Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

poteram uiribus agebam: qui naturā mali ſuo principio præditam aduerſus deū conantur inducere: ideſt contra Manichæos. de priſcillianiſtis adhuc nihil audierā: qui non multū ab iſtis diſſimiles blaſfemias fabulātur. Ideo quintā opinionē addidi: quā in tua epiſtola īter cæteras cōmemoraſti: ne aliquā præterires: ubi dehac quæſtione interoganti reſcripſiſti religioſæ memoriæ uiro: nobiſqꝫ ī chriſti charitate gratiſſimo Marcelli-no aīa non ſit pars dei. Primo quia non de īcarnatione eius ſed de natura q̄ritur: hoc q̄ritur. Deinde ꝗa hi-hoc ſentiunt illi cōtra quos agebā: & id maxime agebā: ut creatoris inculpabilē inuiolabilēqꝫ naturā a creaturauitiis & labe ſecernerē: illi a ſubſtantia mali: cui propriū principiū: principeſqꝫ tribuunt ipſā boni dei ſubſtātiam ex parte quæ capta eſt corruptā & oppreſſā ad peccandi neceſſitatē perductā eſſe cōtendūt. Hoc itaqꝫ ex-cepto hæreticæ opinionis errore ex quatuor reliquis opinionibus: quænā ſit eligēda ſcire deſidero. Quæcūqꝫenī eligenda eſt: abſit ut īpugnet hanc fidē: de qua certi ſumus: omni aīæ etiā paruuli infantis neceſſariam eſſeliberationem ex obligatione peccati: eāqꝫ nullā eſſe niſi per leſū chriſtū & hunc crucifixū. Proinde ne longumfaciamus: hoc certe ſentis: ſingulas animas ſingulis naſcentibus etiā modo deus faciat. Cui ſententiæ obii-ciatur omnes creaturas ſexto dīe cōfirmauerit deus: & ſeptimo requieuerit adhibes teſtimoniū ex euāgelio.Pater meus uſqꝫ nunc operatur: & ego operor. Sic enim ad Marcellinū ſcripſiſti: in qua epiſtola etiā mei cōmemorationē beniuolentiſſime facere dignatus es: quod hic me haberet in Africa: qui ei ipſā facilius explicare poſ-ſem ſententiā. Quod ſi potuiſſē: non ille hoc abs te tam longe poſito inquireret: ſi tamen id tibi ex africa ſcrip-ſit. quando ſcripſerit neſcio: tantū ſcio de hoc bene cognouerit cunctationē meā: unde me inconſulto fa-cere uoluit. Quanꝗͣ ſi conſuleret etiā magis hortarer: & gratias agerē: nobis cōferre oībus poſſet: niſi tu breuiter reſcribere ꝗͣ reſpondere maluiſſes. Credo ne ſuꝑfluo laborares ubi ego eſſem: quē putabas id optime ſcirequod ille q̄ſierat: ecce uolo ut illa ſentētia etiā mea ſit: ſed nondū eſſe cōfirmo. Miſiſti ad me diſcipulos: ut ea doceā: quæ nondū ipſe didici. Doce ergo quod doceā: ut doceā multi a me flagitani: eiſqꝫ me ſicut alia multa &hoc ignorare confiteor. Et fortaſſe ꝗͣuis in os meū uerecundent̉: tamē apud ſe dicunt: Tu es magiſter ī Iſrael: &hæc ignoras? Quod quidem dominus ei dixit: qui erat unus illoꝝ: quos delectabat uocari rabbi: unde etiā adueꝝ magiſtrū nocte uenerat: quia fortaſſis erubeſcebat diſcere: qui docere cōſueuerat: me aūt potius magiſtrūaudire: ꝗͣ uelut magiſtrū delectat audiri. Recolo enī quid dixerit eis: quos præ cæteris elegit. Vos aūt inquitſite uocari ab hominibus rabbi. Vnus enī eſt magiſter ueſter Chriſtus leſus. Nec alius docuit Moyſem per iothro: nec alius Corneliū etiam per priorē Petrū: nec alius Petrū etiam per poſteriorē Paulū. A quocūqꝫ ueꝝ dcitur. illo donante dicit̉: qui eſt ipſa ueritas. Quid ſi ideo adhuc iſta neſcimus? & ea neqꝫ orando neqꝫ legendoneqꝫ cogitando & ratiocinando inuenire potuimus: ut ꝓbemus non ſolū indoctos quanta charitate doceamusueꝝ a doctis etiā quanta humilitate diſcamus? Doce ergo quæſo quod doceā: doce quod