Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

mutabilis. ne ſua mutabilitate diſſoluta ad deteriora ſꝑdeficeret: ta libꝰ ſtudijs nutriēda fuerat in quibꝰ ꝓficiendi occaſionē inueniret. hec hiigo. Hmōi aut exercitatio erat nccͣia in ſtatu primo d mēs hūana nondū diuiſa erat. Ad illud qd̓ ſeꝗt̉ dd̓m. obſequij p̄ſtiti deo oblatōꝫ creaturaꝝ fuit cōuerſio inordinata ad creaturas. vt ſicut in culpa poſuit creaturā mediū int̓ ip̄m creatorē ſuū inordinate ſupponēdo ſe creature. ſil̓r ī placatiōe dei oportuit vt ſenſu poneret mediū placatōis. vn̄ſi ſtētiſſet in ſtatu innocētie: nullū tale obſequiū eſſetdeo p̄ſtitū. ſꝫ ſolū in laude dei cultu interiori deo ſeruiuiſſet. Un̄ Hu. qꝛ viſibilia ꝯcupiſcēs corruptꝰ fuit:grue reꝑandus in eiſdeꝫ viſibilibꝰ ſalutis occaſiōꝫ reciere debebat. vt eadeꝫ reſurgeret corruerat. Advltimū dd̓m. vtilitas vt dic̄ ph̓us ē occaſio veniēdi ī fi. Un̄ aliud e ꝓprie loquēdo vtilitas: alid̓ finis. Utilitas aut ē ſic̄ via. finis v̓o ſicut terminꝰ. vn̄ lꝫ ſacramētoꝝſit finis vnꝰ ſic̄ tactū ē .ſ. reformatio grāꝫ imagīs deformitate pct̄m: nihilominꝰ ſunt plures vtilitates ſcꝫ triplex reꝑatio ſiue rectificatō triū viriū motiuaꝝ. ſic̄ vnitermi plures ſunt vie. Uel poſſet dici hūiliatio refert̉ad effectū. Eruditio ad intellectū. Exercitatio ad effectūſiue oꝑatōꝫ. ẜm vtilitates diſtinguerēt̉ ẜm horuꝫ triplicē rectificatōꝫ nihilominꝰ eēt finis vnꝰ.Membrum terciūIcto de nccītate ſacram̄toꝝ: ꝯn̄t̉ dd̓m ē deinſtitutōe. Primo querit̉ de nccītate inſtitutōis .i. ſi de ſacr̄i ſit inſtitutio. Scd̓o.de obligatōe inſtitutōis .i. ſi omiſſioneꝫ ſequit̉ trāſgreſſio. Tercio. de tꝑe inſtitutiōis. Quarto. deauctore inſtitutōis ſiue de inſtituēte.Articulus primꝰUerit̉ ſi inſtituto ſit de ſacramēti. ſicvidet̉. In ſacr̄o ē q̄dā ſil̓itudo ſigni ſiue ſacram̄ti ad ſigͣtū ſiue ſacrā. ob quā ē habilitas ex ꝑte ſigni ad repn̄tatōꝫ rei. vt pꝫ. In aqͣ ē q̄daꝫ ſil̓itudo gr̄e. ſic̄ .n. aqͣ fit ablutio corꝑalis: ſil̓r gr̄a fit ablutōīqꝫ ē talis ſil̓itudo ē ſacr̄m. qꝛ ſi tal̓: aqͣ rōne ſue fluxibilitatis influxū pct̄i inordīatōꝫ: indrn̄t̉ eſſꝫſacr̄m gr̄e pct̄i. at̄ aqͣ ſignificat̉ pct̄ꝫ: hēt̉ greg. xlix.is es vt aqͣ. oꝑtꝫ vt fiat ſignificatio ex inſtitutōe. alit̓ .n. eēt infinita ſacr̄a. vn̄ hu. dꝫ om̄e ſacr̄m ſil̓itudinē hr̄e quādaꝫ ad ipſaꝫ cuiꝰ ē ſacr̄m. ẜm quā habile ſit ad eandē reꝫ repn̄tandā. inſtitutōꝫ qͦꝫ quā ordina ſit ad illā ſignificandā. Cōtͣ. nihil qd̓ ē inſtitutū p̄tp̄termitti ſine reatu p̄uaricatōis. ſꝫ dicit hugo ſacr̄a legis nature