¶ De pœnitentia & miſericordia dei. Cap. xxxi.Rripe quæſo occaſionem: & fac de neceſſitate uirtutem. non quærunt̉ in chriſtianis initia: ſed finis. Paulus male cœpit: ſed bene finiuit. Iudæ laudant̉ initia: ſed finis proditione damnat̉. & licet deus non uelitmortem peccatoris: ſed ut conuertat̉: & uiuat: tamen tepidos odit: & cito ei nauſeam faciunt. Cuiqꝫ plusdimittit̉ plus diligit. Vnde meretrix illa Chriſti dilectrix in euangelio baptizata lachrymis: & crine quo multosante cœperat pedes domini tergens ſaluata eſt. non quidē habuit criſpantes mitras: nec ſtridentes calceolos: necorbes ſtibio fuliginatos. nā quanto fœdior: tanto pulchrior: quæ demū plorat ad crucem: unguenta parat: quæ-rit in tumulo: hortulanū interrogat: pergit ad apoſtolos: repertū nunciat. Illi dubitant: iſta confidit. non .n. tā pec-cati crimen arguit̉: ꝗͣ uelox conuerſio in pœnitentiæ celeritate laudat̉. nec deus cogeret pœnitere: ſi non eſſet ponitentibus ueniā conceſſurus. Nihil. n. tam repugnat deo: ꝗͣ cor impœnitens. hoc ſolū crimen eſt: qd̓ ueniam cō-ſequi non poteſt: præcipue ꝗa non iniuſtus ut propter multa mala paucoꝝ obliuiſcat̉ bonoꝝ: īmo de nullo ſicīraſcit̉ deus: qūo ſi peccator ſuperbiat: & erectus & rigidus non flectat̉ in fletum: nec miſericordiā poſtulet prodelicto. ni hilqꝫ ſic offendit deum: ſicut erecta ceruix poſt peccata: & ex deſperatione contēptus. Vnde & uos nōdeſperetis ueniam ſceleꝝ magnitudine: quia magna peccata magna debebit pœnitētia. Nā deus non uult inferre ſupplicia: ſed terrere paſſuros. Ipſeqꝫ ad pœnitentiā prouocat: ne faciat qd̓ cōminatus eſt. Dæmonum .n. nul-lus eſt quin pereat. oēs ad prædam feſtini uenient: ante faciem ipſoꝝ uentus urens: & quicquid aſpexerint: quic-ꝗd uultui eoꝝ obuiū fuerit: urere deſiderabunt & perdere: ſed nec quiſꝗͣ per patiētiam bonitatis dei de peccatosſuoꝝ impunitate contēnat: nec illum non æſtimet offenſum: quia necdum expertus reatū. Immo magna eſt ira:quando peccantibus non iraſcit̉ deus. Vnde in Ezechiele ad Hieruſalē: Iam non iraſcar tibi. zelus tuus receſſit ame. ſed re uera deus hominibus non iraſcit̉: ſed uitiis: quæ cū in homine nō fuerint: nequaꝗͣ punit. Habet aūt iradei menſuras quantū & quanto tꝑe: & ob quas cauſas & ꝗbus inferat̉: iuxta illud qd̓ ſcriptū eſt. Cibabis nos pane lachrymaꝝ in menſura. Miſericordiā igit̉ a deo conſequit̉: qui ſe putat eſſe miſeꝝ. nam deus qui nullis uiribus ſuperari poteſt: publicani tamen præcibus uincit̉. Quanto ergo tꝑe te errare noſti: quanto tēpore deliꝗſtitanto tēpore humilia te ipſum deo: & ſatiſfacito ei in confeſſione pœnitentiæ: quoniā qui peccator eſt aliqua ſorde maculatus: de eccleſia Chriſti non poteſt appellari: nec Chriſto ſubiectus dici. Igit̉ quia errauimus iuuenesemendemur ſenes: iungamus gemitus: & lachrymas cōpulemus: culpam ſimpliciter confitendo. nā qui poſt lapſum peccatoꝝ ad ueram pœnitentiam ſe conuertit: cito a miſericordiæ iudice ueniam impetrabit: quoniā apuodeum non tam ualet menſura tēporis ꝗͣ doloris: nec abſtinentia tantū ciboꝝ ꝗͣ mortificatio uitioꝝ: ſed & magnūpeccatum magnis diuturniſqꝫ cruciatibus luit̉: culpaqꝫ leuis præſenti ſupplicio compenſata