Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

re non potui. Accipe igitur quæ mihi peto aperiri: ac diſſerere: graueris. Quæſtio de anima multos mouein quibus & me eſſe confiteor. quid de anima firmiſſime teneā: non tacebo: deinde ſubiungam: quid mihiadhuc expediri uelim. Anima hominis īmortalis eſt: ſecundū quēdam modū ſuū. Non enim omnimodo ſicupeus: de quo dictū eſt: quia ſolus habeat īmortalitatē. de animæ mortibus ſācta ſcriptura multa cōmemo.rat. Vnde eſt illud: Sine mortuos ſepelire mortuos ſuos. Sed quod ita moritur alienata a uita dei: ut tamen ī natura ſua uiuere omnino deſiſtat. Ita mortalis ex aliqua cauſa īuenitur: ut etiā īmortalis non ſine ratione dicatur. Non eſt enim pars dei anima. Si enī hoc eſſet: omnimodo incōmutabilis atqꝫ incorruptibilis eſſet. Quodſi eſſet: nec deficeret in deterius: nec proficeret in melius: nec aliquid in ſemetipſa uel īciperet habere quodhabebat: uel deſineret habere quod habebat: quantū ad eius ipſius affectiones pertinet. Quā uero aliter ſe habeat: non opus eſt extrinſecus teſtimonio: quiſquis ſeipſū aduertit: agnoſcit. Fruſtra aūt dicitur ab eis: qui aīamdei partē eſſe uolunt: hanc eius labem ac turpitudinē: quā uidemus ī nequiſſimis hoībus: hanc deniqꝫ īfirmita & ægritudinē: quā ſentimus in oībus hoībus: non ex ipſa illi eſſe: ſed ex corpore: quid intereſt unde ægrotet:quæ ſi eſſet incōmutabilis: aliquo modo unde libet ægrotare poſſet. quod uere incōmutabile & incorruptibile eſt: nullius rei acceſſu cōmutari uel corrūpi poteſt. Alioquin non achillea tantū: ſicut fabulæ ferunt: ſedomnis caro eſſet īuulnerabilis: ſi nullus ei caſus accidiſſet. eſt itaqꝫ natura incōmutabilis: quæ aliquo modoaliqua cauſa: aliqua parte mutabilis eſt. Deū autē nefas eſt niſi uere ſūmeqꝫ incōmutabilē credere. eſt igituanima pars dei. Incorporeā quoqꝫ eſſe animā & ſi difficile tardioribus ꝑſuaderi poteſt: mihi tamen ꝑſuaſum eſſe fateor. Sed ne uerbi controuerſiā uel ſuꝑfluo faciā uel merito patiar: quoniā de re conſtat: eſt opus cer-tare de nomine: ſi corpus eſt: omnis ſubſtantia uel eſſentia: uel ſi quid aptius nūcupat̉ id quod aliquo modo eſtin ſeipſo corpus eſt aīa. Itē ſi eam ſolā incorporeā placet appellare naturā: quæ ſūme incōmutabilis: & ubiqꝫ to-ta eſt: corpus eſt anima: quoniā tale aliquid ipſa eſt. Porro ſi corpus eſt: niſi quod per loci ſpatiū aliquagitudine latitudine & altitudine ita ſiſtit̉ uel mouet̉: ut maiore ſui parte maiorē locū occupet: & breuiore breuiorē: minuſqꝫ ſit in parte ꝗͣ in toto: eſt corpus aīa. Per totū quippe corpus quod animat: locali diffuſioneſed quadā uitali ītentione porrigit̉. omnes eius particulas tota ſimul adeſt: nec minor ī minoribus eſt: inmaioribus maior: ſed alicubi ītenſius: alicubi remiſſius: & in oībus tota: & ī ſingulis tota eſt. Neqꝫ enī aliter qd̓ īcorpore etiā non toto ſentit: tamē tota ſentit. exiguo puncto in carne uiua aliquid tangit̉: ꝗͣuis locus illenon ſolū totius corporis ſit: ſed uix ī corpore uideat̉: aīam tamē totā non latet. Neqꝫ id quod ſentit̉: per corporis cuncta diſcurrit: ſed ibi tantū ſentit̉: ubi fit. Vnde ergo ad totā mox ꝑuenit: quod in toto ſit: niſi quia &ibi tota eſt ubi fit. Nec ut tota ibi ſit cætera deſerit. Viuunt enī & illa ea preſente: ubi nihil tale factū eſt. Quodſi fieret: & utrūqꝫ ſimul fieret: ſimul utrūqꝫ totā pariter non lateret: pro inde & in oībus ſimul: & ī ſingulis particulis corporis ſui tota ſimul eſſe poſſet: ſi per illas ita diffunderet̉: ut uidemus corpora diffuſa per ſpatia loco minoribus ſuis partibus minora occupare: & amplioribus ampliora. Qua propter ſi corpus aīa eſſe dicēdaeſt: eſt certe corpus: quale terrenū eſt: nec quale humidū: aut aereū: aut æthereū. Omnia quippe talia maiora ſunt in maioribus locis: & minora ī minoribus: & nihil eoꝝ in aliqua ſui parte totū adeſt ſed ut ſunt partes locoꝝ: ita occupant̉ partibus corpoꝝ. Vnde intelligit̉ aīa: ſiue corpus ſiue incorporea dicenda ſit propriā quādahabere naturā: omnibus his mūdanæ molis elementis excellētiore ſubſtantiæ creatā: quæ ueraciter poſſit inaliqua fantaſia corporaliū imaginū: quas per carnis ſenſus percipimus cogitari: ſed mente intelligi: uitaqꝫ ſentiri. Neqꝫ hoc perinde loquor: ut te quæ tibi nota ſunt doceā: ſed ut aperiā quid firmiſſime teneā: ne me quiſꝗͣad ea uenero quæ requiro nihil de aīa uel ſciētia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam ſum animam nulla deculpa: nulla dei neceſſitate uel ſua: ſed propria uoluntate in peccatū eſſe collapſā: nec liberari poſſe de corporemortis huius ſuæ uoluntatis uirtute tanꝗͣ ſibi ad hoc ſufficiēte: uel ipſius corporis morte: ſed gratia dei per ieſichriſtū dominū noſtrū. Nec omnino eſſe aīam ullā in genere humano: cui ſit neceſſarius ad liberationē dei& hominū mediator homo ieſus chriſtus. Quæcūqꝫ autē ſine gratia mediatoris & ſacramēto eius in qualibetcorporis ætate de corpore exierit: & in pœnā futurā: & ultimo iudicio recepturā corpus ad pœnā. Si autē poſgenerationē humanā: quæ facta eſt ex Adā: regeneretur in chriſto ad eius pertinens ſocietatē: & requiem poſtmortē corporis habiturā: & corpus ad gloriā recepturā. Hæc ſunt quæ de anima firmiſſime teneo: nunc accipeobſecro quid requirā: & noli me ſꝑnere: ſi te non ſꝑnat qui pro nobis dignatus eſt ſꝑni. Quæro ubi animatraxerit reatū: quo retrahatur in condēnationē: etiā infantibus morte præuentis: ſi ei ſacramētum: quo etiamparuuli baptizant̉: chriſti gratia ſubuenerit. enī es ex illis qui modo noua qͣdā garrire cœperūt: dicētesnullū reatū ex Adā eſſe tractū: baptiſmū ī infante ſoluat̉. Quod te ſapere ſi ſcirē īmo niſi te id non ſapereſcirē nequaꝗͣ hæc abs te q̄rerem: aut ꝗrendū putarē: ſed quia tenemus de hac re ſententiā tuam continentē ca-tholicæ fundatiſſimæ fidei: quia & Iouiniani uaniloquia redarguēs adhibuiſti teſtimonium ex libro Iob. Nemo mūdus ī conſpectu tuo nec īfans cuius eſt diei unius uita ſuꝑ terrā: deinde adiūxit: tenemurqꝫ rei in ſimilitudinē præuaricationis Adæ: & liber tuus in Ionā prophetā ſatis hæc inſignit̉: dilucideqꝫ declarat: ubi ieiuna-paruulos ꝓpter ipſū originale peccatū: merito coactos eſſe dixiſti inconueniēter abs te qͣro: hunc reatū anma ubi cōtraxit. Vnde oporteat etiā ī illa ætate ſacramentū chriſtianæ gratiæ liberari. Ego ꝗdē āte aliquotānos: libros quoſdā ſcriberē de libero arbitrio: ī multoꝝ manus exierūt: & habēt̉ a plurimis qͣtuor opini-nes de aīæ īcarnatione. Vtrū ex illa una quæ primo homini data eſt cæteræ ꝓpagent̉. An ſingulis quibuſqꝫ etiā modo fiant. An alicubi exiſtētes: uel mittant̉ diuinitus: uel ſponte labant̉ in corpora: ita putaui eſttractandas: ut quælibet earum uera eſſet non impediret intentionem meam: qua tunc aduerſus eos quantis