p̄termitti poterāt ſine reatu p̄uaricatōis. igi⁊cͣ. dicit. .n. Hu. Neqꝫ eſtimandū ē illa pͥma naturalis legis ſacr̄a ita homī ex nccītate indita: vt ea fuiſſꝫ executus: reatū p̄uaricatōis incurreret. Rn̄ſio. duplexeſt inſtitutio ſiue modus inſtituēdi. Una obligatiōe p̄ceptoria: ſic̄ inſtituta ſunt ſacr̄a baptiſmi Ioh̓. iij. Niſirenatus fuerit ⁊cͣ. Et circūciſio ſil̓r gen̄. xvij. Maſculꝰēp̄pucij caro circūciſa ⁊cͣ. Alia ſecreta eruditōe ꝯſilij diuini. vn̄ hu. Deus hoīeꝫ a prīcipio ad hec exercēda cōcilioerudiuit: ſꝫ p̄cepto obligauit. inſtituta erant ſacramēta legis nature. Primꝰ modus dr̄ ꝓprie inſtitutioſecūdariꝰ coīter. Extendēdo igit̉ vim inſtitutōis ad hūcmodū duplicē: om̄e ſacr̄m nccͣio reꝗrit inſtitutorē. Adhoc qd̓ pͥmo obijcit̉. requirit̉ inſtitutio ⁊cͣ. rn̄dēduꝫ ē ſic. noīe inſtitutōis coīter ſumpto.Articulus ſecūdus Ecūdo querit̉ de obligatōe inſtitutōis .ſ. ſi tenet̉ ex p̄cepto ẜm qͦdlibꝫ tp̄s. ita ſi impleret trāſgrederet̉. Et videt̉ eēt trāſgreſſio. Ubi .n. eſt p̄ceptū ē trāſgreſſio p̄cepti. ſꝫ nullumerat p̄ceptū in lege nature de ſacris ꝑficiēdis preterꝙͣ decircūciſione. .n. aliqd̓ p̄ceptū fuit expreſſum de ſacrificijs vel de decimis. trāſgreſſio fuit tꝑe illo ſi nonadimplerent̉. Ad ideꝫ. Hugo aſſignās dr̄n̄tiā inter ſacram̄ta legis nature ſacr̄a legis moſayce legis gratiedicit. ſacr̄a legis nature ex p̄cepto indicta vidēt̉: ſꝫ exꝯſilio ad votū ꝓpoſita. Sacr̄a v̓o ſcripte legis gr̄e: ncc̄itatē quandā executōis inducere. pret̓ea n ex ꝯſilio tm̄:ſꝫ ex p̄cepto inſtituta noſcūt̉. Pret̓. on̄dit̉ ſil̓e. Si medicine aliq̄ corꝑales ꝓuiſe ſunt ab artifice ad remediū: ꝓpter eger peccat ſi accipiat medicinaꝫ: lꝫ videat ſibi vtileꝫ. ſꝫ ex pōt incurrere ꝑiculū vt minuaturegritudo vel tollat̉. Eodeꝫ videt̉ ſi medicus ſpūalisꝓuidit medicinā ſpūaleꝫ ad remediū in ip̄is ſacr̄is.pter hoc eger ſpūalit̓ trāſgrediet̉ ſumēdo medicinā:ſꝫ accidit ꝑmanebit in ꝑiculo egritudinis vel languoris quā hꝫ: fortaſſis augebit̉. tꝑe legis fuit tranſgreſſio ſi quedā ſacr̄a ꝑficerent̉. Sꝫ videt̉ ꝯͣriū. ſicutenī data ſunt quedā p̄cepta tꝑe legis naturalis. ſicut fuitillud Creſcite multiplicami. illud Carnē ſanguīe comedetis. ſanguinē .n. aīaꝝ veſtraꝝ requirā ⁊cͣ. q̄dāetiā ſcripta erant in mente. ſicut illa p̄cepta legis natue̓.qd̓ tibi vis fieri hoc alij facias. in quoꝝ obẜuatōeerat meritū vite eterne: dūmodo ex gr̄a implerent̉. A ſimili videt̉ danda fuiſſent p̄cepta de ſacr̄is adimplendis: vt ſic tolleret̉ grām impedimentū peccati. ẜmin lege nature trāſgreſſor