Queſtio. v.Fpl̓.Cxiiij.
eſt impoſſibile. ergo et primū ſcꝫ ꝙ anima xp̄i poſſit ſci⁊ re quicquid deus poteſt facere. ¶ Prete. Sicut eſſentia diuina eſt infinita ita et diuina virtus. ſed aīa xp̄i nōpoteſt comprehēdere eſſentiā diuinam ratione ſue infinitatis. ergo nec diuinam virtutem. ⁊ ſic non poteſt cōgnoſcere quicqͥd deus poteſt facere ¶ Pre. Quāto aliquid perfectius cognoſcitur ab aliquo. tanto in eo plura ꝯgnoſcūtur. ſed deus perfectius cognoſcit ſeipſuꝫ qͣꝫanima xp̄i. ergo plura ī eo ꝯgnoſcit qͣꝫ anima xp̄i in verbo. ſed nihil aliud cognoſcit qͣꝫ quod eſt vel fuit vel futurū eſt. vel potuit eſſe vel fuiſſe vel futurū eſſe. ergo anima xp̄i non cognouit omnia illa.¶ Reſpōſio dicēdū. ꝙ circa illā queſtionē aliqͥ diuer50Qſimode opinati ſunt. Quidam em̄ dicūt ꝙ non ſolū aīapīoxp̄i ſed etiam q̄libet aīa videt in verbo quicqͥd in eo viaiſi. deri poteſt. hoc eſt. non ſolū ea que ſunt vel erunt vel fueꝓda runt. ſed etiā q̄cūqꝫ deus poteſt facere. Qui quidē in hͦdecepti ſunt quia exiſtimabāt modū videndi res in verbo ſimilem modo vidēdi res in ſpeculo materiali. in quoimagines rerū ſcd̓m ſuā multitudinē et diuerſitatem reſultant. In deo autē rerum rationes ſunt vnite ⁊ ſimpliciter vniformes. vt dicit Dyoniẜ. Si aūt eſſent in eo ꝑviam multitudinis et diuerſitatis. tūc omne qd̓ in eo cognoſci poteſt eo viſo cognoſceretur. ⁊ ita ab omnibꝰ videntibus deū per eſſentiam. oīa videntur que deus pōtfacere cū omnia iſta in deo cognoſci poſſunt. ¶ Sed qꝛexpreſſe aliqui deū per eſſentiam vidētium dicuntur aliquid neſcire. ſicut patet de angelis quoꝝ vnus ab alio ilvluminatur ſcd̓m Dyoniẜ. Inde eſt ꝙ quidam hanc cognitionis perfectionem non omnibꝰ deum videntibus. ſꝫanime xp̄i ſoli attribuūt vt ſcꝫ ipſa ſola ſciret omnia quedeus poteſt facere. ¶ Sed qꝛ nō videbatur conueniēsꝙ oꝑatio infinita creature finite attribueretur. Nec hocpoſſit eſſe ſine operatione infinita. vt om̄ia videātur queia vp̄i. deus facere poteſt. Ideo quidam dixerūt ꝙ aīa xp̄i nōvidet actu omnia que deus facere poteſt. videt tamē inhabitu. ita em̄ perfecte verbū cognoſcit vt quicqͥd velitcognoſcere cōuertendo ſe ad verbū eius ꝯgnitionem innverbo accipiat. qͣꝫuis nō ſemper om̄ia ſpeculetur ī actuque in verbo cognoſcere poteſt. ¶ Sed illud non videtur eſſe verū quia anima xp̄i et quilibet beatus quantūad viſionem beatā qua videt verbū et res in verbo nonpatitur ſucceſſionem in intelligēdo. quia ẜm Auguſti:xiij. de trinita. In patria non erunt volubiles cogitationes. vn̄ oporteret ponere ꝙ anima xp̄i om̄ia que videthabitu in verbo. actu etiam in eo videat. ⁊ huic conſonat dictum ph̓i. qui vltimā felicitatem vult eſſe non ẜm1habitū tantū ſed ẜm actum. ¶ Prete. Sicut eſt inconiueniens ponere vnā oꝑationem creatam extendentē ſeiad omnia que deus poteſt facere. Ita etiam eſt incōueſpi. btī niens ponere reſpectu eorundē habitū creatum. ¶ Etomē ideo dicendū ẜm alios ꝙ aīa xp̄i non cognoſcit omnia q̄deus facere poteſt Cuius ratio ē. qꝛ in cognoſcēdo duoſunt conſiderāda ſcꝫ id qd̓ cognoſcitur. ⁊ modus ꝯgnofſcendi. In quorū vno contingit qn̄qꝫ aliquos cōuenirequi in altero differūt. ſicut cū vnū et idem eſt quod a dijuerſis cognoſcit̉. ab vno tamen minus ⁊ ab altero ma⁊gis. Illud aūt qd̓ per ſe offertur ad cognoſcendū ꝑtinet1ad illud qd̓ cognoſcit̉. quod aūt in alio cognoſcitur perjtinet ad modū cognoſcēdi eius in quo cognoſcit̉. ſicutaſi quis cognoſcat aliqd̓ principiū et in eo accipiat cognittionem aliquarū cōcluſionū. illaꝝ concluſionū cognitio
