Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiode alijs. Sacr̄m .n. circūciſiōis inſtitutū fuit ad non expreſſe tanꝙͣ ſe in remediuꝫ originalis peccati. de alijsv̓o fiebat inſpiratio: exp̄ſſa inſtitutio. qꝛ valerent ad remediū pct̄i: ſꝫ vt on̄deret̉ in fide virtutibꝰeſſet plena ſalis. nec ex lee nature ſimpl̓r eſſent oneratiniſi ad iſta tanꝙͣ ꝑuuli nondū poteſtateꝫ habent oneraportauerintArticulus terciusEquit̉ de temꝑe inſtitutōis. Et primo. vtruꝫomīa ſunt inſtituta ẜm omne tempꝰ a temꝑelapſus hūani.ecūdo. an inſtituta fuerūt intꝑe innocentie.Circa primum ſic..§. j.Uidet̉ omīa ſunt inſtituta ẜm om̄e tempꝰ. nihil enīlegit̉ de inſtitutōne ſacrificioꝝ tꝑe legis nature. nihil et̄legit̉ de inſtitutiōe decimaꝝ illo tꝑe. Nuſꝙͣ .n. legit̉ antelegeꝫ ſcriptū. qui decimas dederit. qui ſacrificia obtulerit: ꝑibit aīa illa de ppl̓o ſuo. ſicut legebat̉. Maſcul̓cuiꝰ caro p̄pucij circūciſa fuerit: ꝑibit aīa illa de ppl̓oſuo. Dixit etiā Iacob ſicut habet̉ gen̄. xxviij. Si dn̄s deꝰmeꝰ fuerit mecū in via ambulo ⁊cͣ. decimas hoſtiaspacificas offerā tibi ex vniuerſis dediſti mihi. Exparet. volūtatis tūc tꝑis erant: nccītatis. itaſunt inſtituta. Sil̓r pōt dici de ſacram̄to pnīe. eniꝫ logit̉ in Gen̄. de inſtitutōe eiꝰ: cum tn̄ ip̄m nccͣium fuit ẜmomne tempꝰ. .n. dictū eſt ibi pnīaꝫ age. Quacūqꝫ enīhora pnīam egeris ſaluus eris. nec dictū eſt ibi. Cōuertimini filij redeūtes ſanabo aduerſatiōes vr̄as. Eodēmodo pōt dici immo multo fortius de alijs ſacramentis.vt de ſacramēto ordinis ꝯfirmatōis hmōi. Cōtra.dicit̉. iiij. ſent̉. ſacr̄a inſtituta ſunt: aſſignant̉ vtilitates ipſoꝝ ſacram̄toꝝ inſtitutoꝝ. Illas aūt vtilitates haberi om̄i tꝑe ꝯueniebat. Pret̉. hugo dicit. ſacr̄a inſtituta ſunt ſub naturali lege. ſꝫ naturalis lex cōcurrit aprincipio. ſacr̄a habuerūt inſtitutōꝫ ẜm omne tēpusquia tꝑe legis nature tꝑe legis euāgelice moſayce. Pret. ex ipſa rōne ſacramēti pꝫ dicit̉ ſacr̄m eſtex ſil̓itudine repn̄tans: ex inſtitutōe ſignificās. Cuꝫ ſignificatō eēt tꝑe legis nature: erat tūc inſtitutio. Itēij. Gen̄. loquit̉ dn̄s de inſtitutōe ꝯiugij ſiue matrimonij.cum dictū eſt. eſt bonuꝫ hoīem eſſe ſolū: faciamus eiadiutoriū ſimile ſibi. tulit vnā de coſtis eius repleuit carneꝫ ea formauit euam de coſta. poſtea ſecu ē. hoc nūc os ex oſſibꝰ meis ⁊cͣ. Quod etiā teſtat̉ apl̓sꝗnto ad Ephe. vbi recitat illud gen̄. ſubiūgit. ſacr̄mmagnū eſt. ego aūt dico in xp̄o in eccīa. Hugo etiā atteſtatur dicens. Sacr̄m ꝯiugij ſolū ex omībꝰ ſacr̄is ad remediū hoīs inſtituta