teris mutuari: lege eundē græcū & latinū: & ueterē editionē nr̄æ trāſlationi cōpara: & liquido ꝑuidebis ꝗͣtū diſtet inter ueritate & mēdaciū. Miſerā quædā τόνϖπὀ μυηατων in ꝓphetas. xii. ſācto pr̄i & Domnioni Samu-lē quoqꝫ & Malachin. i. quatuor regū libros. Quæ ſi legere uolueris: ꝓbabis quātæ difficultatis ſit diuinā ſcipturā & maxime ꝓphetas ītelligere: & interpretū uitio quæ apud ſuos puriſſimo curſu orationis labunt̉: apudnos ſcatere uitiis. Porro eloquentiā quā pro Chriſto in Cicerone contemnis: in paruulis ne requiras. Eccleſiaſtica interpretatio etiā ſi habet eloquii uenuſtatē: diſſimulare eā debet: & fugere: ut nō ocioſis philoſophoꝝ ſcho-lis: pauciſqꝫ diſcipulis: ſed uniuerſo loquat̉ hoīum generi.¶ Liber apologeticus beati Hieronymi ad Pāmāchiū in defenſionē libroꝝ cōtra Iouinianū: in quo docet ſe nondamnaſſe nuptias: ſed illis uirginitatē p̄tuliſſe: & apoſtoli capitulum benignius etiam pro nuptiis a ſe ꝗͣ cæteri-.XLVII.interpretatum.Vod ad te hucuſqꝫ nō ſcripſi: cauſa fut ſilentiū tuū. Verebar. n. ne ſi tacenti ſcriberē: moleſtū me maIgis ꝗͣ officioſū putares. Nūc aūt prouocatus dulciſſimis lr̄is tuis & huiuſcemodi litteris: quæ me adphiloſophiā nr̄i dogmatis prouocarēt: & cōdiſcipulū quōdā & ſodalē & amicū obuiis ut aiunt ma-nibus excipio: defenſorēqꝫ meoꝝ opuſculoꝝ paro: ita tamē: ſi āte te placatū iudicē habuero: īmo ſoratorē meū ſuꝑ oībus: quæ in me arguunt̉ inſtruxero: Hoc. n. & Tullius tuus: & ante illū in breui & ſolo uolumine ſcripſit Antonius primā cauſā eſſe uictoriæ: & diligenter cauſā: pro qͣ dicturus es: diſcere. Reprehendun-me quidā ꝙ in libris: quos aduerſū Iouinianū ſcripſi: nimius fuerim: uel in laude uirginū: uel in ſuggillatiōe nuptiaꝝ: & aiunt cōdēnationē quodāmō eſſe mr̄imonii: in tantū pudicitiā prædicare: ut nulla poſſe uideat̉ interuxorē & uirginē cōparatio derelinqui. Ego ſi bene ꝓblematis memini: inter Iouinianū & nos iſta cōtētio eſt: ꝗille exæquet uirginitati nuptias: nos ſubiiciamus. Ille paꝝ uel nihil: nos multū intereē dicamus. Deniqꝫ iccircote poſt dominū faciēte: dānatus eſt: ꝙ auſus ſit ꝑpetuæ uirginitati mr̄imoniū comparare. Aut ſi idipſum uirg.putat̉ & nupta: cur piaculū uocis huius romæ Victorinus audire non potuit? Virgo a uiro nō uir a uirgine generat̉. Mediū eſſe nihil pōt: aut mea ſnīa ſequenda eſt: aut iouiniani. Si reprehendor: ꝙ nuptias uirginitati ſubiicio: laudet̉ ipſe: qui cōparat. Si aūt dānatus eſt qui æquales putabat: dānatio eius mei operis teſtimoniū ſit. Siſæculi hoīes indignant̉ in minori gradū ſe eſſe: ꝗͣ uirgines. miror clericos & monachos & continentes id nō laudare: qd̓ faciunt. Caſtrant ſe ab uxoribus ſuis: ut imitent̉ uirginum caſtitatē. Et idipſū uolunt eſſe maritas quirgines: aut iungant̉ itaqꝫ uxoribus ſuis: quibus renūciauerant: aut ſi ſe abſtinuerint: etiā tacentes cōfitebuntmelius eſſe: qd̓ nuptiaꝝ operi prætulerunt. An ego rudis in ſcripturis: & nunc primū ſacra uolumina legens: li-neam & ut ita dicā tenue dicendi filū inter uirginitatē & nuptias ſeruare nō potui? Videlicet neſciebā dictū: noli eſſe iuſtus multū: & dū unū latus prorego: in altero uulneratus ſum. Atqꝫ ut manifeſtius loquar: dū contra louinianū præſſo gradu pugno: a Manichæo