Areſtotelis

¶ Ad cuius reſponſionē optime valet dictū apoſtoli adhebreos vndecimo vbi illaꝫ materiā preciſe tractās d̓tqūo aliqͥ ſub lege nature fuerint in ſtatu ſalutis an̄ circūciſionē. ſcꝫ Abel Enoch ⁊ Noe. Et poſtea ſub tꝑe circūciſionis Abrahā Iſaac Iacob Ioſeph. et poſt legem datamMoyſes Raab Gedeon Barach Sampſon ⁊c̄. qui ꝑfidē omēs adepti ſunt repromiſſiones eterne ſalutꝭ Atqꝫ interponēdo q̄ fuit fides ſaluans ꝓ oībus illis tꝑibusd̓t. ꝙ accedentē ad deū ſcꝫ ꝑ fidē de qua dictū eſt ſaluanteꝫ ſcꝫ ꝓ adeptione repromiſſionū. oꝑtet credere qꝛ eſt .i.vnus et eternus. ẜm illud exodi tercio qͥ eſt miſit me advos. Et qꝛ reqͥrentibꝰ ſe remunerator ſit. Cuiꝰ rō eſt. qͥain oī acceſſu rōnabili mobile duo intēdit .ſ. terminū motus ⁊ cauſam qͣre mouet̉. In acceſſu gͦ ad deū qͥ eſt ꝑ fidēꝑ quam arqͥrunt̉ repromiſſiones. termiuus eſt ip̄e deusad quē oꝑtet accedere. cauſa aūt quare hō ꝑ fidē mouet̉in deū eſt ſpes remuneratōis. q̄ duo tangunt̉ in p̄dictis¶ Circa iſtū textū d̓t Poſtillator. ꝙ iſta duo credere .ſ.deitatē ⁊ eius remunerationē eternā fuit neceſſariū ad ſalutē ſemꝑ apud gentiles nec plus reqͥrebat̉ ad ſalutē gentiliū. qui nullaꝫ a deo legē receperunt p̄ter legem naturehec ille. Cui cōcordat pſalmiſta dicens. Accedite ad deūet illumīamini. Illumīatio aūt ſit ꝑ diuinā grām.¶ Deinde arguit Poſtil. ꝯtra p̄dicta. nā dictū Auguſtini libro de correctōne et gr̄a videt̉ his ꝯtrariari. vbi d̓rſic illa fides ſana eſt qua credimus nullū hoīem ſiue maioris ſiue parue etatis liberari a cōtagio mortis ⁊ obligatione peccati niſi ꝑ mediatorē dei ⁊ hoīm Iheſuꝫ chriſtūErgo credere miſteriū incarnationis ſꝑ neceſſariuꝫ fuitad ſalutē etiā gentilibꝰ Rn̄det Poſtil. vbi ſupra ꝙ miſteriū incarnatōis p̄t credi dupl̓r. vno mō explicite. ⁊ ſic tenebāt̉ credere illi quibꝰ facta eſt de hoc reuelatio ſicut iudeis in veteri teſtamēto ⁊ qͥbuſdā gentilibꝰ. Sacerdotestamē iudeoꝝ ſcripturas intelligētes tenebant̉ magis expreſſe cognoſcere ⁊ credere illud qͣꝫ alij. Et adhuc in nouo teſtamēto expreſſius tenētur chriſtiani ad hoc credendū. qꝛ in noua lege ꝑfecte explicatū eſt myſterium chriſti.Alio mō p̄t credi myſteriū incarnationis implicite. et adhoc ſolū tenebant̉ gentiles. qꝛ nō erant obligati ad legeꝫmoyſi. talis aūt fides implicita de myſterio incarnatōniscōtinet̉ in duobꝰ p̄dictis. qꝛ qui credit vnū deuꝫ remuneratorē inqͥrentiū ip̄m credit ipſum habere ꝓuidentiā deſalute hoīm licet modū huius ꝓuidentie explicite nō cognoſcat Modus aūt ꝑ quem deus ꝓuidet ſaluti hominū eſt ꝑ incarnatōis myſterium. hec ille. Iſte em̄ modusẜm doctores eſt maxime cōuenies ⁊ ſuppoſita dei p̄ſcientia qui illū modū ab eterno definiuit nō fuit alius modꝰpoſſibilis redēptionis humani generis cū homo ſolueredebuit ⁊ ſolus deus potuit. ¶ Ex quo pꝫ ꝙ fides incarnationis implicata fuerit in p̄dicta credulitate gentiliumSimile ponit̉ a Poſtillatore actuū decimo ſuꝑ illo verbo in om̄i gente q̄ operat̉ iuſticiā acceptus eſt illi. vbi ſil̓eaut verius idem argumentū ſoluendo d̓t ꝙ fides mediatoris ſemꝑ fuerit neceſſaria ad ſalutē. ſed nō vniformiterom̄i tēpore ⁊ om̄ibus populis. Poſt publicationē enimeuangelij om̄es tenētur habere fidē explicitaꝫ de mediatore quantū ad articulos incarnationis natiuitatis paſſionis ⁊ huiuſmodi que cōmuniter in eccleſia om̄ibus credenda ꝓponunt̉. Ante vero declarationē diuinitatis chriſti maiores iudeoꝝ quibus data eſt lex et ꝓphete de iſtistacientes mentionē tenebant̉ habere fidem de mediatoreminus tamen explicitā qͣꝫ in nouo teſtamento. in quo ve-