teneam: & dic mihi: ſanimæ ſigillatim in ſingulis naſcentibus fiunt ubi in paruulis peccent: ut indigeant in ſacramēto Chriſti remi-ſione peccati peccantes in Adā: ex quo caro eſt propagata peccati. Aut ſi non peccant: qua iuſticia creatoris itapeccato obligant̉ alieno: exinde propagatis mēbris mortalibus inſerunt̉: ut eas niſi per eccleſiā ſubuentumfuerit: dānatio conſequat̉: in eaꝝ poteſtate non ſit: ut eis poſſit baptiſmi gratia ſubueniri. Tot igitur animaꝝmilia: quæ in mortibus paruuloꝝ ſine indulgentia chriſtiani ſacramenti de corporibus exeūt: qua æquitatenantur: ſi nouæ creatæ nullo ſuo præcedente peccato: ſed uoluntate creatoris ſingulæ ſingulis naſcētibus adhæſerunt: quibus eas animandis ille creauit & dedit: qui utiqꝫ nouerat: unaquæqꝫ eaꝝ nulla ſua culpa ſine baptiſmo Chriſti de corpore fuerat exitura? Quoniā igitur neqꝫ de deo poſſumus dicere: uel cogat aīas peccatri-ces fieri uel puniat īnocentes: neqꝫ negare fas nobis eſt eas quæ ſine Chriſti ſacramento de corporibus exierinetiā paruuloꝝ non niſi in dānationem trahi: Obſecro te quomodo hæc opinio defenditur: qua credunt̉ animanon ex illa una primi hominis fieri omnes: ſed ſicut illa una uni: ita ſingulis ſingulæ. Ea uero quæ dicuntur aliacontra hanc opinionē facile me puto poſſe refellere: ſicuti eſt illud quo eam ſibi quidam uidentur urgere: quo-modo conſumauerit deus omnia opera ſua ſexto die: & ſeptimo requieuerit: ſi nouas adhuc animas creat. Q uibus ſi dixerimus: ex euangelio in ſupradicta epiſtola poſuiſti. Pater meus uſqꝫ modo operatur. Reſpondemoperatur: dictū eſt inſtitutas adminiſtrando: non nouas inſtituendo naturas: ne ſcripturæ geneſeos contradicatur: ubi aꝑtiſſime legitur conſumaſſe deū omnia opera ſua. Nam ſcriptū eſt requieuiſſe: utiqꝫ a creādis nouis creaturis intelligendum eſt: non a gubernandis: quia tunc ea quæ non erant fecit: a quibus faciendis requie-uit: quia conſumauerat omnia: quæ ante ꝗͣ eſſent uidit eſſe facienda: ut deinceps non ea quæ erant: ſed ex hisquæ iam erant crearet: & faceret quicquid faceret. Ita utrūqꝫ ueꝝ eſſe monſtratur: & quod dictū eſt requieuitab operibus ſuis: & quod dictū eſt uſqꝫ nunc operatur: quoniā Geneſi non poteſt euangeliū eſſe contrariū. V his qui hoc ideo dicunt: ne credatur modo deus: ſicut illam unam: nouas animas quæ non erant: facere: ſedex illa una quæ iam erat: eas creare uel ex fonte aliquo ſiue theſauro quodā quē tunc fecit: eas mittere facile reſpondetur: etiā illis ſex diebus multa deū creaſſe ex his naturis quas iam creauerat: ſicut ex aquis alites & piſcesex terra autē arbores: fœnū: aīalia ſed quod ea quæ non erant tunc fecerit manifeſtū eſt: nulla enī erat auis: nulſus piſcis: nulla arbor: nullū animal: & bene intelligitur ab his creatis requieuiſſe quæ non erant: & creata ſunt:ideſt ceſſaſſe ne ultra quæ non erant crearent̉. Sed nūc qd̓ dicit̉ animas neſcio quo fonte iam exiſtentes mitte.re: nec de ſeipſo tanꝗͣ ſuas particulas irrorare: nec de una illa originaliter trahere: nec pro delictis ante carnēmiſſis carneis uinculis cōpedire: ſed nouas creare ſingulas ſingulis ſuā cuiqꝫ naſcēti: aliꝗd facere dicit̉: qd̓ ante fecerit. lam enim ſexto die fecerat hoīem ad imaginem ſuam: quod utiqꝫ ſecundū aīam rationalem feciſſeintelligit̉. Hoc & nūc facit: inſtituēdo qd̓ erat: ſed multiplicādo quod erat. Vnde & illud ueꝝ eſt: