Druckschrift 
Quaestiones disputate : De veritate
Entstehung
Seite
CXIv
Einzelbild herunterladen
 

y Alellū xx.De cognitiōe aīe chriſti.

⁊habitū Pre. Anima chriſti in hoc beata eſt ꝙ deum videt. beatitudo aūt ſiue felicitas ẜm ph̓m in pͥmo ethicoꝝnō eſt ẜm habitū ſed ẜm actum. gͦ aīa chriſti nō videt verbum ẜm habitū Pͣre. Quanto aliqͥd eſt ſimplicius tanto eſt deo ꝓximius. quāto aūt ē ꝓximius tāto eſt nobiliꝰcum igit̉ aīa chriſti maxime in hoc nobilitet̉ ꝙ deū ꝑfectevidet. videt̉ ꝙ in illa viſione nō accidat aliqua cōpoſitio.quod eſſet ſi ꝑ habitū aliquē ſibi cōpoſitū intelligeret.x Prete. Anima chriſti nobilior eſt qͣꝫ angeli. ⁊ maximequantū cōpetit ad viſionē verbi. ſed angeli nō vidēt verbum ꝑ aliquos habitus. qꝛ vt d̓t Maximus in cōmen.ſuꝑ. vij. ca. ce. hierar. Nec ꝯuenit arbitrari magnū Dyoniſiū habitudines in diuinis intellectibꝰ more accidētiuꝫquēadmodū ⁊ in nobis ſunt dixiſſe. ⁊ aliud in alio ſubiecto. ⁊ a tali quantitatē quandā effectū. accidēs em̄ omneillic depulſum eſt. gͦ nec anima chriſti videt verbū per aliquē habitū. Pre. Anima xp̄i nō p̄t cōſiderari niſi velvnita verbo vel ẜm ſuam naturā. ſed inquantū vnita eſtverbo nō cōpetit ſibi videre verbū aliquo habitu mediante. ſil̓iter etiam nec ſibi ẜm ꝓpriam naturā hoc cōpetit.Sicut em̄ omne totū eſt maius ſua ꝑte. ita etiā qualibꝫparte ſua melius et ꝑfectius. ſed aliqua ꝑs anime vt intellectus agens efficit ſuam oꝑatione nullo habitu mediante. qd̓ videt̉ ad nobilitatē eius ꝑtinere. Et ita multofortius aīa xp̄i tota nō operat̉ habitu mediāte. ergo nul6 lo mō anima xp̄i videt verbū ꝑ aliquē habitū. Prete.Sicut d̓t gloſa. Heb̓. ij. natura mentis humane qualemchriſtus aſſumpſit. nihil poſt deū eſt melius. ſed aliqͥ etiaꝫinſenſibiles creature ſine habitu aliquo medio ſuas operatōes ꝓducunt. quod ad nobilitatē ipſoꝝ ꝑtinere videt̉cum in hoc ſint deo ſimiles. ergo multo fortius aīma chriſti habet ſuam operationem ſine aliquo habitū. et ſic idēquod prius. Sed ꝯtra. Nulla potētia paſſiua p̄t oꝑari niſi ꝑferacta ꝑ operatōem ſui actiui. cuꝫ nihil operet̉ niſi ẜm ꝙ eſtin actu. ſed intellectꝰ poſſibilis quo aīa xp̄i intelligit eratpotētia paſſiua. gͦ nō poterat intelligere niſi ꝑ formaꝫ ſuiactiui hoc eſt intelligibili ꝑfecta. ſed habitꝰ in intellectunō vident̉ aliud eſſe qͣꝫ ſpēs intelligibiliū in ip̄o. gͦ aīa xp̄ividebat deū ⁊ intelligebat alia aliquo medio habitu Pre. Nō decuit ꝙ filius dei potentiā aſſumeret intellectiuā niſi ꝑfectā. ꝑficitur aūt potētia intellectiua ꝑ habitū ſcīe. ergo habitualē ſcīam aſſumpſit QAn̄ſio dd̓m ꝙ ad huius q̄ſtionis euidentiā oporotet ſcire qͥd ſit habitus. ⁊ ad quid habitibꝰ indigeamusQuantū igit̉ in pͥmo aſpectu apparet. habitus ſignificare videt̉ aliqͥd potētie ſuꝑadditu. quo ꝑficit̉ ad ſuā operatō tionē. Indiget em̄ aliqͣ potētia aliquo ſuꝑaddito dupliciIrōne. ⁊ ꝓpter cōditōem nature. ⁊ ꝓpter rōem ipſius potētie. Nec īmerito. cuꝫ actio que a potētia ꝓcedit a naturaetiā depēdeat q̄ eſt potentie origo. Ex ꝑte qͥdem natureindiget aliqͦ ſuꝑaddito ad oꝑandū. qn̄ oꝑatio talis eſt q̄jfacultatē ⁊ ꝯditōem nature excedit. Sicut ꝯditōeꝫ hūane nature excedit. vt ad deuꝫ qͣſi ſociati amore afficiat̉ qͣſi⁊hereditatis eius ꝯſors Un̄ ad hāc oꝑatōem indiget nr̄aeaffectiua potētia habitu charitatis. Ex ꝑte aūt potentie(qn̄ potētia eſt ad talia obiecta ordinata. quoꝝ nullatenꝰpex ſeip̄a p̄t ꝑfectū actū habere. Sicut potētia viſiua eſt orcdinata ad cognoſcendū oēs colores. nō aūt fuit poſſibileevt eſſent in organo viſiuo omnes colores in actu. et ideocaliter eſt ordinatū. vt ſcꝫ potentie viſiue poſſit ſuꝑaddi ſitmilitudo cuiuſlibet coloris. ⁊ ſic in actū ꝓgrediatur viſio p