ritas eſt magis elucidata. minores vero iudeorū adhucminus explicite ⁊ ſufficiebat eis ad ſalutē credere meſſiam futurum ſicut lex ⁊ prophete nunciabant. tamen inquodā generali licet ſignificationē legis ⁊ ꝓpherarum nōintelligerent in ſpeciali. Ante vero legem ⁊ prophetas .ſ.tempore legis nature ſufficiebat om̄ibus credere vnumdeum remuneratorē bonorum ꝑ modū a deo cognitumIdeo d̓r ad hebreos vndecimo accedentē ad deū opertet credere qꝛ eſt ⁊ inqͥrentibus ſe remunerator ſit Et inhoc implicite cōtinet̉ fides mediatorꝭ ꝑ quē fit remuneratio bonoꝝ ⁊ punitio maloꝝ ẜm ꝙ dicitur Iohānis quinto. pater om̄e iudiciuꝫ dedit filio. ⁊ quia gentibꝰ non fuitdata lex nec ꝓphetia. ita talis fides eis ſuffecit vſqꝫ ad publicationē euangelicam. talem aūt fidem habuit Cornelius ⁊ eius domeſtici. vt ſatis patet ex textu. Hec Poſtillator. Ex qͥbus valde clare patet ꝙ credere iſta duo ſcilꝫvnū eſſe deum ⁊ remuneratorē inquirentibꝰ ſe ſuffecit gētibus ad ſalutem. quia in tali credulitate includit̉ fidesincarnationis ⁊ redēptionis facte per chriſtum. Et ſic dicit ſanctus Thomas in tercio ſcripto diſtinctōe vigeſimaquinta. queſtione ſecūda. articulo ſecundo. ꝙ ad fideꝫ mediatoris tripliciter ſe habet genus humanū ẜm diuerſa tēpora. in primo em̄ ſtatu ante peccatū non oportebat aliquē hominē habere fidem explicitam de redeptore. qꝛ nōdum ſeruitus fuit inducta. ſed ſufficiebat habere fidē implicitam ẜm cognitionem dei vt ſcilicꝫ homo crederet̉ ꝙdeus prouideret ei de his que ſunt neceſſaria ad ſalutem¶ In ſtatu autē poſt peccatum ante aduentum chriſtiquidam habebant explicitam fidem de redēptione quibus reuelatio facta eſt. Et loquitur ibi de iudeis. qͥa vtdicitur ibidem in ſolutione ad terciuꝫ ꝙ gentiles nō peccabant ſi obſeruantias legis non tenerent. et infra de gentilibus loquens. Saluabātur tamen inquit in fide implicita redēptoris implicando fidem ſuam in cognitionēdei vel eorum qui ad hoc a deo edoctierant indetermite quicunqꝫ illi eſſent. Tercium ſtatum addit doctor dequo nō eſt nunc ad ꝓpoſituꝫ ſcꝫ ꝙ myſteriū incarnationistenent̉ om̄es credere explicite de redēptore Sed adhucvidet̉ manere argumentū ex dictis ſancti Tho. in tercioſcripto vbi ſupra articulo vltimo. Et in ſecūda ſecunde.queſtiōe. ij. articulo octauo. vbi d̓t ꝙ ſꝑ de neceſſitate ſalutis apud om̄es fuit fides trinitatis perſonaꝝ. Sꝫ hocexponēdo d̓t ſic. ꝙ ſic̄ myſteriū incarnatiōis fuit explicitecreditum a maioribꝰ. et quaſi obumbrate a minoribꝰ. itaetiā myſteriū trinitatis. Eſt tamē valde cōſideranduꝫꝙ iudei magis ad fidem diuinorum myſterioꝝ obligatinō cognouerūt ꝑfecte myſteriū trinitatis. iuxta illd̓ Auguſti. ſuꝑ illud Ioh̓. xvij. Pater manifeſtaui nomē tuuꝫhominibꝰ. qd̓ exponēs d̓t. nō illud nomē qͦ vocaris deusſed illd̓ qͦ vocaris pater meus. Et deinde ſubdit in eo ꝙdeus fecit hūc mundū ⁊ notus eſt gentibꝰ. In hoc ꝙ noncū dijs falſis colēdus notus in iudea deus. In eo aūt ꝙpater eſt chriſti ꝑ quē tollit pctm̄ mūdi. hoc nomē manifeſtauit eis ſcꝫ hominibꝰ. ⁊ ſic nō fuit fides trinitatis apd̓iudeos cōiter. īmo ad hoc deprauāt qͣꝫtuꝫ poſſunt textꝰveteris ſcripture vbi aliqͥd ſonat de trinitate ꝑſonaꝝ. vton̄dūt Poſtil. cū additore in diuerſis paſſibꝰ. nec ē dubiūqͥn iudei ante tp̄s ꝓmulgate legis chriſti fuerint in ſtatuſalutis. multo gͦ magis gētiles eodē tꝑe cū imꝑfectiori fide de trinitate poterāt eē in ſtatu ſalutis. Eſt tn̄ ꝯſiderādū ꝙ articulꝰ trinitatꝭ ꝑſonaꝝ ſeqͥt̉ ad articl̓m īcarnatōisde quo ſupra dictū eſt ꝙ illum implicite crediderūt. qͥa in