Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Scd̓o. vtꝝ fuerūt in ſtatu nature lapſe. Tercō. que ſitvtilitas ipſoꝝ in ſtatu nature lapſe.Articulus pr̄imꝰIrca primū ſic videt̉ ſit nccītas in ſtatuinnocētie. Sacr̄a .n. ſic̄ dic̄ Hu. vaſa ſūt medicīalia. dic̄ .n. Deꝰ medicꝰ. egrotꝰ. gͣtiamedicīa. vas ſacr̄m. exn̄te at̄ morbo ē nccͣiuꝫ vasmedicīale hmōi. In ſtatu aūt innocētie erat morbus. fuit in ſtatu illo vas medicinale. nec ſacr̄m. Pretea. nccītas ſacr̄oꝝ ē ad reꝑatōꝫ lapſus pct̄m.vn̄ dic̄ Hu. qꝛ viſibilia cōcupiſcēs corruptꝰ fuerat:grue reꝑandus ī his viſibilibꝰ occaſiōeꝫ reciꝑe debebat. vt eadeꝫ reſurgeret grauit̓ corruerat. In ſtaiocētie fuit lapſus ſꝫ poſt. ī ſtatu innocētietu aūt in fuerūt nccͣia ſacr̄a. Itē ad idē. in ſtatu innocētie qͣtimmediate iungebat̉ deo. indigebat viſibili medio qd̓ adhereret deo ē inuiſibilis. ſꝫ ſacr̄a ſunt media ſenſibilia maxīe viſibilia. indigebat ī ſtatu īnocētie ſacr̄is. Itē ſacr̄a dicūt̉ ſacre rei ſigna. ſacͣ aūtilla res ad quā oīa ordinabāt̉ erat xp̄s: ẜm dic̄ auḡ.in li. de ci. dei. miſteriū vite eterne ab exordio hūanigeneris q̄daꝫ ſigna ſacr̄a tēꝑibꝰ ꝯgrua ꝗbꝰ oꝑtuitp̄dicatū ē. miſteriū aūt vite eterne xp̄m deſigͣt. Itemaugꝰ. ꝯͣ fauſtū. pͥma ſacr̄a obẜuabāt̉ p̄nūciaria al̓smiciaria erāt xp̄i vēturi. Itē ī li. de cathecizādis rudibꝰ. Signa erat reꝝ ſpūaliū ad xp̄m ad eccīam ꝑtinētiū. Si aūt cecidiſſꝫ pct̄m: erat nccͣiā reꝑatio. ita nec reꝑator inqͣtū hmōi. Sacr̄a aūt ad ſacrā .ſ. reꝑatorē referūt̉. eēt nccͣia ī ſtatu innocētie. Iteꝫ ẜm ſtatū illū trāſiret ad īmortalitatē glorioſam mediāte morte. ſacrificia aūt ſacr̄a dicta ſūt:ordinata fuerūt ad vnā victimā quaꝫ fieret nr̄e mortalitatis immutatio. ẜm dic̄ augꝰ. ꝯͣ fauſtū. hꝰ ſacrificij ꝓmiſſiuas figuras ī victimis aīaliū celebrari oꝑtebat ꝓpt̓ ꝯmēdatōꝫ future carnis ſanguīs ꝓpt̓ quaꝫvnā victimā fieret remiſſio pct̄oꝝ de carne ſanguineꝯtractoꝝ regnū dei poſſidebūt. Eadē aūt ſub̓a corporis ī celeſtē mutabit̉ qͣlitatē qd̓ ignis in ſacrificio ſignificabat abſorbēs mortē in victoria. ſacrificiaque ſacr̄a ordinant̉ ad illaꝫ immutatōꝫ immortalitatis. in ſtatu aūt pͥmo ſit nccͣiuꝫ hmōi: erant in ſtatu primo nccͣia ſacr̄a. Contͣ. ſuꝑ illd̓. iij. gal̓. An exoꝑibus legis ſpm̄ accepiſtis. Glo. om̄e ſacr̄m intelligit̉: vel eſt ad ꝯtemplatōꝫ veritatis: vel ad bonos mores refert̉. Cōtemplatio veritatis in ſoliꝰ dei ꝯgnitōe dilectōe dei fundata ē. Boni v̓o mores in dilectioneꝓximi. iſti fines attēdāt̉ in ſtatu innocētie erant ſacram̄ta ſe ordināt̉ ī illos fines nccͣia in ſtatu innocētie. Itē ſacr̄oꝝ vna vtilitas eſt eruditio. vt per illd̓qd̓ foris in ſacr̄o eſt: ad inuiſibileꝫ virtutē intꝰ ī re ſacramēti ꝯſtat ꝯgnoſcendā mēs hūana erudiat̉. ſꝫ hmōicognitio inuiſibiliū viſibilia etiā ī illo ſtatu videbatur nccͣia. Adhuc .n. homo aīalis erat: per ſenſibiliaad intelligibilia aſcēdebat. ẜm dicit b. Ber. Accolaterre ſic ex ꝯſideratōne ſenſibiliū ꝓficiēs gradatim adintelligibilia nitebat̉ ꝑuenire. ſacr̄a ſint nccͣia adhmōi eruditōeꝫ: in primo ſtatu erant nccͣia. Itē matrimoniū inſtitutū fuit in padiſo ī ſtatu innocētie. matrimoniū aūt fuit ſignū ꝯuentōis dīne nature humane. ſacr̄a etiā in illo tꝑe erant nccͣia. Inſtitutio .n. diuina imponebat nccītatē pct̄i. Iteꝫ ſacr̄m eukariſtie ſignificat coīoneꝫ caritatis que ē ī mēbris eccīe addeū in inuiceꝫ. ſꝫ hec intelligentia tūc tꝑis fuit nccͣiaſicut finis tūc querebat̉. ſacr̄m qd̓ ad taleꝫ finemeſt ordinatū tūc fuit nccͣiuꝫ. Item ſi nunꝙͣ eſt lapſushoīs: natura non pōt de ſe attingere ad ea que fideiſunt: ncc̄ia eēnt illi que ad fideꝫ informarēt. ſacr̄a autēſunt hmōi. Iteꝫ in omni ſtatu vie duo ſunt nccͣia adſalutē .ſ. fides mores. nccͣia ſunt in omni ſtatu regulantia in moribꝰ .ſ. p̄cepta: informātia in fide .ſ. ſacramēta. ſicut in primo ſtatu ncc̄ia erant precepta:ſimilit̓ ſacr̄a. Iteꝫ matrimoniū an̄ lapſuꝫ fuit inſtitutum in ſacramentū vt officiū: poſt lapſuꝫ in remediū. Similit̓ videt̉ de circūciſione debuit an̄ lapſuꝫinſtitui in ſacr̄m .ſ. circūciſionis omīs defectus in glorificatōne corpoꝝ poſt lapſum in remediū originalis. Si diceret̉ hoc fieri debuit: quia circūciſio penam habet que debet precede̓ culpaꝫ. Cōtra. dico exerceret̉ actꝰ circūciſionis ſꝫ ſolūmodo inſtitueret̉.ſicut matrimoniū fuit inſtitutū ī officiū: inqͣtū hmōifuit ſacr̄m vnionis duaꝝ naturaꝝ in xp̄o. Nūqͣ tn̄ ī ſtatu illo fuit acceſſus primoꝝ parentū ad obſequiū illd̓. Pret̓ea. quare fuit tunc inſtitutū ſacr̄m ꝯfirmationis in ſignū vnctionis xp̄i. ordinis in ſignū ſacerdotij xp̄i. Ad hoc dici pōt. ſacr̄a ordinata ſunt ad ītellectū gratie ad remediū qd̓ grām dat̉. Ꝙtumad hoc ordinata ſunt in remediū: ſunt nccͣia ī ſtatu innocētie. ꝙͣtum v̓o ad hoc ordinata ſunt ad intellectū: quia adiūcta erāt ad intellectū gratie remedialitatis: nec ſic fuerūt nccͣia. Si v̓o in eis fuit intelligētiagratie alicuiꝰ ꝑficiētis ip̄am naturā ſtantē: ſic pn̄t dicinccͣia. Ad obiecta rn̄dendū eſt: ad prima obiectaſic. omīa illa referunt̉ vel ad remediū: vel ad remediatorē: vel ad illud qd̓ ē remediū: vel ad illd̓ ꝓpter qd̓eſt remediū. ideo ẜm illā vtilitatē fuerūt nccͣia ſacramēta in ſtatu innocētie. Aliā tn̄ hēbant vtilitatē vttactū eſt. qꝛ ducebant ad intellectum gratie ꝑficientis. Qd̓ aūt obijcit̉ tūc tꝑis erant nccͣia ſigna ſenſibilia vt que ducat̉ ad noticiā inuiſibiliū. pōt dici in illo ſtatu poterat homo dupl̓r cognoſce̓ inuiſibilia. ẜm modū intelligibileꝫ: ẜm modū ſenſibilē ducentē ad intellectū. ex vna ꝑte fuerūt nccͣia ſignaque dicunt̉ ſacram̄ta. ex altera ꝑte poterāt eſſe ncciāad aliqueꝫ intellectū: quo ad aliū nccͣia. Naꝫ ẜm reſpiciebāt gr̄am remediantē erant nccͣia. ẜm aūt aliqua reſpiciebāt grām vnientē poterāt eſſe neceſſaria. Ad illud qd̓ pͥmo obiectū ē ex altera ꝑte. om̄eſacr̄m eſt ad ꝯtemplatiōꝫ veritatis vel refert̉ ad bonosmores. Dicendū intelligendū eſt de veritate gratiereꝑantis de bonis moribꝰ qui faciūt ad reꝑationeꝫ.Circūciſio ſacramentū fuit ad intelligendū circūciſionem ſpūaleꝫ in pn̄ti que eſt a culpa: in futuro que ē apena ſiue miſeria. Sabbatū ſil̓r ad ceſſationē ab opereſeruili pct̄i in pn̄ti: ad quieteꝫ eternā in futuro. ẜꝫdr̄ vltͣ. Yſa. Erit ſabbatū ex ſabbato. ita intelligēdeſt de alijs ſacramētis. Ad ſecūduꝫ v̓o dd̓m. lꝫ ſacramēta inſtituta eſſent ad eruditioneꝫ: non tamen adquācunqꝫ noticiā: ſꝫ ad illaꝫ que eſt gratie reꝑantis. vtſic homo tenderet ẜm hmōi ſigna ad reꝑationeꝫ ſui lapſus. Ad terciū d̓o dd̓m. matrimoniū in ſtatu innocentie inſtitutuꝫ fuit ad officiū: ſed poſtea ceſſit ī remediū originalis ꝯcupīe. Si v̓o fuit ad intellectū vnionis diuine nature humana. hoc poterat eſſe a a per facta eſt reꝑatio. ſic eſſet matrimoniūut ſacramentū huiꝰ eſt rei ſacre deſignatiuū in ſtatunocentie. Si v̓o incarnatio futura eſſet ad completōeꝫvniuerſitatis etiā in ſtatu primario. ẜm mrīoniū fuiſſet ſacr̄m. eſt ſacre rei ſignū ī ſtatu innocētie. Adquartū v̓o dd̓ꝫ. lꝫ ſacr̄m eukariſtie ſignū eēt coīonismembroꝝ eccleſie que eſt in caritate. tamē hoc fuit mediante corꝑe xp̄i vero. illud ſacramentū ꝓut ordina eſt ad ꝯſeruationeꝫ vite ſpūalis aīe labentis tāꝙͣ nutrimentū ſpūale. vel ad deletionē venialiū pct̄oꝝ. eētnccͣiuꝫ in ſtatu innocētie. aīa eēt debilitatacatum. nec in veniale peccatū incidiſſet. Si tn̄ vnio īuine nature hūana etiā ſi homo ſtetiſſet facta eēt adcompletioneꝫ humane nature: ẜm hoc ſacramentū eukariſtie quo ad aliquem finem poſſet eſſe neceſſariumin ſtatu innocentie. ex ſcripturis tamen ſacris plene eſt iſtud manifeſtū. Unde illi parti magis adhereo. ſacramenta ſtatum nature lapſe reſpiciunt. Unde