reputaret̉: qui ſacr̄a hmōificeret. Pret̓ea. cuꝫ tranſgreſſor reputaret̉ faceret ꝯͣp̄cepta ſcripta in tabulis cordis: quare ſil̓r reputaret̉trāſgreſſor ſubiret ſacr̄a que ſil̓r ſcripta eēt ī tabulis cordis. Pret̓. in lege moſayca in lege gr̄e tranſgreſſores reputati ſunt tꝑe debito ſacr̄a ſubieruntvel ꝑfecerūt. pari rōne eēt in remediū trāſgreſſoresdicendi eēt tꝑe legis naturalis qꝛ adimpleret. Itētꝑe legis naturalis trāſgreſſor dicebat̉ adimpleuitſacr̄m circūciſionis: maxime ſi eēt adultꝰ. quare ſil̓r nondicerent̉ tranſgreſſores ad alia ſacr̄a. vtpote decimas oblationes ſacrificia. Ad qd̓ dd̓m. deus hoīema principio ad exercenda ꝯſilio erudiuit: ſꝫ p̄cepto obligauit donec poſtera illa venirent in quibꝰ p̄cepti capax obedientiā exhiberet p̄uaricatōeꝫ cauere addiſce̓t.Primū igit̉ an̄ legeꝫ qͣi ꝑuulos ꝯſilio nutriuit. poſtea ſb̓lege qͣi exercitatos precepto de ſacr̄is temptauit. Nouiſſime v̓o ſub gr̄a ad omēꝫ ꝑfectōꝫ in libertate ſpūs inuitauit. Hoc aūt videt̉ qd̓ dicit auḡ. ꝯͣ donatiſtas. vbi dicit. ad aīales ꝑtinet vetus teſtam̄tū: ad ſpūales nouū.ſꝫ primis tꝑibꝰ vtrūqꝫ fuit occultū ab adam vſqꝫ ad moyſen. Ex quibꝰ colligit̉. tꝑe legis nature erāt tranſgreſſores dabāt decimas: vel qui offerebāt ſacrificia. Ad obiecta aūt in ꝯtrariū rn̄denduꝫ. ē ſil̓ede preceptis ſacramētis. p̄cepta .n. ad dabant̉ vt ml̓tiplicaret̉ genus hūanū ſine nocumēto alteriꝰ ad meritū vite eterne. Sacr̄m aūt circūciſionis ad fuit inſtitutū vt in ipſo fieret deletio originalis culpe. An̄ aūt circūciſionē erat ipſa fides parentū ipſis ꝑuulis. adultis v̓o inſpiratū erat de ſacrificijs. Ubi manifeſta eratinſtitutio: ibi erat trāſgreſſio. vbi v̓o erat ꝑiculū: eratſi adimpleret̉. ſꝫ ꝓpter p̄uaricatio. Ad illd̓ d̓oqd̓ obiectū eſt de p̄ceptis ſcriptis in mēte. Dicendū ēeſt ſimile de illis ſacram̄tis. Natura .n. dictat ea quecepta ſunt. vt ſine quibꝰ eſt ſalus aliquo. dictat auteꝫ ipſa ſacr̄a poſt lapſuꝫ nature que ꝯueniētius poſſit ſalus. Ad terciū v̓o dd̓m. aliud ē de ſacramentislegis moſayce legis gratie: aliud de ſacram̄tis tꝑe legis nature. Sacr̄a .n. illis duobꝰ tꝑibꝰ inſtituta erantvt ſi adimplerent̉: eēt trāſgreſſio. dico de ſacram̄tis maiori ꝑte. Temꝑe v̓o legis nature ſic erat niſi decircūciſione. In omībꝰ aūt temꝑibꝰ ſi fieret ꝯtemptus ſacramētoꝝ eēt occaſio ꝑiculi trāſgreſſionis. autē fuit.qꝛ tꝑe legis gr̄e legis moyſi ſacr̄a erāt in p̄cepto. temꝑaūt nature quedā reſpondētia illis erant in ꝯſilio. Advltimū v̓o dd̓m eſt. fuit ſil̓e de ſacr̄o circūciſionis