certa cognitio. Quid igitur faciam? Sine culpa ueniam poſtulabo: rectius arbitrans pacem loco motus petereqͣ æquo gradu cartamina concitare: ꝗͣꝗͣ ita me iugis tam corporis ægrotatio ꝗͣ animæ ægritudo conſumpſerit: utmorte īminente nec mei pene memor fuerim. Q uod ne falſum putes: oratorio more poſt argumenta teſtes uocabo. Sāctus frater Heliodorus hic affuit: qui cum mecum heremum uellet incolere: meis ſceleribus fugatus abſceſſit. Veꝝ omnem culpam præſens uerboſitas excuſabit. Nam ut ait Flaccus in ſatyra.Omnibus hoc uitium eſt cantoribus: inter amicos.Rogati ut nunꝗͣ cantent iniuſſi: nunꝗͣ deſiſtant. Ita te deinceps faſcibus obruam litteraꝝ: ut ecōtrario incipias rogare: ne ſcribam. Sororē filiam in Chriſto tuā gaudeo te primū nunciante: in eo permanere qd̓ cœpęrat. Hic. n.ubi nunc ſum: non ſolū ꝗd agat̉ in patria: ſed an ipſa patria perſtet ignoro. Et lice me ſiniſtro Hiberia ex Cetraꝝore dilaniet: nō timebo hoīum iudiciū: habiturus iudicē meu: iuxta illud: qd̓ ꝗdā ait: Si fractus illibat̉ orbis: īpa-uidū ferient ruinæ. Quaꝑꝑ q̄ſo: ut apoſtolici memor præcepti: quo docet opus noſtꝝ permanere debere: & tibꝰa domino præmiū in illius ſalute pares: & me de cōmuni in Chriſto gloria crebris reddas ſermonibus lætiorem.¶ Beati Hieronymi preſbyteri ad Niciā hypodiaconū Aquilegiæ de uiciſſitudine litteraꝝ: conquerens illaꝝ in-termiſſione ſcindi amicitiā. Vbi docet unde tabellarii & librarii nomen ſumpſit originem.Vrpilius Comicus tractās de uiciſſitudine litteraꝝ: ſola inquit res eſt: quæ homines abſentes præſentefacit. nec falſam dedit: ꝗͣꝗͣ in re non uera ſententiā. Quid .n. eſt ut ita dicam: tā præſens inter abſentes:per epiſtolas & alloqui: & audire quos diligas? Nā & rudes illi italiæ homines: quos Caſcos Ennius ap-peſſat: qui ſibi ut in rhetoricis Cicero ait ritu ferino uictū requirebant: ante chartæ & membranaꝝ uſum: aut indedolatis e ligno codicillis: aut in corticibus arborum mutuo epiſtolaꝝ alloquia miſſitabant. Vnde & portitoreeaꝝ tabellarios: & ſcriptores a libris arborum librarios uocauere. Quanto igit̉ nos expolito iam artibus mūdoid non debemus omittere: qd̓ illi ſibi præſtiterunt: apud quos erat cruda ruſticitas: & qui humanitatem quodāmodo neſciebant? Ecce beatus Chromatius cū ſancto Euſebio non plus natura ꝗͣ moꝝ ſibi æqualitate germanolitterario me prouocauit officio. Tu modo a nobis abiens recentē amicitiam ſcīdis potius: ꝗͣ diſſuis. qd̓ pruden-ter apud Ciceronem Lælius uetat: niſi forte ita tibi exoſus eſt oriens: ut litteras quoqꝫ tuas huc uenire formidesExpergiſcere: expergiſcere: euigila de ſomno: præſta unam chartæ ſchedulam charitati: īter delitias patriæ & cō-munes quas habuimus peregrinationes aliquando ſuſpira. Si amas: reſcribe obſecrāti. ſi iraſceris: iratus licet ſcribe. Magnum & hoc deſiderii ſolamen habebo: ſi amici litteras uel indignantis accipiam.