto inſtituta ſunt. Aliaetiā aſſignat̉. ſacr̄a legis naturalis data ſunt homībꝰ ſola rōe naturali vitā ſuā dirigebāt. ſacr̄a v̓o legis moſayce his qui diſciplinā p̄ceptoꝝ ad bn̄ viuenduꝫ informabant̉. Tercia dr̄n̄tia aſſignat̉ ex ꝑte tꝑis. vt ſacramēta legis nature duratōꝫ etiā haberēt tꝑe legis moyſi. ſacram̄ta v̓o legis moſayce haberēt duratōeꝫ tēꝑe legisnature. Sicut fuit ſacr̄m agni paſchalis: ſacr̄m vitulerufe hmōi. Quarta etiā aſſignat̉ drn̄tia quo ad drn̄tiāeffectus. In lege .n. erāt ſacr̄a in remediū diuerſoꝝ pct̄o in medicinā legaliū. ſic aūt fuit ī ſacr̄is legis nature. Aſſignat aūt hugo vnā drn̄tiā coīter in hec tria genera ſacr̄oꝝ. ſacr̄a legis nature vmbre fuerūt. ſacramēta aūt legis moſayce imago. ſacr̄a aūt legis gr̄e qͣi corpꝰ hoc dicit ꝓpter hanc ratōꝫ. qꝛ occulte exprimebat̉ ſimilitudo in ſacris legis nature. euidentius aūt in ſacr̄is legis moſayce. manifeſte v̓o in ſacr̄is legis gr̄e. In decimatione .n. obſcure intelligebat̉ ſil̓itudo mūdatōis. In cirPrimacūciſione v̓o quā dicit ꝑtinere ad legeꝫ moyſi vel ī aqualuſtratiōis euidentius. In baptiſmo v̓o euidētiſſime demonſtrat̉. In aqua .n. expiatōis quedā immūdicie exteriores irregularitates tollebant̉. in baptiſmo aūt immūdicie ſpūales. Sed pōt obijci ꝯtra hoc qd̓ dic̄ apoſtolus ad heb̓. legeꝫ eſſe vmbrā futuroꝝ: ipſaꝫ imagi. in hoc differt a ſacr̄is legis nature qd̓ eſt imago vmbra. Ad ideꝫ facit qd̓ dicit. ij. col̓. Nemo vos īcibo aut in potu aut ī tꝑe diei feſti aut neomenie aut ſabbatoꝝ que ſunt vmbra futuroꝝ. corpꝰ aūt xp̄i. dic̄ glo.vmbra fuerūt .i. ſigna a re pendētia que in figura futuro tunc fiebant. erat peccatū obſeruare: qꝛ tūc erātprecepta: nūc aūt ſunt teſtimonia. illud erat tp̄us ſignificādi: hoc manifeſtandi. Ex quo accipit̉ ꝯueniebat ſacramētis veteris legis eſſe vmbrā. ſicut ſacramētis legis nature. Pret̉. qualit̓ computat̉ circūciſio inter ſacramenta legis moſayce: cum data ſit tēꝑe legis nature:et tēꝑe patrum. tempꝰ aūt legis nature ſicut ipſe dic̄ abadam vſqꝫ ad moyſen durauit. Qd̓ etiā videt̉ qd̓ dicit augꝰ. ꝯtra donatiſſas tꝑa diſtinguēdo. dicit .n. primis temꝑibꝰ vtrūqꝫ teſtamentū fuit occultuꝫ .ſ. ab adamvſqꝫ ad moyſen. A moyſe aūt manifeſtabat̉ vetus occultabat̉ nouuꝫ: qꝛ occulte ſignabat̉. Poſtea d̓o qn̄ dn̄svenit in carne: reuelatū eſt nouū. vetera aūt ſacramentaceſſauerūt. Ex quo accipit̉. cum ſacr̄a ẜm tꝑa diſtinguātur: tꝑa aūt ẜm terminos. inter ſacr̄a legis nature ſitcircūciſio. Ad qd̓ dd̓m eſt. illud qd̓ dicit hugo: accipit̉ ẜm quādā appropriationē. eo vmbra minꝰ hꝫ de ſimilitudine corporis ꝙͣ imago. ꝓpter hoc ſignificata ītemꝑe legis nature remotiora fuerūt ꝙͣ ſigna in tēꝑe legis moſayce: ideo vmbre comꝑant̉. vmbra .n. ita diſtinuit drn̄tias eoruꝫ que ſunt in corꝑe ſicut imago.fuit in ſignis legis nature. Alio v̓o modo vmbra accipit̉cōīter vt diuidat̉ ꝯtra veram imagineꝫ. ẜm hoc accipit̉illud ad hebre. vmbrā hn̄s lex futuroꝝ: ip̄am imaginem reꝝ. Aliqn̄ d̓o diuidit̉ vmbra contra corpus. ẜmpꝫ ex interpoſitōne corꝑis inter lumen vmbrā.accipit̉ ad col̓. ij. ſic iteꝝ coīter accipit̉. Ad illud v̓oqd̓ obijcit de circūciſionē. dd̓m eſt exquo ad hoc circūciſio eſt data fuit in precepto determīat quoddaꝫ repugnās nature. repugnat .n. nature aliꝗd ſubtrahaturintegritate totius: dicit̉ ꝑtinere ad legeꝫ nature ſꝫ adlegeꝫ moyſi: cum de ipſo iterata fiat mentio. ẜm auteꝫcircūciſio indicat ſuꝑfluitateꝫ ꝯcupīe abolendā ex culpa originali ꝓuenit: hꝫ quandā ſil̓itudinē ſicut medicina reſpectu rei cui adhiberi debet medicina. ſic ꝑtinetad legeꝫ nature. Pertinebat circūciſio ex alia alia ratione ad legeꝫ nature ad legeꝫ moyſi. vnde in vtr aq̄fit mentio de circūciſione. ẜm quoſdā fit ꝯputatio legimoſayce dr̄ lex ſcripta a tēꝑe abrahe. eo illo populodeſcendenti ab Abraham per Yſaac Iacob precipieNlembrūquintūOnſequenter querit̉. vtrū ſacramenta ſintalicuius virtutis ſpāliter. Et primo. cuiusvirtutis ſint. Secundo. a qua virtute habeant confirmari efficaciā ſiue v̓tuteꝫ.Articulus primusD primū non ſint alicuius virtutis ſpālit̉videtur. ſacramenta enim grām reſpiciūtdiſtinguendo hanc vel illam. non dicunt̉alicuius virtutis ſpecialiter. Quod etiam patere poteſtſi deſcendamus ad differentias ſacramentorum. Decimatio non determinat pendentiam vel fortitudinem velaliquam harum virtutuꝫ. ſimiliter oblatio panis vini. Sil̓r pōt dici de ſacramētis legis moſayce de ſacramentis legis gratie. Non ſacram̄ta in ſua generaline grām reſpiciūt ſub rōne virtutis alicꝰ. Itē ſct̄ificatō