Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſalutē. ſil̓r virtutes. dona. bt̄itudines. fructus ē differētia. Cōtra. hmōi ſacr̄a dei ſunt medicīe ſpāles foris adhibent̉ ſpēm viſibilē: ſꝫ intus aīaꝫ ſanāt inuiſibilē veritatē. ſꝫ poſt lapſum nccͣia eſt medicina morbo.poſt nccͣia ſunt ſacr̄a. Iteꝫ peccat ſuꝑbiā: ſꝫ remediū ꝯtra ſuꝑbiā eſt debita huiliatio deuota. debita aūthūiliatio deuota eſt qn̄ ſubdit ſe viſibilibꝰ ſacramētis ꝓpter deū. nccͣiuꝫ fuit dare ad remedium ſuꝑbieeēt ſacr̄a in quibꝰ ſe deuote deo hūiliaret. Iteꝫ ho peccatū receſſerat a deo ſignuꝫ receꝑat dyaboli adciuitatē babilonis ꝑtinebat. ad redeat ad recōciliationē deo nccͣia fuit gr̄a. neceſſariū fuit ſignum gre qd̓ diſcerneret̉ vtꝝ ꝑtinēs ad ciuitatē hieruſalē ſiue ciuitatē dei ad militiā dei ꝑtineret. ſicut ſigna militaria cognoſcit̉ ꝗs de cuiꝰ dn̄i militia ſit. ſacr̄a aūt ſunt ſigna militie xp̄i. nccͣia fuerūt redeūti ad deū ꝑtinentiad vnitatē ciuitatis hieruſaleꝫ. Itē ſacr̄a ſunt ſigna ſacre rei .ſ. gr̄e reꝑantis. ſi aūt eēt ſigna hr̄et intellectus ſuā directōꝫ quā tenderet ad ip̄am grām futuramreꝑandā. nec effectus ſequēs intellectū hr̄et deuotōeꝫ. ſic̄eſt de hoīe ambulāte in via tendēte ad aliquē terminū nullā hn̄ti directōꝫ quē veniat ad illū terminū. Neceſſaria fuerūt ſacr̄a in eo ſigna ad directōeꝫ intellectus. in eo v̓o ordinata ſunt ad ſanctificandū ꝓpter deuotionē affectus. in tꝑe poſt lapſum nccͣia fuerūt ſacramēta. Ad qd̓ dd̓m. nccͣia fuerūt ſacr̄a ſtatim poſt lapſum de ncc̄itate vite. vn̄ glo. ſuꝑ illo. qui ē forma futui. v. ad ro. dicit. Ex xp̄i latere ꝓfluxerūt ſacr̄a .ſ. aqͣ ablutōis ſanguis redemptōis que ſaluat̉ eccīa. vnd̓. ij.ad ephe. Eramus natura filij ire .i. debitores pene et̓nevt exponit̉ glo. Ad debitū tollendū ſunt ſacr̄a maxīeſacr̄m baptiſmi alia que fuerūt in remediū originalispeccati. Pret̉. ī abel caym inciꝑet diuiſio ciuitatisſpūalis hieruſalē a ciuitate babilonis. oportuit ſignaaliqua ſacra quibꝰ diſtinguerent̉ ciues hieruſalē a ciuibus babilonis. ſicut videmus in alijs rebꝰ. oues .n. vniꝰregis diſcernūt̉ ab ouibꝰ alterius gregis ꝓprio ſigno.ſacre edes a ſacris edibꝰ ꝓprijs ſignis diſcernūt̉. ciuilitas nobilis aliquo ſigno dari ꝯſueuit. vt ciuilitas romana penula. dignitas militaris accinctōe gladij. officiū traditōe virgē vel clauiū. Ex quibꝰ omnibꝰ colligit̉ ſacr̄a .