Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ioſeph quia illū tāgere uolebat ægyptia: fugiens de manibus eius: palliū abiecit. Sed quia qui ſemel duxit uxo-: niſi ex cōſenſu ſe ualet abſtinere: nec dare repudiū peccāti: reddat cōiugi debitū: quia ſpōte ſe alligauiut reddere cogeret̉. Qui domini dicit eſſe præceptū: ne dimittant̉ uxores & abſqꝫ cōſenſu: qd̓ deus cōiūxit ſeparet: hic pōt dici nuptias condēnare? Rurſū in ſequētibus: ſed unuſꝗſqꝫ ait habet ꝓpriū donū ex deo/ Al-us quidē ſic: alius aūt ſic: quā ſnīam nos exponētes hæc intulimus. Quid inꝗͣ uelim ꝑſpicuū eſt. Sed quoniā ineccleſia diuerſa ſūt dona: cōcedo & nuptias: ne uidear dānare naturā. Simulqꝫ cōſidera: aliud donū uirginitatis ſit: aliud nuptiaꝝ. Si .n. eadē eſſet merces nuptiaꝝ & uirginū: nequaꝗͣ dixiſſet poſt præceptū cōtinentiæ: ſecunuſꝗſqꝫ ꝓpriū habet donū ex deo: alius quidē ſic: alius aūt ſic. Vbi ꝓprietas ſinguloꝝ eſt: ibi altrinſecus diuerſitas. Cōcedo & nuptias eſſe donū dei: ſed inter donū & donū magna diuerſitas eſt. Deniqꝫ & apoſtolus de quo poſt inceſtū pœnitētiæ: ecōtrario inꝗt: donate ei & cōſolamini: & ſicui ꝗd donaſtis: & ego. Ac ne putaremutdonū hoīs contēnendū addidit. & ego ꝗd donaui: ſiꝗd donaui ꝓpter uos corā chriſto: diuerſa ſūt dona chriſti. Vnde Ioſeph ī typo eius uariā hēbat tunicā. Et in pſalmo. xliiii. legimus. Aſtitit regina a dextris tuis ī ueſtitudeaurato circūdata uarietate. Et Petrus apoſtolus. Sicut cohæredes ait multiplices gratiæ dei: qd̓ ſignificantiusgratiæ dicit̉ ϖικόιλης. i. uariæ. Rogo quæ eſt iſta cōtentio: claudere oculos: nec aꝑtiſſimū lumen aſpicere? In eccleſia diximus eſſe dona diuerſa: & aliud donū uirginitatis: & aliud nuptiaꝝ. Et poſt paululū. Cōcedo & nupti-as eſſe donū dei. Sed inter donū & donū magna diuerſitas eſt: & qd̓ dei donū uoce aꝑtiſſima ꝓnūciamus dānare dicimur? Porro ſi loſeph in typo domini accipit̉: tunica eius uaria atqꝫ diſtincta in uirginibus uiduis cōtinētibus ac maritis eſt: & pōt uideri quaſi alienus: qui de tunica chriſti eſt: & ipſā reginā: hoc eſt eccleſiā ſaluatoris in ueſtitu deaurato: eadē uarietate circūdatā dixerimus. Sed & in cōſequētibus de cōiugio diſputātes: eundēſenſū ſecuti ſumus: hic locus ad præſentē cōtrouerſiā pertinet. Docet .n. iuxta ſnīam domini: uxorē exceptacauſa fornicationis repudiādā: & repudiatā uiuo marito: alteri nubere: aut certe uiro ſuo debere reconciliari. Et in alio loco. Mulier inquit alligata eſt quanto tꝑe uir eius uiuit. Quod ſi dormierit uir eius: liberata eſta lege uiri: cui uult nubat tantū in domino. i. chriſtiano. Qui ſecūdas nuptias: tertiaſqꝫ cōcedit in domino. Primas ethnico prohibet. Aperiant quæſo aures obtrectatores mei: & uideant me ſecūdas & tertias nuptias conceſſiſſe in domino: qui ſecundas & tertias non donaui: primū potui dānare mr̄imoniū? In eo quoqꝫ loco: ubi interpretamur capitulum apoſtoli. Circunciſus aliquis uocatus eſt: non adducat præputium. In præputio uocatus eſt: non circundat̉: licet quidē prudentiſſimi interpretes ſcripturaꝝ: hoc de circunciſione: & ſeruitute dictieſſe contendant. Nonne apertiſſime fœdera ſeruauimus nuptiaꝝ? Diximus. n. Si in præputio quis uocatus eſtnon circundat̉. Hēbas inquit uxorē: credidiſti. Noli fidē Chriſti cauſā putare diſſidii: quia in pace nos uocauit deus. Circunciſio nihil eſt: & præputiū nihil eſt: ſed obſeruatio mādatoꝝ dei. Nihil .n. prodeſt abſqꝫ oꝑibuscælibatus & nuptiæ: etiā fides quæ proprie Chriſtianoꝝ eſt: ſi opera non hūerit: mortua eſſe dicatur. Et haclege uirgines quoqꝫ ueſtæ & Iunonis uniuiræ: in ſanctaꝝ queant ordine numerari. Et poſt paululū: Seruus uo-catus es: ſit tibi curæ: ſed & ſi potes fieri liber: magis utere: etiā ſi hēs inꝗt uxorē: & illi alligatus es & ſoluis de-bitum: & hēs tui corporis ptātē: atqꝫ ut manifeſtius loquar: ſeruus uxoris es: noli ꝓpter hoc hr̄e triſtitiā: necde amiſſa uirginitate ſuſpires. Sed etiā ſi potes cauſas aliquas inuenire deſſidii: ut libertate pudicitiæ perfruarisnoli ſalutē tuam alterius interitu quærere. Habeto pauliſper uxorem: nec præcurras morantem: expectaſequitur. Si egeris patiēter: coniunx mutabit̉ in ſororem: In eo quoqꝫ loco ubi tractauimus cur dixiſſet Paulus:De uirginibus aūt domini præceptū non habeo. Conſiliū aūt do: tanꝗͣ miſericordiam conſecutus a domino: utſim fidelis: ita uirginitatē prætulimus: ut nuptiaꝝ ordinē ſeruaremus. Si uirginitatem dominus īperaſſet: uidebatur nuptias condēnare: & hoīum auferre ſeminariū: unde & ipſa uirginitas naſcit̉. Si præcidiſſet radicē: quōfruges quæreret? Niſi ante fundamenta ieciſſet: qua rōne ædificium extrueret: & opertuꝝ cuncta deſuper culmen imponeret? Si radicem nuptias: ſi uirginitatem diximus fructus: ſi fundamentū matrimoniū: & ædificiūuel culmen perpetuā caſtitatem: quis uel tam inuidus: uel tam cæcus obtrectator mei erit: ut in eadem domo ædificium uel culmen uideat: & fundamentū qd̓ ædificiū & culmen portat: ignoret? Porro & in alio loco proponentes apoſtoli teſtimonium: in quo ait alligatus es uxori: noli quærere ſolutionem: Solutus es ab uxore: nolirere uxorem. Ilico hæc ſubiecimus. Habet unuſquiſqꝫ nr̄m terminos ſuos: redde mihi meum: & tu tene tuum:Si alligatus es uxori tuæ: ne illi des repudium. Si ſolutus ſum ab uxore: non quæram uxorem. Vt ego ſoluoconiugia: ſi ſemel ligata ſunt: ita tu non liges qd̓ ſolutū eſt. Sed & in alio teſtimonio quid de uirginitate & nuptis ſenſerimus: manifeſtiſſime declarat̉. Non imponit nobis apoſtolus laqueum: nec cogit eſſe qd̓ nolumus: ſecſuadet qd̓ honeſtum eſt & decoꝝ: & intente facit ſeruire domino: & ſemper eſſe ſollicitum: & expectare paratādomini uoluntatem: ut quid imperauerit: quaſi ſtrenuus & armatus miles ſtatim impleat quod præceptumeſt: & hoc faciat ſine ulla diſtentione: quæ data eſt ſecundum eccleſiaſten hoībus huius mundi: ut diſtendanturin ea. In fine quoqꝫ comparationis nuptiaꝝ & uirginum diſputationem nr̄am hoc ſermone concluſimus. Vbibonum & melius eſt: ibi boni & melioris non unum eſt præmium: & ubi non unum eſt præmium: ibi utiqꝫ do-na diuerſa. Tantum eſt igitur inter nuptias & uirginitarem: quantū inter peccare & benefacere. īmo ut leui-us dicam: quantum inter bonum & melius. Porro in conſequentibus cum dicimus. Finita diſputatione coniugioꝝ & uirginitatis: ut inter utrūqꝫ tanto moderamine præceptoꝝ: nec ad ſiniſtram nec ad dextram diuerteretſed uia regia graderetur: & illud impleret: ne ſis multum iuſtus. Rurſus monogamiam digamiæ comparat. Etquo nuptias ſubdiderat uirginitati: ita digamiam nuptiis ſubiicit. Nonne perſpicue oſtēdimus: quæ ſit in ſcripturis ſanctis ſiniſtra: quæ dextra? & ꝗd ſignificet ne ſis multū iuſtus? Quod uidelicet ſiniſtra ſit: ſi iudæorū &