Neuius poeta pati inquit neceſſe eſt mortalem multa mala. Vnde & Niobam quia multum fleuerit: in lapiden& diuerſas beſtias cōmutatam finxit antiquitas. & Heſiodus natales hoīum plangens: gaudet in funere. prudenterqꝫ Ennius Plæbs ait in hoc regi antiſtat loco. Licet lachrymare plæbi: regi honeſte non licet. Vt regi: ſic epiſcopo: īmo minus regi ꝗͣ epiſcopo. Ille. n. nolentibus præ eſt: hic uolentibus. Ille terrore ſubiicit: hic ſeruituti donaturIlle corpora cuſtodit ad mortem: hic animas ſeruat ad uitā. In te oculi oīum diriguntur: domus tua & conuerſa-tio quaſi in ſpeculo conſtituta: magiſtra eſt publicæ diſciplinæ. Quicquid feceris: id ſibi oēs faciendum putantCaue ne cōmittas: qd̓ aut qui reprehendere nolunt: digne laceraſſe uideant̉: aut qui imitari: cogant̉ delinquereVince ꝗͣtū potes: īmo plus ꝗͣ potes molliciem animi tui. & ubertim affluētes lachrymas reprime: ne grandis pie-tas in nepotē: apud incredulas mentes deſperatio deputet̉ in deū: deſiderandus eſt tibi quaſi abſens: nō qͣſi mortuus: ut illū expectare: non amiſiſſe uidearis. Veꝝ quid ago? medens dolori: quē iam reor & tēpore & ratione ſe-datū? ac non potius replico tibi uicinas regū miſerias: & noſtri tēporis calamitates: ut non tam plangendus ſit: qhac luce caruerit: ꝗͣ congratulandū ei: ꝗ de tantis malis euaſerit. Conſtātius arrianæ fautor hæreſeos: dum contrainimicos parat̉: & concitus fert̉ ad pugnā in Mopſi uiculo moriens magno dolore hoſti reliꝗt imperiū. Iulianusproditor aīæ ſuæ: & chriſtiani iugulator exercitus: Chrſtū ſenſit in Mœdia: quē primū in Gallia denegarat. dūqromanos propagare uult fines: perdidit propagatos. Iouinianus guſtatis tātū regalibus bonis: fetore prunaꝝ ſuſfocatus interiit: oſtendens oībus ꝗd ſit humana potētia. Valētinianus uaſtato genitali ſolo & multa in patriā de-linquens: uomitu ſanguinis extinctus eſt. Huius germanus Valēs gotthic o bello uictus in Thracia eundē locū& mortis habuit & ſepulchri. Gratianus ab exercitu ſuo ꝓditus: & ab obuiis urbibus non receptus: ludibrio hoſtfuit: cruentatæqꝫ manus ueſtigia parietes tui Lugdune teſtant̉. Adoleſcens Valētinianus & pene puer poſt fugapoſt exilia: poſt recuperatū multo ſanguine imperiū: haud procul ab urbe fraternæ mortis conſcia necatus eſt& cadauer exanime ſuſpendio infamatū. Q uid loquar de Procopio. Maximo: Eugenio: ꝗ utiqꝫ dū reꝝ potiren-tur: terrori gentibus erant? Oēs capti ſteterunt ante ora uictoꝝ: & qd̓ potentiſſimis quondā miſerrimū eſt priu:ignominia ſeruitutis: ꝗͣ hoſtili rnucrone confoſſi ſunt. Dicat aliꝗs regū talis cōditio eſt: feriuntqꝫ ſummos fulgu-ra montes. Ad priuatas ueniā dignitates: nec de iis loquar: ꝗ biēniū excedunt: atqꝫ ut cæteros prætermittā: ſufficinobis trium nuper conſulariū diuerſos exitus ſcribere. Abundātius egens pitimitæ exulat. Ruffini caput pilo cōſtantinopolī geſtatū eſt: & abſciſſa manus dextera ad dedecus inſatiabilis auaritiæ: hoſtiatim ſtipes mendicauit.Timaſius præcipitatus repente de altiſſimo dignitatis gradu euaſiſſe ſe putat: ꝙ aſſæ uiuit inglorius: Nō calami-tates miſeroꝝ: ſed fragilem humanæ conditionis ſtatū narro: horret aīus tēpoꝝ noſtroꝝ ruinas proſeꝗ. Vigint& eo amplius anni ſunt ꝙ inter conſtantinopoli & alpes Iulias quotidie romanus ſanguis effundit̉: ScythiamThraciāMacedoniā: Dardaniā. Daciā: Theſſalōicā. Achaiā: Epiros: Dalmatiā: cūctaſqꝫ pānonias: gotthus: ſarmatha: quadus: alanus: humni: iuandali: marcomāni uaſtant: trahunt: rapiunt. Quot matronæ: quot uirgines dei& ingenua nobiliaqꝫ corpora his bellis fuere ludibrio? Capti epiſcopi: interfecti preſbyteri: & diuerſorū officiaclericoꝝ ſubuerſæ eccleſiæ ad altaria Chriſti ſtabulati equi: martyꝝ effoſſæ reliquiæ. Vbiqꝫ luctus: ubiqꝫ gemi-tus: & plurima mortis imago. Romanus orbis ruit: & tamen ceruix noſtra erecta non flectit̉. Q uid putas nun-animi habere corinthios: athenienſes: lacedæmones: arcadas: cunctāqꝫ græciā: quibus imperant barbari? Et certepaucas urbes nominaui: in quibus olim fuere regna non modica. Immunis ab his malis uidebat̉ oriens: & tantinunciis conſternatus. Ecce tibi anno præterito ex ultimis caucaſi rupibus īmiſſi in nos non iam Arabiæ: ſed ſeptētrionis lupi tantas breui prouincias percurrerunt. Quot monaſteria capta? qͣtæ fuuioꝝ aquæ humano cruoremutatæ ſunt? obſeſſa Antiochia: & urbes reliquæ: quas Halis: Cydnus: Orontes: Euphrateſqꝫ præterfluunt: tra-cti greges captiuoꝝ. Arabia: phœnix: palæſtina: ægyptus: timore captiuæ.Non mihi ſi linguæ centum ſint oraqꝫ centum.Ferrea uox:Omnia pœnarum percurrere nomina poſſim.Neqꝫ .n. hiſtoriam propoſui ſcribere: ſed noſtras breuiter flere miſerias. Alioquin ad hæc merito explicanda: &Thucydides: & Saluſtius muti ſunt. Fœlix Nepotianus qui hæc non uidit: fœlix qui hæc non audit. nos miſeri.qui aut patimur: aut patientes fratres noſtros tanta perſpicimus: & tamen uiuere uolumus: eoſqꝫ qui his ca-rent: flendos potius ꝗͣ beatos putamus: olim offenſum ſentimus: nec placamus deū. Noſtris peccatis Barbari for-tes ſunt. noſtris uitiis Romanus ſuperat̉ exercitus: & quaſi nō hæc ſufficerent cladibus: plus pene bella ciuilia q̄hoſtilis mucro cōſumpſit. Miſeri iſraelitæ ad quoꝝ comparationē Nabuchodonoſor ſeruus deſcribit̉. Infœlicesnos ꝗ tantū diſplicemus deo: ut per rabiē Barbaroꝝ illius in nos ira deſæuiat. Ezechias agit pœnitentiā: & centūoctoginta ꝗnqꝫ milia Aſſyrioꝝ ab uno angelo una noctę deleta ſunt. loſaphat laudes domini concinebat: & do-minus pro laudante ſuperabat. Moyſes contra Amalech nō gladio: ſed oratione pugnauit. Si erigi uolumus: proſternamur. Proh pudor: & ſtolida uſqꝫ ad incredulitatē mens fugit romanus exercitus: uictor orbis & dominus.Ab his uincit̉: hos pauet: hoꝝ te̓ret̉ aſpectu: qui ingredi nō ualēt: ꝗ ſi terrā tetigerint ſe mortuos arbitrant̉: & nonintelligimus prophetaꝝ uoces. Fugiēt mille uno perſeqͣnte. nec amputamus cauſas morbi: ut morbus pariter auferat̉: ſtatīqꝫ cernamus ſagittas pilis: tyaras galeis: caballos eꝗs cedere. Exceſſimus conſolandi modū: & dum unus mortē flere prop̓hibemus: totius orbis mortuos planximus. Xerſes ille rex potentiſſimus: qui ſubuertit mon-tes: maria conſtrauit: cū de ſublimi loco infinitā hominū multitudinem: & innumerabilē uidiſſet exercitum fleſſe dicit̉ ꝙ poſt centū annos nullus eoꝝ: quos tunc cernebat ſuperfuturus eſſet. O ſi poſſemus in talem aſcenderſpeculam: de qua uniuerſam terram ſub noſtris pedibus cerneremus: iam tibi oſtenderem totius orbis ruinas. getes gentibus: & regnis regna colliſa: alios torquæri: alios necari: alios abſorberi fluctibus. alios ad ſeruitutem tra-clxxxii.