ſunt: ante peccatū hoīs legit̉ inſtitutū. tn̄ ꝓpter peccatū: ſꝫ ad ſacr̄m ſolū ad officium.ad ſacr̄m ꝓpter eruditōꝫ: ad officiū ꝓpter exercitationeꝫ. Pret̉. magr̄ in. iiij. li. ſent̉. xxiij. diſ. dicit. ſacr̄m penitentie ſicut ꝯiugij an̄ tempꝰ gr̄e etiā a primordio humanigeneris cepit. vtrūqꝫ .n. inſtitutū fuit in primis parentibus. ſacra tꝑe legis nature inſtitutōꝫ acceperūt. depore .n. legis moſayce legis euāgelice planū ē ī illisfuerūt ſacra inſtituta. Pret̓ea. ſacr̄a data erant in remediū peccati originalis actualis ad culpā ad penaꝫ. Si nccītas fuit ẜm omnē tēpꝰ: ꝯgruebat a ſumma ſapīa fieret inſtitutio eoꝝ que eēt remediū ẜm om̄etempꝰ. ꝯgruit fieret inſtitutio ſacram̄toꝝ. Ad qd̓dd̓m eſt. loquēdo ꝓprie de inſtitutōe: eſt facta inſtitutio oīm ſacram̄toꝝ tꝑe legis nature paucoꝝ. Ad illud qd̓ obiectū eſt. dicit mgr̄ in ſent̉. inſtitutōꝫ fieri ſacramentoꝝ ꝓpter determīatas vtilitates. dd̓m eſt loquit̉ ibi de ſacram̄tis legis noue veteris. ponit enī circūciſioneꝫ inter ſacr̄a legis veteris. lꝫ prius a dn̄o tēꝑeabrahe facta fuerit inſtitutio. Ad ſecundū v̓o dd̓m.hugo accipit ꝓprie inſtitutōꝫ: vel illud qd̓ dicit̉ ibi deinſtitutōe ad ſacram̄ta veteris noue legis refert̉. tamēPrimaẜm alibi dicit: loquit̉ de inſtitutōe coīter dicēs. ſacramenta ab initio ad reſtauratiōeꝫ homīs inſtituta ſuntcurationem. alia ſub naturali lege: alia ſub ſcripta: aliaſub gratia. ſed non ꝓprie dicit̉ inſtitutio ſꝫ quedam ordinatio indita homī ex inſtinctu diuino. Ad tercium v̓obd̓m. ratio ſacramenti ꝓprie accipit̉ ẜm totam ratōeꝫſuam de ſacramento noue legis. Iſtud .n. ex ſanctificatione inuiſibilem grām confert. Ꝙtum aūt ad precedensmembrū ſcꝫ ex inſtitutōne ſignificans cōuenit ſacramētoveteris legis. Ꝙtum ad primū qd̓ eſt ex ſimilitudine repreſentans: quibuſdam ſacramētis legis nature: aūtꝙͣtum ad illud membrū ex inſtitutōne ſignans nos comnuniter accipiamꝰ. Ad quartuꝫ v̓o quod obijcitur deꝯiugio. dd̓m ſacramentū coniugij inſtitutū fuit in officium non tunc in remediū. Nos auteꝫ loquimur deillis ẜm ſunt in remedium. Unde qd̓ ante lapſum fuerit in officium inſtitutū: poſt lapſum fuerit in officiumin remediū. Ad illud v̓o qd̓ poſt obijcit̉ de ſacramentopenitentie. dd̓m non fuit manifeſte inſtitutū. ſꝫ diciturimplicite inſtitutū in hoc dictū eſt a dn̄o. In quacūqꝫdie comederis morte morieris. vt comeſtionē ſignificet̉delectatio peccati que obligat hoīem ad morteꝫ penitentie an̄ morteꝫ pene in futuro. ſꝫ hoc.. pleniꝰ determinabitur. Ad vltimū dd̓m. lꝫ ſacramēta omīa inſtitutaſint in remediuꝫ: tn̄ temꝑe legis nature facta eſt oīminſtitutio ꝓprie. ſꝫ ẜm maioreꝫ appropinquatōꝫ mīoreꝫad gratie plenitudineꝫ. vnde pauca inſtituta ſunt in lege nature: plura in temꝑe legis moſayce. Quedā v̓o addita ſunt in temꝑe legis gratie. Si v̓o obijciat̉ de penitentia: quare non fuit manifeſte inſtituta temꝑe legis nature que eſt inediū actualis peccati: ſicut circūciſioinſtituta fuit inediū originalis peccati. Dicenduꝫ ē ſacr̄m pnīe currere debebat ẜm huc ordineꝫ. vt primoeſſet dictamē nature. ſdo inualeſcente ꝯcupīa ſuꝑ naturā: eēt quedaꝫ rendia ꝯſtituta ſicut erant ſacrificiaẜm legit̉ in Leuit̉. de ſacrificijs peccatis. Cuꝫ autēvenit plenitudo temꝑis ex virtute paſſionis ptās clauiūquendā recipit effectu ſuꝑadditū in ſacr̄o pme. ita inſtitutio .i. ordinatio aliter alit̓ fiebat in lege ſcilꝫ veteri lege gratie manifeſte. in lege v̓o nature occulte. de iſtodiffuſius aget̉ impoſteꝝ.Secundo queriturᵐ. §. ij.An in tꝑe innocētie inſtituta fuerūt. Et videt̉ ſic. ꝓpt̓matrimoniū ꝓpter ſacr̄m pnīe vt tangit magr̄ ī li. ſen.Ad hoc etiā videt̉ ſacram̄ta ſunt data ad ſanctifican. ſicut gratie in virtutibꝰ temꝑe illo erant neceſſarie: ita gratia in ſacr̄is. cuꝫ hec ſanctificarent ſicut illa. Sed ecōtra videt̉. qꝛ a tꝑe morbi fuit nccͣia medicina. ſꝫ tempꝰ morbi fuit a tꝑe culpe. ſacr̄a aūt data ſunt inmedicinā. a temꝑe culpe cōueniebat inſtitutio ſacr̄oꝝ. Ad ideꝫ facit qd̓ dicit hugo. Exqͦ a ſtatu prime incorruptōis lapſus in corꝑe mortalitatē egrotare cepit.ꝯtinuo deus reꝑando ī ſacram̄tis ſuis medicinā p̄ꝑauit.que ꝓut poſtulabat cauſa diuerſis tēꝑibꝰ locis adcuratōeꝫ exhibuit. A temꝑe culpe inſtituta ſunt ſacr̄a.ꝓpoſuit deus edictū informans hoīem. vt ꝗcūqꝫluatoreꝫ liberatoreꝫ eligeret: eiuſdē ſue electōisvotum in ꝑceptione ſacramentoꝝ approbare debuiſſet. ſꝫhoc fuit ncc̄iuꝫ a temꝑe culpe. ab illo enim tempore fuitliberator. a culpe tꝑe inſtituta erant ſacramēta. Uidetur aūt a temꝑe gratie. Gratia .n. reꝑans culpam ſecuta eſt culpam. ſacramēta aūt vaſa gratie ſunt. a tēꝑegr̄e reꝑantis ſunt inſtituta. Per ſimile etiā videt̉ hocideꝫ. ſicut .n. eſt in morbo corꝑali primo cadit homo īcorꝑalem morbum: poſtea querunt̉ medicinalia quefiat reꝑatio ſanitatis. ſic eſt etiaꝫ in morbo ſpirituali:primo cadit homo in morbum ſpiritualeꝫ. deinde querūtur illa per que fit reꝑatio a morbo ſpirituali. ſꝫ hec ſuntſacramenta. inſtitutio ſacramentoꝝ fuit poſt tp̄us culpe a tꝑe gratie reꝑantis. Ad idem facit qd̓ dic̄ Hugo.