nis. Sciendū tn̄ ꝙ illud qd̓ addit̉ potētie. qn̄qꝫ recipit̉ ⁊in ea ꝑ modū habitus. qn̄qꝫ ꝑ modū paſſionis. Per mordum qͥdem paſſionis qn̄ receptū non manet in recipienlte nec efficit̉ eius qͣlitas. ſed qͣſi quodā cōtactu ab aliquoagente patiēs immutat̉ ⁊ ſubito trāſit. ſicut ph̓s d̓t in predicamentis. ruborem paſſionē ⁊ non paſſibilē qualitatemquādo quis ꝓpter verecundiā in ruborē ſubito mutat̉.Tunc vero recipitur per modū habitus quādo illud receptum efficit̉ quaſi connaturale recipienti. Et inde eſt ꝙhabitus d̓r a ph̓o qualitas difficulter mobilis Inde etiāeſt ꝙ oꝑationes exhabitu ꝓcedentes delectabiles ſunt.et in promptu habent̉. ⁊ faciliter exercent̉. ⁊ ſunt quaſi cōnaturales effecte. Ea igit̉ que ſuꝑaddunt̉ in potētijs ſenſitiuis nō ſuꝑaddunt̉ per modū habitus. ſed ꝑ modumpaſſionis. in potentijs vero intellectiue aīe ꝑ modū habitus. qꝛ ſenſitiua ꝑs agit̉ inſtinctu nature magis qͣꝫ agit.intellectiua aūt ꝑs eſt dn̄a actus ſui. ⁊ ideo ꝯpetit ei habere ꝓmptitudinē ad actū vt poſſit oꝑari cū libet. Patetetiā ex p̄dictis ꝙ potentia ꝑfectior eſt quando recipit aliquid ꝑ modū habitus qͣꝫ ſi recipiat aliquid ꝑ modū paſſionis ſolū. Et ideo illud quod ſuꝑaddituꝫ eſt aīe chriſtioportet ibi ponere ꝑ modū habitus. Ex vtraqꝫ aūt predictaꝝ rationū oportet in aīa chriſti ponere aliquid ſuꝑadditū. Rōne qͥdem nature qꝛ videre diuinā eſſentiameſt ſupra cōditiōem cuiuſlibet nature create. Unde nullacreatura poteſt ad hoc ꝑtingere niſi aliquo lumine eleuet̉in illā beatā viſioneꝫ. qd̓ quidē lumē recipit̉ ꝑ modū paſſionis quaſi ꝑtranſeundo vt in raptis. In chriſto aūt fuitvt habitus ipſam animā beatificans a pͥncipio ſue creationis Rōne vero potentie intellectus humane aīe eſt inpotētia ad om̄ia entia Impoſſibile eſt aūt aliquod ens creatum eſſe qd̓ ſit ꝑfecte actus. ⁊ ſimilitudo oīm entiuꝫ. qꝛſic infinite poſſideret naturā entitatis. vnde ſolus deus ſine aliquo addito ꝑ ſeipſum poteſt om̄ia intelligere. Quilibet aūt intellectus creatus intelligit ꝑ aliquas ſpēs ſuꝑadditas vel acqͥſitas. ſicut in nobis accidit. vl̓ cōmunicatas vel infuſas. ſicut in angelis. Et quicqͥd angelis competit ex cōditione nature. hoc multo excellētius aīe chriſti fuit collatū ex plenitudine gratie. vt omniū rerum ſpecies inditas in ſe haberet a ſui creatione. ſed mediantibushis ſpeciebꝰ nō ꝯgnoſcebat verbū. ſed ſolūmodo res creatas. Sic igit̉ dicendū ꝙ anima chriſti in cognitōe quā verbum videbat. indiguit habitu qui eſt lumen. non vt perquod fieret aliquod intelligibile actu. ſicut eſt in nobis lumen intellectus agētis. ſed vt ꝑ quod eleuaret̉ intellectꝰcreatus in id quod eſt ſupra ſe. quantū vero ad cognitionem aliaꝝ creaturaꝝ habuit habitū qͥ eſt collectio ſpecierum ordinataꝝ ad cognoſcendū Ad pͥmū igit̉ dd̓ꝫ ꝙ aīa xp̄i videt verbū ſine medio Aqd̓ ſit ſil̓itudo rei viſe. ſicut ſpēs in oculo ē ſil̓itudo viſibil̓vel ſicut ſpeculū ē ſil̓itudo rei ſpeculate. non aūt videt ſinemedio qd̓ ſit diſpoſitio vidētis. ⁊ ſic nō valet rō p̄dicta Ad. ij. dd̓m ꝙ cū d̓r felicitas nō eſt in habitu. intelligē­ Addū eſt de habitu a qͦ nō ꝓcedit actus. qͥ em̄ eſt in habituet nō in actu ſil̓is eſt dormiēti. Oꝑtet aūt vt actus ille inquo felicitas ꝯſiſtit ab aliqͦ habitu ꝓgrediat̉ ẜm ſentētiaꝫph̓i. al̓s oꝑatio nō eſſet delectabil̓ ⁊ ꝑfecta. Ad. iij. di­ Adcendū ꝙ ẜm Dyo. v. ca. de di. no. aliter ē in ꝑticipatiōibꝰet in ꝑticipantibꝰ. Participatōnes em̄ quāto ſunt ſimpliciores tanto nobiliores. ſicut eſſe qͣꝫ viuere et viuere qͣꝫ intelligere. vt fiat comꝑatio inter viuere et eſſe. ſeparandoper intellectum eſſe a viuere. In participantibus autem

Diſtīctō

4

oRę

Ad 3

Ad 2

Ad .j.

Nota