ſ. ſacre rei ſigna fuerūt ncc̄iā homī poſt lapſumid hoc diſcerneret̉ ciuis ſpūalis hieruſalē de grege dn̄i de militia eiꝰ. Ad primū obiectū in ꝯtrariumdd̓m. drn̄tia eſt inter ſacr̄a hebreoꝝ ſacr̄a paganoꝝẜm dicit augꝰ. ꝯͣ fauſtū. eſt drn̄tia inter vnitōꝫ erran prefiguratōꝫ prenūciantē. .n. hebrei vtebant̉ ſacramētis fuit ad prefiguratōꝫ veritatis future in xp̄oeccīa.iūt vtebant̉ pagani: fuit niſi in ſignū ſuꝑſtitionis. vt in eis appareret religioquā homīes ſeducerent̉. Et ponit ſil̓e tale. ē deteſtada v̓ginitas ſct̄imonialiū qꝛ veſtales virgines fuerūt. nec id̓o rep̄hendēdaſunt ſacrificia patrū qꝛ ſunt ſacrificia gentiū. Ad ſecundū d̓o dd̓m. hec ſacrificia ſeu ſacr̄a omīa inſtituta eēt a deo a principio. ſicut fuit de ſacrificō abel: veldecimatōe abrahe: vel oblatōe melchi ſedech. Nihilomīꝰfuit inſpiratio acceptatio quā dirigebant̉ vim inſtitutōis ſupplebant. Unde qd̓ poſteriores faciebāt ꝓpt̓inſtitutōꝫ: hoc priores faciebāt ſicut credit̉ inſpirationeꝫ. Ad terciū v̓o dd̓m. lꝫ ſacr̄a veteris legis vel legis nature haberēt ſe cauſalitatē gr̄e: tn̄ erāt ſuꝑuacua. ſigna .n. erāt ductiua ad grām xp̄m ſuo tꝑe ꝯferendā. Intantū aūt valuit fides vel ſe vel ſacrificijs circūciſione ad dimiſſionē originalis pct̄i ſic̄ dic̄ greg̓.quantū apud nos valet aqͣ baptiſmatis. hoc egit apd̓ veteres vel ꝑuulis ſola fides vel maioribꝰ virtꝰ ſacrificij. vel his ex abrahe ſtirpe ꝓdierūt miſteriū circūciſionis. Ad quartū d̓o dd̓m. lꝫ deus ſine aliquo medio ꝯfert ſanctificatōꝫ gr̄e. nihilominꝰ ſacr̄a fuerūt ſūtnccͣia ad ſuſceptōꝫ gr̄e. vt diſponat̉ ad grām qui ſubijcit̉ſacramētis: vel qui ſe ſubijcit. quia poſſit deꝰ dae̓grām ſine his. vnde Hu. In illo ſpiritu quo docet hoīemſine verbo: iuſtificare etiā valuit ſine ſacr̄o. qꝛ virtus deiſine nccītate elemētis ſubdit̉. etiā ſi gr̄a dei ex diſpenſatōe ſacr̄a donet̉. vnde ꝯtingit vbi eſt articulꝰ ncc̄itatis eſt ꝯtemptus ſacr̄i: ipſa gr̄a datur ſine ſacr̄is.Sil̓r in quibuſdā ex p̄electōne diuina: ſicut ꝯtingit ī ſanctificatis in vtero. Et dicit Hu. Nullus in elementis ſiclegeꝫ diuine iuſticie ꝯſtituat: vt dicat hoīeꝫ iuſtificaripoſſe ſine his. ab his ꝑcipiēdis vl̓ articulus nccītatisexcludit. vel ſicut diximꝰ ad hec ꝑcipienda tꝑisſtringit. Ad quintū dd̓m. multiplex eſt quare deꝰin omnibꝰ que fiūt ē tota. qn̄qꝫ ordo in rebꝰ ꝯditisin quibꝰ eſt ordo ꝙͣtū ad eēntiaꝫ. virtuteꝫ. oꝑatōꝫ. vnd̓ſi querat̉. quare ꝯſeruat deus vt tota ſicut creat. rn̄ſio. qꝛ ſi hoc: fruſtraret̉ ordo in rebꝰ ꝙͣtum ad virtuteꝫoꝑatōꝫ. Ordo .n. in rebꝰ exigit ſuꝑiora nobiliora influūt in aīa. Itē ſi querat̉. quare iuſtificat vt totaſꝫ infudendo grāꝫ. hoc eſt: qͣre iuſtificat formal̓r. Rn̄ſio eſt. qꝛ immenſus ē indiffinibilis. qd̓ aūt aliud perficit formal̓r diffinit̉ in illo qd̓ ꝑficit. Iteꝫ ſi querat̉. qͣre glorificat vt tota: ita nihil interponeret̉ diſponesinter creaturā que debet glorificari deū. ſcꝫ neqꝫ gratianec