gentiliū ſeqͣmur libidinē: & ſemꝑ æſtuemus ad coitū. Dextra: ſi Manichæoꝝ ſeqͣmur errorē: & ſimulata pudicitia īpudicitiæ retibus īplicemur. Via aūt regia ſit: ita appetere uirginitatē: ne nuptiæ cōdēnent̉. Præterea qꝛtam iniquus meoꝝ opuſculoꝝ iudex erit: ut prima mr̄imonia dānare me dicat: cū etiam de ſecundis dixiſſe melegerit? Cōcedit apoſtolus ſecūdas nuptias: ſed uolētibus. Sed his quæ ſe cōtinere nō poſunt: ne luxuriate ī Chr-ſto nubere uelint: habētes dānationē: ꝙ primā fidē irritā fecerint. & hoc cōcedit: quia multæ abierūt retrorſumpoſt ſathanā. Cæteꝝ beatiores erūt: ſi ſic ꝑmāſerint. Cōtinuoqꝫ ſubiūgit apoſtolicā auctoritatē: ſecūdū cōſiliummeū. Porro ne auctoritas apoſtoli qͣſi hoīs leuior: addidit uideret̉. Puto āt ꝙ & eoo ſpūm dei habeā. Vbi ad cōtinētiā ꝓuocat: ibi nō homīs: ſed ſpiritus dei cōſilio uſus eſt. Vbi aūt nubendi cōcedit ueniā: ſpiritū dei nō nomīatſed prudētiæ liberat cōſilium: ita ſingulis relaxās: ut unuſquiſqꝫ ferre poteſt. Propoſitis ergo teſtimoniis: ī ꝗͥbusapoſtolus ſecūdas cōcedit nuptias: ſtatim ſubiecimus qūo uirgībus: ob fornicatiōis ꝑiculū cōcedit nuptias: & excuſabile facit qd̓ per ſe nō appetit̉: ita ꝓ eadē fornicatiōe cōcedit uiduis ſecūda mr̄imonia. Melius eſt .n. licet alteꝝ & tertiū unū uiꝝ noſſe ꝗͣ plurimos .i. tolerabilius eſt uni homini ꝓſtitutā eſſe ꝗͣ multis. faceſſat calūnia. Deſecūdo hic & de tertio & quarto: ſi libet mr̄imonio diſputauimus: nō de primo. Sed ne quis in eo ꝙ diximus tolerabilius ē uni homini ꝓſtitutā eē ꝗͣ multis ad primū mr̄imoniū referat. cum omnis nobis quæſtio de digamia& trigamia fuerit. Deniqꝫ digamiæ & trigamiæ diſputationē hoc calce ſignauimus. Oīa licet: ſed nō omnia ex-pediūt. Nō dāno digamos: īmo nec trigamos: & ſi dici pōt octogamos. Plus aliꝗd inferā: etiā ſcortatorē recipiopœnitentē. Quicꝗd æqͣliter licet: æqͣli lance penſādū eſt: Erubeſcat calūniator meus dicēs me prīa dānare ma-trimonia: quādo legit nō dāno digamos & trigamos: & ſi dici pōt octogamos. Aliud eſt nō dānare: aliud prædi-care. Aliud eſt ueniā cōcedere: aliud laudare uirtutē. Si aūt durus in eo uideor: ꝗa dixi ꝗcꝗd æqͣliter licet: æqͣli lāce pēſandū eſt: puto nō me crudelē iudicabit & rigidū quia alia loca uirginitati & nuptiis: alia trigamis & octogamis: & pœnitētibus legerit præparata. Chriſtū in carne uirginē: in ſpū monogamū: ꝙ unā habet eccleſiā: nī reliꝗs ſermo teſtatus eſt & crediti ſumus nuptias cōdēnare: Dānare dicor nuptias: cuius hic ſermo eſt. Nulliodubiū eſt ſacerdotes de Aaron & Eleazar: & Finees generatos: qui cū & ipſi uxores hūerint: recte nobis oppon-rent̉: ſi errore Encratitaꝝ cōtēderemus mr̄imonia reprobāda: Tatianū Encratitaꝝ principē qui abiicit mr̄imonia: reprehēdimus: & ipſi nuptias cōdēnamus. Rurſūqꝫ ubi uirgines & uiduas cōparo: ꝗd de nuptiis ſenſerim:& quō tres gradus uirginitatis: uiduitatiſqꝫ uel continētiæ & cōiugii fecerim declarāt ipſa quæ ſcripta ſunt. Nōnego beatas eſſe uiduas: quæ ita poſt baptiſmū manſerint: nec illaꝝ detraho merito: quæ cū uiris in caſtitate ꝑidurant. Sed ſicut hæ maioris præmii apud deū ſunt ꝗͣ nuptæ coniugali officio ſeruiētes: ita & ipſæ æquo patiartur aīo uirginitatē ſibi præferri. Ad Gallatas quoqꝫ teſtimoniū apoſtoli proponētes. Ex oꝑbus legis nō iuſtificahit̉ oīs caro: huiuſcemodi ſenſum intulimus: oꝑa legis & nuptiæ ſunt. Vnde & maledicunt̉ ī ea: quæ nō habēt filios: quæ ſi concedunt̉ etiā in euangelio: aliud eſt indulgentiā infirmitati tribuere: aliud eſt uirtutibus præmiapolliceri. Ecce perſpicue nuptias dicimus cōcedi in euāgelio: ſed tamen eaſdē in ſuo officio ꝑmanentes: præmiacaſtitatis caꝑe nō poſſe. Quod ſi indigne accipiūt: mariti nō mihi iraſcant̉: ſed ſcripturis ſanctis: īmo epiſcopis& preſbyteris & diaconibus: & uniuerſo choro ſacerdotali leuitico: qui ſe nouerunt hoſtias offerre non poſſe: ſioꝑi ſeruant coniugali. Sed eo loco ubi de Apocalypſi teſtimoniū poſuimus: nōne manifeſtū eſt: quid de uirginbus & uiduis & coniugibus ſenſerimus? Hi ſunt qui cantāt canticū nouū: qd̓ nemo pōt cātare: niſi qui uirgo eſthi ſunt primitiæ dei & agni & ſine macula. Si uirgines primitiæ dei ſunt: ergo uiduæ & in mr̄imonio cōtinēte:erunt poſt primitias: hoc ē in ſecūdo & tertio gradu. In ſecundo & tertio gradu uiduas ponimus & maritatas: &hæretico furore dicimur dānare nuptias? Multa ſunt quæ per oēm libꝝ cauto moderamine de uirginitate: deuiduis: de nuptiis diximus. Sed breuitatis ſtudio unū adhuc ponā teſtimoniū: cui nō reor contradictuꝝ: niſi eīqui aut ſe inimicum probare uoluerit: aut uecordē: nā cū propoſuiſſem ꝙ domīus iſſet ad nuptias in chana galileæ: poſt quædā etiā hæc addidi. Qui enim ſemel iuit ad nuptias: ſemel docuit eſſe nubendū: & tunc uirginitati poſſet officere: ſi nuptias poſt uirginitatē & uiduitatis caſtimoniā: non in gradu tertio poneremus. Nunc aū-cum hæreticoꝝ ſit dānare coniugia: & dei ſpernere cōditionē: quicquid de laude dixerint nuptiaꝝ libenter audimus. Eccleſia enim nō dānat mr̄imonia: ſed ſubiicit: nec abiicit: ſed diſpenſat: ſciens ſicut ſupra diximus in demo magna: non ſolū eſſe uaſa aurea & argentea: ſed & lignea & fictilia & alia eſſe in honorem: alia in contumeliam. Et quicūqꝫ ſe mundauerit: eum futuꝝ eſſe uas honorabile: & neceſſariū in omne opus bonum præparatūQuicquid inquam de laude dixerint nuptiaꝝ: libenter audimus. Laudari nuptias libenter audimus & nupti-as condēnamus? Eccleſia matrimonia non damnat: ſed ſubiicit. Velitis nolitis: maritus ſubiicitur uirginitati &uiduitati eccleſia nuptias: Sed nuptias in ſuo opere permanentes ſubiicit: non damnat: nec abiicit: ſed diſpenſatIn poteſtate ueſtra eſt: ſi uelitis ſecundum pudicitiæ gradum ſcandere. Quid indignamini: ſi in tertio ſtante:nolitis ad ſuperiora properare? Igitur cum totiēs & tam crebro lectorem admonuerim: & per ſingula pene tractatuum milia cautus uiator inceſſerim: me ita recipere nuptias: ut eis continentes uiduas uirgineſqꝫ præferrēdebuerat prudens & benignus lector etiam ea quæ uidentur dura: æſtimare de cæteris: & non in uno atqꝫ eodēlibro criminari me diuerſas ſententias protuliſſe. Quis enim tam hebes & ſic in ſcribēdo rudis eſt: ut idem laudet & damnet? ædificata deſtruat: & deſtructa ædificet? & cum aduerſarium uicerit: ſuo nouiſſime mucrone feriatur? Si ruſticani homines & uel rhetoricæ uel dialecticæ artis ignari detraherent mihi/ tribuerem ueniam ī-peritiæ: nec accuſationem reprehenderem: ubi nō uolūtatem in culpa cernerem: ſed ignorātiam. Nunc uero cudiſerti homines: & liberalibus ſtudiis eruditi: magis uelint lædere ꝗͣ intelligere: breuiter a me reſponſum habeant corrigere eos debere peccata: non reprehendere. Patet cāpus: ſtat econtra acies: aduerſarii dogma manifeſtū