dependet ex modo cognoſcēdi principiū. quanto em̄ aliquis principiū ꝑfectius cognoſcit tanto ꝯcluſiones plures in eo intuetur. Sed quantumcunqꝫ tenuiter principium cognoſcat ſemꝑ ſubſtantia ipſius pͥncipij remanetcognita ei. Et ideo eius cognitio non determinat aliquēmodū cognoſcēdi ſicut determinabat ꝯgnitio concluſionum que in eo cognoſcebātur. Et inde eſt ꝙ eorū quibꝰoffertur principiū vnū. om̄es ipſam ſubſtantiā principijcognoſcut non aūt equales numero vel eaſdē concluſiones. ſed in hoc differt ſicut et in modo ꝯgnoſcendi principiū. Omnes aūt qui deum ꝑ eſſentiā vident dicunturtotam eſſentiā videre dei. qꝛ nihil eſt eſſentie qd̓ ab aliqͦeoꝝ non ſit viſum cum eſſentiā diuina ꝑtem non habeatnon tamē om̄es eam totaliter vidēt. ſicut ipſe ſolus ſe totaliter videt. vt ſcꝫ modus cognitionis adequetur modo rei ꝯgnite. quāta eſt em̄ ꝯgnoſcibilitas diuine eſſentie. tāta ē efficatia diuini intellectꝰ in cognoſcendo. hocaūt non poteſt dici de aliquo intellectu creato. qꝛ nullusintellectus creatus ꝑtingit ad hoc vt ita perfecte videatdiuinā eſſentiam ſicut ipſa viſibilis eſt. ratione cuius intellectus nullus creatus poteſt eam ꝯprehēdere. ſed inter intellectus creatos vnus alio ꝑfectius diuinā eſſentiam videt. Et ita patet ꝙ exquo ꝯgnoſcere aliqͥd in verbo dependet ex modo cognitionis verbi. ſicut impoſſibile ē ꝙ ꝑtingat ad perfectū modū ꝯgnoſcendi verbumvt cognoſcibile eſt. ita impoſſibile ē vt aliqͥs intellectuscreatus cognoſcat om̄ia q̄ in verbo cognoſci poſſunt. ethec ſunt omnia q̄ deus poteſt facere. Un̄ impoſſibile eſtꝙ aīa xp̄i ſciat oīa illa q̄ deus poteſt facere. ſicut impoſſibile eſt ꝙ cōprehendat virtutē diuinā. Tunc em̄ vnaqueqꝫ res ꝯprehendit̉ qn̄ eius diffinitio ſcitur. diffinitio em̄ eſt virtus ꝯprehendēs rem. cuiuſlibet aūt virtutis diffinitio ſumitur ex his ad q̄ virtus ſe extendit Un̄ſi anima xp̄i ſciret oīa ad que virtus dei ſe extendit. comprehenderet omnino virtutē dei. qd̓ eſt ōnino īpoſſibile¶ Ad primū igitur dicendū ꝙ quicqͥd poteſt deusfacere minus ē qͣꝫ ipſe deus. et facilius poſſet ab ipſa anima xp̄i cognoſci ſi aīe xp̄i per ſe offerreretur qͥcquid depoteſt facere ſicut ꝑ ſe ei repreſentat̉ ipſe deus. nūc autēea q̄ deus poteſt facere vel q̄ fecit nō offerūtur anime xp̄iin ſeipſis ſed in verbo. ⁊ ideo ratio nō ſequitur. ¶ Ad. ij Adicendū ꝙ ſemꝑ illud per qd̓ alteꝝ ꝯgnoſcitur. ſe habetin ratione magis noti. ⁊ ideo qͣꝫuis ẜm aliquē modū cōgnoſcendi creatura ſit magis nota quo ad nos qͣꝫ deus.tamē in illo modo ꝯgnitionis quo res vidētur in verboipſum verbū eſt magis notū qͣꝫ res in verbo viſe. vn̄ ratio non ſeqͥtur. ¶ Ad. iij. dicendū. ꝙ virtus dupliciter Ain verbo ꝯſiderari poteſt. ſcꝫ quantū ad ipſam ſubſtantiam virtutis. ⁊ ſic anima xp̄i videt totam diuinā virtutem ſicut et totam eſſentiā. Uel quantū ad ea ad queextendūt virtutes ſe. ex quibꝰ etiam quātitas virtutisconſideratur. ⁊ ſic nō videt totā virtutem quia ſic eſt cōprehendere virtutem vt dictū eſt. ¶ Ad quartū dicēdū Sꝙ ſicut non poteſt eſſe ꝙ ſit factum qͥcquid deus poteſtfacere. qꝛ ſic deus feciſſet tot ꝙ non poſſet plura. ⁊ ſic eiꝰpotentia eſſet limitata ad creaturas actu exiſtentes. itanō poteſt poni ꝙ alicui creature ſit manifeſtatū qͥcquid Adeus poteſt manifeſtare. ¶ Ad quintū dicendū. ꝙ ponere animā xp̄i ꝯgnoſcere omnia q̄ deus poteſt facere importat defectu ex ꝑte ipſius dei ſcꝫ ipſuꝫ deū cōprehēdiab ipſa anima xp̄i. qd̓ derogat infinitati eius. ¶ Ad ſex Actum dicendū. ꝙ hoc modo oportet ad hanc queſtionem
U i.
Opi btīThome
Re phoº
50ROpīorūdam.ꝓba
Alia opi.
Opīo. ij
2
Ad 6
Ad 5
Ad 4
Ad 3
Ad 2
Ad .i.