ſit. & ſic magnū peccatum magna indiget miſericordia. Concluſit .n. deus omnia ſub peccato: ut omnibus miſereatur. ſed fruſtra uoce aſſumitur: ſi permanēt opera. ſed ne & diutius pertraham: habeto pauca pro pluribus: in quibus nō tam ordoquæritur ꝗͣ profectus. Age ergo tu: caue: curre: feſtina. Age ut in hac ſpiritualitate perficias. caue ne quod accepi-ſti bonum: incautus & negligens cuſtos amittas. curre: ut non negligas. feſtina: ut cælerius comprehendas. Namcœpiſſe multoꝝ eſt: ad culmen perueniſſe paucorum. Tribuat tibi Chriſtus: ut audias: & taceas: & ītelligas: & ſi-loquaris.Capi. xxxii.Finis concludens in regulT quoniam ita ſe natura habet: ut amara ſit ueritas: & hlanda uitia exiſtiment̉: ut Paulus ait apoſtolusInimicus uobis factus ſum uerum dicens. Vnde & quia ſaluatoris dura uidebant̉ eloquia: plurimi di-ſcipulorum retrorſum abierunt: non miꝝ eſt ſi & nos ipſi uitiis detrahentes offendimus plurimos. diſ-poſui tamen naſum ſecare fetentē: timeat qui ſtrumoſus eſt. Quid tamen ad te qui intelligis innocentē? Nemoreprehendat quod aliquos aut laudamus aut carpimus: cū & in arguendis malis ſit correptio cæteroꝝ: & in opti-mis prædicandis boni ad uirtutū ſtudia concitent̉. Nos. n. ut ſcitis hebræoꝝ lectione detenti: in latina lingua ru-biginem induximus: in tantum ut loquentibus quoqꝫ ſtridor quidā non latinus interſtrepat. Vnde ignoſce ari-ditati. & ſi imperitus ſum ſermone inquit apoſtolus ſed non ſcientia. illi utrūqꝫ non deerat: & unum humiliter renuebat. nobis utrūqꝫ deeſt: quia & quod pueri plauſibile habueramus amiſimus: nec ſcientiam quā nolebamū:conſecuti ſumus: iuxta eſopionam fabulam dum magna lectamur etiam minora perdentes. Non prolongabū-tur ultra ſermones mei quoſcūqꝫ loquor. Ea propter moneo: & flens gemenſqꝫ conteſtor: ut dum huius mundiuitam currimus. non duabus tunicis. i. duplici animo ueſtiamur: non calciamentorum pedibus uidelicet opibusprægrauemur: non diuitiaꝝ onera ad terram præmant: non uirgæ hoc eſt potentiæ ſæcularis quæratur auxiliū:non pariter & Chriſtum uelimus habere & ſæculum: ſed pro breuibus & caducis æterna ſuccedant: Sed & præ-cor uos qui fideles eſtis: ut ita uitam ueſtram & conuerſationem ſeruetis: ne in ipſo uel ipſi ſcandalum patiaminiuel aliis ſcandalum faciatis: ſed ſit in uobis ſūmi ſtudii ſummæqꝫ cautelæ: ne quis in hanc ſanctoꝝ congregationēpollutus introeat: ne quiſquis lebuſeus habitet in nobis. Dominus leſus conterat ſathanam: ſub pedibus ueſtris& incolumes uos & prolixa ætate florentes Chriſtus deus noſter tueatur omnipotens. Sed & ſpiritus ſanctus nobis præſtare dignetur: & in hoc ſæculo factores mandatoꝝ ſuorum effecti in huius uitæ agone probati: & fide-les inuenti ſpiritualibus fructibus dilatati his continentibus mereamur adiungi. Ipſi gloria & imperium cum eodem ſpiritu ſancto in cuncta ſæcula ſæculorum. Amen.¶ Quoniam ad humanam inſtitutionem ualidiora ſunt exempla ꝗͣ uerba: & planius poteſt oꝑe docere ꝗͣ uerbo: merito inſtituta ac præcepta monachoꝝ ſuperioribus epiſtolis digeſta beatorum Hilarionis & Malchi mo-nachoꝝ exempla ſubduntur: quoꝝ uitas ac res geſtas beatus Hieronymus conſcripſit.R v