Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio Quartanme Alexlri de Ales theologorūmonarche incipitIctum eſt ſupra de redemptore qui ē gratiam redemptor. Nūcē reꝑatōne. Reꝑatio aūt q̄daeſt grām imꝑfectā: quedaꝫ d̓o gr̄am ꝑfectā ſiueſummatā. Primo igit̉ tangit̉ de prima reꝑatiōe. ſcd̓ode ſecūda. Reꝑatio grāꝫ imꝑfectā eſt illa que fit pergrām ſacramentoꝝ: ad quā ꝓcedēdū ē primo ſic. Primo de ſacramētis dicit̉ ī genere. Deinde de drn̄tijs ſacramētoꝝ ẜm ſtatū ante legeꝫ ſub lege in tꝑe gͣtie. Circa ſacramēta in genere pͥmo querenduꝫ ē de ꝗdditate. Scd̓o. que ſit neceſſitas ſacramētorū. Tercio.que ꝑtinēt ad inſtitutōꝫ. Quarto. in quibꝰ ꝯſiſtūt ſacramēta: que eſt drn̄tia ſacramētoꝝ. Quīto. vtꝝ ſint alicuiꝰ virtutis ſpēalit̉: cuiꝰ. Sexto. de duratōne ſacramentoꝝ.:īmo. de effectu ſacramētoꝝ.Nembrū primū q̄rit̉ de hac rōne ꝯmuni. Sacramnentū ē ſacre rei ſignū. de alijs ratōnibꝰſpēalibꝰ.. q̄ret̉ qn̄ ſpecialiꝰ aget̉ de ip̄isſacramētis. Et q̄rit̉. ſi ſacramētuꝫ eſtſacre rei ſignū. aut eſt naturale: aut volūtariū. naturale: quia vt dicit Huḡ. ſacramētuꝫ eſt ex inſtitutōeificas. Contrariū videt̉. qꝛ naturalit̓ aquā abluēsluentē ſignificat. Iteꝫ querit̉. vtꝝ ſacramēnſtratiuū: aut ꝓnoſticu: aut rememoratm̄.iuū tm̄ videt̉ ſic. Signuꝫ dicit̉ relatiue. ſꝫ relatiua ſimulonūt ſimul ſe deſtruūt. ſe offert ſenſui: alid̓ derelinques.intellectui. ſꝫ qd̓ eſt: derelinꝗtllectus .n. fantaſticus ē accipit ſpeciēſenſu qui accipit niſi pn̄tia. ⁊c̄.ita noue legis vt baptiſmꝰ ⁊c̄. ſunt paſſiona reſurrectōis. Un̄. vj. ro. Cōplātati facti ſumꝰ ſil̓itudini mortis eiꝰ. ibi glo. Quicꝗd geſtumice xp̄i in ſepultura reſurrectiōe aſcenſione in ſeſſione ad dexterā patris: ita geſtū eſt in his rebꝰce. vt tm̄ dictis ſꝫ etiā geſtis ꝯfiguret̉ vita xp̄iaeſt quedā miſtica repn̄tatio miſterioꝝ ilnis ⁊c̄. hec ſunt ſigna illorū. ſunt ſigna. Sacram̄ta aūt legis nature legis ſcriptena futuroſacramētuꝫ ſolūmodo ē ſiticū rememoratiuū. Itēcramētuꝫ ē ſacre rei ſignū. ē ſignū. Sil̓r eſt ſacre rei huic ſcꝫ ꝑuulo. igit̉ ē hocnt dari plures inſtantietiſma. de vnctiōe lapidis. xxviij. ſinata fuerūt ſacramentaPrimagratie. de ſerpeniuo ſignat̉ xp̄us Numeri. xxj.de imaginibꝰlificātibꝰ ſanctosde litteris ſunt ſigna ſacraꝝ ſnīaparuit ſpūſſct̄usMath̓. iij. de liiſtat hec oīaſunt ſigna rei ſacec tn̄ ſacram̄t.Id primū dd̓ꝫ. in ſigno qaptitudo naturalis ad ſeꝫ ſanctā: qitio volūtariaad ideꝫ. Propt̓materialit̓ loquēdo pōt dici ſignū naturale.pter ſecūdū formal̓r loq̄ndo volūtariū.Unde Hugo.mne ſacramētū debet hr̄e ſil̓itudinemquandā ad ipſaꝫ rem cuiꝰ eſt ſacramētuꝫ. ẜm quaꝫ habile ſit ad eandē reꝫ repn̄tandā. inſtitutōꝫ qͦꝫ quā ordinatū ſit ad illā ſgnandā. ſumat̉ inſtitutio quodāmodo cōnmi ſcꝫ ad ordinatōꝫ expreſſaꝫ ordinatiōꝫque fit inſtinctū. Ad aliud dd̓m. ſacramentū ẜm dicit̉ ſignū eſt tm̄ demonſtratiuū: ſꝫ eſt rememoratiuū ꝓnoſticū. Ad id qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū dd̓ꝫ. ſicut dicit Ambro. Xp̄s in cordituo: eſt fides xp̄i incorde tuo. Sil̓r pōt dici ſignata ſacram̄ta erantfutura in re exn̄tia in ꝓprio erant in cordibꝰ credentiū certitudine fidei. Sil̓r eſt de p̄teritis. ſic erātentid aliqͦ lꝫ ſimpl̓r. Ad aliud dd̓m. ſacram̄ ſignat huic ꝑuulo habitu: lꝫ nactu. Uel aliter. huiceſt ſignū .ſ. diſtīctōis: etſi ſit ſignū ſignificatiōis.ſigno on̄dit̉ grege xp̄i: diſtinguit̉ a grege dyaboli. Ad inſtantias ꝓpoſitas dd̓m. p̄dicta .ſ. ſacramentū eſt ſacre rei ſignū: quodāmodo tranſcēdēti aſcribit̉ ſacramēto. ꝓut coīs eſt ad ſacram̄ta legislegis ſcripte euāgelij. ſolū ad ea fuerūt inſtincta inſtituta: ſꝫ ad ea que ꝯtingebāt eis in figurā ſiuep̄figuratōꝫ rei ſacre. vt fuit diluuiū vnctio lapidisſerpens eneus. alia que fiebant in actualeꝫ ſignificationē: ſicut fuit de colūba linguis igneis. Uel pōt dici. eſt diffinitio ſiue deſcriptio ſacram̄ti: ſꝫ interp̄tatio quedā. vn̄ Hugo. qꝛ omē ſignū ſacre rei ſacramentū eiuſdē cōuenient dici pōt. qm̄ littere ſacroruꝫſenſuū forme ſiue picture ſacraꝝ rerū ſigna ſunt: qͣrūtn̄ ſacramēta rōnabil̓r dici pn̄t. idcirco ſupͣ memorata deſcriptio ad interp̄tatōꝫ ſiue exp̄ſſionē vocis mais ꝙͣ ad diffinitōꝫ referenda videt̉. hec Hugo. Potiꝰ dicēda eſt interp̄tatio quedā ſiue ethymologia ꝙͣ deſcriptio. Si aūt velimꝰ ſuſtinere ratio p̄dicta teneatur in ꝯītāte p̄tacta: ſꝫ ꝓprie ꝯueniat ſacram̄to proprīe ſumpto: tūc verba poſita in illa coartari hn̄t: ita ſolūmodo intelligat̉ ſignū qd̓ hꝫ aptitudinē naturaleꝫ ad ſignificandū ex inſtitutōne ſignificet. Sil̓it̓ exꝑte ſacre ſignificati coartatio habēda eſt. vt dico ſacrū ſignatū ſiue res ſacra. ſignet̉ vt res: ſed vt ſacra... ſanctū impoſitū eſt ad ſignificandū rem ſanctā.vnde eſt ſanctu: ſꝫ vnde eſt res. qꝛ idē eſt vnde ē resvnde ē ſanctū: ſignat reꝫ ſanctā vnde ſancta ē. Un̄ littēſignificātes ſacras ſentētias. ſignificāt eas inꝙͣtumſacre ſunt: ſꝫ inqͣtuꝫ ſunt res hmōi. Un̄ hec vox deꝰ:eſt impoſita ad ſignificādū deū vn̄ ſanctū ē: ſꝫ vn̄ res ē.Preterea res ſacra ſignata intelligi debet vt eſt res ſacras efficiēdo ſꝫ diſponēdo. hmnōī ē gr̄a ſacram̄talis.vnde res ſacra ē que ineſt rei ſignificāde vt eius diſpoſitio quodāmodo materialis. qd̓ ptꝫ dic̄ resſacra intelligit̉ deꝰ eſt effectiue ſacras. Ex his ptꝫ inſtantię ꝓpoſite ſophiſtice ſunt: qꝛ ī nulla eſt reꝑireqͣtuor iaꝫ dicta .ſ. ex ꝑte ſigni aptitudo naturalis ad ſignificādū. ſignificatio ex inſtitutōe ex ꝑte ſacri ſignificati ſiue rei ſacre. ſignificatio rei ſacre vt ſacre vtrei. rei ſacre ſacrātis vt efficiētis: ſꝫ vt materialiterdiſponētis. ita vt inentis ſiue inherētis ipſi ſacre ſcꝫaīe. ita idē intelligit̉ ibi res ſacͣ inuiſibil̓ gr̄a. ī illa rōne ſacram̄tū ē inuiſibilis gr̄e viſibilis forma.Membrum ſecūduūduꝫ ſic ē ꝓcedendū. Primorit̉. vtrū nccͣia eſſent in ſtatu innocentie.