terga mea confoſſa ſunt. Nōne quæſo ſtatim in principio oꝑis meiiſta præfatus ſū? Neqꝫ .n. nos Martionis & Manichæi dogma ſectantes: nuptiis detrahimus. Nec Taccani principis Encratitaꝝ errore decepti: oēm coitū ſpurcū putamus: qui nō ſolum nuptias: ſed & cibos quoqꝫ quos deucreauit ad utendū: dānant: & reprobant. Scimus in domo magna: non ſolū uaſa aurea & argentea eſſe: ſed & lignea & fictilia: & ſuꝑ fundamentū Chriſti: qd̓ Paulus architectus poſuit: alius ſupædificauit auꝝ: argentū: lapdes præcioſos: alius econtrario fœnū: lignea: ſtipulā. Non ignoramus honorabiles nuptias & cubile īmaculatūLegimus primā dei ſnīam: Creſcite & multiplicamini: & replete terram. ſed ita nuptias recepimus: ut uirginitatem: quæ de nuptiis naſcit̉: p̄feramus. Nunquid argentū non erit argentū: ſi auꝝ præcioſius eſt? Aut arboris &ſegetis contumelia eſt: ſi radici & foliis culmo & ariſtis poma præferant̉ & fructus? Vt poma ex arbore: frumētum ex ſtipula: ita uirginitas ex nuptiis. Centeſimus & ſexageſimus & triceſimus fructus ꝗͣꝗͣ de una terra: & diuna ſemente naſcat̉: tamen multum differt in numero. Triginta referunt̉ ad nuptias: quia & ipſa digitoꝝ.iunctio quaſi molli oſculo ſe complexans & fœderans: maritum pingit & coniugem. Sexagīta uero ad uiduateo ꝙ in anguſtia & tribulatione ſint poſitæ: unde & ſuperiori digito deprimunt̉: quantoqꝫ maior eſt difficultasex parte quōdam uoluptatis illecebris abſtinere: tanto maius & præmium. Porro numerus centeſimus: quæſodiligenter lector attēde: de ſiniſtra tranſfert̉ ad dextram: & iiſdem quidem digitis: ſed nō eadem manu: quibus ilæua nuptæ ſignificant̉: & uiduæ circulum faciens exprimit uirginitatis coronam. Oro te: qui hæc loquit̉ dānat nuptias? Auꝝ uirginitatem: argentum diximus matrimonium. Centeſimum & ſexageſimum & triceſimifructum de una terra expoſuimus: & de una ſemente generari: licet multum differat in numero. Et quis unꝗͣ tāiniquus lector erit: ut non ex meis dictis: ſed ex ſuo me ſenſu iudicet? Et certe multo clæmentiores erga coniungia fuimus omnibus pene latinis & græcis tractatoribus: qui centeſimum numerum ad martyres referunt: ſexgeſimum ad uirgines: triceſimum ad uiduas: atqꝫ ita fit iuxta illoꝝ ſententiam ut de bona terra: & de patriſfamlias ſemine excludant̉ mariti. Veꝝ ne in principio cautus: in reliquis forſitan improuidus fuerim? nonne po-partitionem opuſculi: cum ad quæſtiones uenirem ſtatim intuli? Vos quæſo utriuſqꝫ ſexus uirgines & contites: mariti quoqꝫ & bigami: ut conatus meos orationibus adiuuetis: cūctoꝝ in comune Iouinianus hic hoſtis eſtquoꝝ ego orationibus indigeo: & quos adiutores mei operis præcor: eos poſſum Manichæi errore damnareCurramus ad reliqua: Neqꝫ enim epiſtolæ breuitas patitur diutius in ſingulis immorari: Interpretantes illud⁊poſtoli teſtimonium: uxor proprii corporis ſui non habet poteſtatem: ſed uir. Similiter & uir corporis ſui nonhabet poteſtatem: ſed uxor: hoc ſubiunximus. Omnis hæc quæſtio de his eſt: qui in matrimonio ſunt an eis liceat uxores dimittere: quod & dominus in euangelio prohibuit. Vnde & apoſtolus Bonum eſt ait homini uxorem uel mulierem non tangere: quaſi in tactu eius periculum ſit: quaſi qui eam tetigerit non euadat. V.