¶ Seati Hieronymi preſbyteri ad Chromatium Iouinianum & Euſebium de epiſtola accepta cōgratulans: decuius breuitate conqueritur. ubi docet quando pergamenoꝝ uſus ac nomen incœperir. Bonoſum quaſi iam perfectum effert: ſe quaſi iacentem deprimit: matrem & domum illorum attulit.On debet charta diuidere: quos amor mutuus cōpulauit: nec per ſingulos officia mei ſunt partienda ſe-monis: cū ſic inuicem uos ametis: ut non minus tres charitas iungat: ꝗͣ duos natura ſociauit: quin potiuꝫſi rei conditio pateretur: ſub uno litterulæ apice nomina indiuiſa concluderem: ueſtris quoqꝫ ita me litteris prouocantibus: ut & in uno tres: & tres in uno: & in tribus unū putarem. Nam poſtꝗͣ ſancto Euagrio tranſmittēte: in ea ad me heremi parte delatæ ſunt: quæ inter Syros ac Saracenos uaſtū limitem ducit: ſic gauiſus ſumut illū diem romanæ fœlicitatis: quo primum Marcelli apud Nolā prœlio poſt Cānenſem pugnam Hannibalisagmina conciderint: ego uicerim. Et licet ſupradictus frater ſæpe me uiſitet: atqꝫ me ita ut ſua in Chriſto uiſcerafoueat: tamen longo a me ſpatio ſeiunctus: non minus mihi dereliquit abeundo deſideriū: qͣ atulerat ueniēdo laticiā. Nunc cū ueſtris litteris fabulor. illas amplexor: illæ mecū loquuntur: illæ hic tantū latinæ ſciunt. Hic .n. auibarbarus ſemiſermo dicendus eſt: aut tacendū. Quotienſcunqꝫ chariſſimos mihi uultus notæ manus referuntimpreſſa ueſtigia: totiens aut ego hic non ſum: aut uos hic eſtis. credite amori uera dicenti: & cū has ſcriberē uosuidebam. Quibus hoc primū quæror: cur tot interiacentibus ſpatiis maris atqꝫ terraꝝ tam paruā epiſtolā miſe-ritis: niſi ꝙ ita merui: qui uobis ut ſcribitis ante non ſcripſi. Chartā defuiſſe non puto ægypto miniſtrante cōme-cia. Etſi alicui Ptolemæus maria clauſiſſet: tamē rex Attalus mēbranas a pergamo miſerat: ut penuria chartæ pelibus penſaretur. unde pergamenaꝝ nomen ad hanc uſqꝫ diē tradente ſibi inuicē poſteritate ſeruatū eſt. Quioigitur arbitrer baiulū feſtinaſſe? ꝗͣuis longæ epiſtolæ una nox ſufficit. An uos aliqua occupatione detentos? Nulſa neceſſitas maior eſt charitate. Reſtant duo: ut aut uos piguerit: aut ego non meruerim. in quibus magis uolouos inceſſere tarditatis: ꝗͣ me condēnare non meritū. Facilius. n. negligentia emendari poteſt: ꝗͣ amor naſci. Bo-noſus ut ſcribitis: qͣſi filius 1θυοσ. j. piſcis aquoſa petit: nos priſtina contagione ſordentes: qͣſi reguli & ſcorpio-nes arentia quæqꝫ ſectamur. Ille iam calcat ſuper colubri caput: nos ſerpenti terrā ex diuina ſententia comedentiadhuc cibus ſumus. Ille iā poſt ſummū graduū pſalmū ſcandere: nobis adhuc in primo aſcenſu fluētibus: neſcioan dicere aliquādo contingat: Leuaui oculos meos in montes: unde ueniet auxiliū mihi? Ille inter minaces ſæculi fluctus in tuto inſulæ hoc eſt eccleſiæ gremio ſedens ad exēplū Ioānis libꝝ forte iā deuorat: ego in ſceleꝝ meorū ſepulchro iacens: & peccatoꝝ uinculis colligatus: dominicū de euangelio expecto clamorē: Hieronyme ueniforas. Bonoſus inꝗͣ ꝗa ſecundū prophetā oīs diaboli uirtus in lūbo eſt: trans euphratē tulit lūbare ſuū: ubi illud:foramine petræ abſcondens: & poſtea ſciſſum reꝑiēs: cecinit: domine tu poſſediſti renes meos. Dirupiſti uinculamea: tibi ſacrificabo hoſtiā laudis. Me uero Nabuchodonoſor ad babylonē. i. confuſionē mentis mea cathenatūduxit. ibi mihi captiuitatis iugū impoſuit: ibi ferri circulū innectens: de canticis Syon cantare præcepit. cui egodixi. Dominus ſoluit compeditos: dominus illuminat cæcos. ut breuiter cœptā diſſimilitudinē finiam: ego ueniādeprecor: ille expectat coronam. Soror mea ſancti Iuliani in Chriſto fructus eſt. Ille plantauit: uos rigate: domi-nus incremētū