virtus nec donū neqꝫ aliꝗd hmōi. Rn̄ſio eſt ꝓpter defectū creature in queꝫ hꝫ ſolū ꝑfectōꝫ nature. Nat̉a aūtinꝙͣtuꝫ natura nullo hꝫ diſpoſitōꝫ nccītatis ad fruē deo ſiue viuendo deo gloriā. Itē in ꝓpoſito ſirat̉. qͣre ſct̄ificat deus ſine ſacr̄is. Rn̄ſio. qꝛ in derogaret̉ ſue diuine iuſticie. In ſct̄ificatōe ſacram̄tali on̄ditur plenitudo diuine miſcd̓ie diſpenſatō dīne iuſticie.ciendo creature inferiori ſe cui adherēdo peccauit. Und̓hugo. Quia ꝯcupiſcens viſibilia corruptꝰ fuerat:grue reꝑandus in eiſdeꝫ viſibilibꝰ ſalutis occaſiōeꝫ recipere debeat: vt eadē reſurgeret que corruat. Aliaeſt vtilitas ex ꝑte recipiētis. que eſt multiplex .ſ. hūiliatōeruditio exercitatio: ſicut dicit Hu. mgr̄ multipl̓r inſent̉. Nec eſt ſimile de creatōe ꝓducit res in ex nihilo. ꝓpter qd̓ requirit̉ infinita potētia nulla obſtāte p̄terita: neqꝫ ordine reꝝ ⁊cͣ. vt pꝫ. Ad ſextū dd̓m. harartationē requirit diuina bonitas. dīna .n. bonitas duorecipit .ſ. miſcd̓iaꝫ iuſticiā. hec aūt libertas purgaret̉ ſola gr̄a: derogaret diuine iuſticie vtilitati recipientis. vt ex dictis pꝫ. Ad ſeptimū dd̓m. lꝫ ſit creatura media ꝯſtituta inter deuꝫ bona viſibilia. ita exordine nature reꝗͥrāt̉ bona viſibilia ad ꝯiūctōꝫ ipſiusfaciendaꝫ cum deo. nihilominꝰ tn̄ viſibilia bona in ſtatunature lapſe ſunt medium cōueniens vt deo reconciliet̉:dūmodo hoc ſit ex voluntate conditoris. vnde dicit Hu.Nemo ſiquideꝫ eſt qui neſciat hoīeꝫ rōnaleꝫ mutis inſenſibilibꝰ elementis conditōne ſuꝑiorē exiſtere: tn̄ cuꝫideꝫ homo in his ſaluteꝫ querere iubet̉ ad expediendamobediētie ipſius virtutē. aliud ꝙͣ ſuo inferiori ſuperiorſubijcit̉. hoc .n. ē infideliū oculi viſibilia ſolū vident.ſacr̄a ſalutis venerari deſpiciūt. quia ī eis qd̓ foris ē tm̄ꝯtemptibile in ſpecie cernētes: inuiſibilē virtuteꝫ intꝰfructum obedientie cognoſcūt. Ad illud qd̓ ꝯſequēter de fide general̓r de virtutibꝰ querit̉. dd̓m vt hēt̉.vij. Iob. Militia eſt vita hoīs ⁊cͣ. In militia requiriturduplex genus armoꝝ: ad tuendū ad impugnandū. ſil̓rin bello ſpūali cum his requirit̉ vita robur. Quatuorigit̉ requirūt̉ in bello hmōi .ſ. vita ſpūalis hēt̉ ex fide.robur. ex alijs virtutibꝰ duplex genꝰ armorū .ſ. ſacr̄adant̉ in munitōꝫ. oꝑa virtutis ad impugnādū. vn̄ hu.Ut in hoc prelio inuictus ſtare poſſit bonū ſuum illeſum cuſtodire: dant̉ ei in ſacram̄tis arma quibꝰ ſe muntat. in operibꝰ tela quibꝰ hoſteꝫ ꝓſternat. vt ſcꝫ fide caritate ſpe adiūcta: interius parit̓ roboret̉ viuat. Adhoc quod dicit Hu. hic eſt vita ex fide ſicut ī patria exꝯtemplatione. dicenduꝫ verum eſt: ſed vita ſufficithic ſed requirit̉ pugna ꝓpter qd̓ ⁊cͣ. Nec intelligendū eſt