quod preſbyter non facit? Nec altera ramanæ urbis eccleſia: altera totius urbis æſtimanda eſt. & Galliæ: & Bri-tanniæ: & Africa: & Perſis & Oriēs: & India: & oēs barbaræ nationes unū Chriſtum adorant: unam obſeruātregulā ueritatis. Si auctoritas quæritur: orbis maior eſt urbe. Vbicūqꝫ fuerit epiſcopus: ſiue Romæ: ſiue eugubii: ſiue conſtantinopoli: ſiue regii: ſiue alexandriæ: ſiue thanis eiuſdē meriti: eiuſdē & ſacerdotii. Potentia diuitiaꝝ: & pauꝑtatis humilitas: uel ſublimiorē uel inferiorē epiſcopū facit. Cæteꝝ oēs apoſtoloꝝ ſucceſſores ſuntSed dicis: qūo Romæ ad teſtimonium diaconi preſbyteri ordinatur? Q uid mihi ꝓfers unius urbis cōſuetu-dinem? Quid paucitatem: de qua ortum eſt ſuꝑcilium in leges eccleſiæ uendicas? Oē qd̓ raꝝ eſt: plus appetitur. Pulegium apud indos pipere præcioſius eſt. Diaconos paucitas honorabiles: preſbyteros turba cōtemptibiles facit. Cæteꝝ etiā in eccleſia Romæ preſbyteri ſedent. & ſtāt diaconi licet paulatim increbeſcētibus uitiisinter preſbyteros abſente epiſcopo ſedere diaconū uiderim. & in domeſticis cōuiuiis benedictiōes preſbyterisdare diſcāt. ꝗ hoc faciunt: nō ſe recte facere ſciant: & audiāt apoſtolos. nō ē dignū: ut relinquētes uerbū dei miniſtremus mēſis. Sciāt qͣre diaconi cōſtituti ſunt. legāt acta apoſtoloꝝ. recordētur cōditōis ſuæ Preſbyter & epiſ-copus: aliud ætatis: aliud dignitatis ē nomē. Vnde ad Titū & ad Timotheū de ordinatōe diaconi & epiſcopi dr̄.De preſbyteris oīo recitet̉. ꝗa ī epiſcopo & preſbyter cōtīet̉. ꝗ ꝓuehit̉: de minori ad maius ꝓuehit̉. Aut igr̄eꝫpreſbytero ordīet̉ diaconus: ut preſbyter mīor diacono cōprobet̉: ī quē creſcit ex ꝑuo. aut ſi ex diacono ordīetpreſbyter: nouerit ſe lucris mīorē: ſacerdotio eē maiorē. Et ut ſciāus traditōes apoſtolicas ſūptas de ueteri teſtōqd Aarō & filii eius: atqꝫ leuitæ in tēplo fuerint: hoc ſibi epiſcopi & preſbyteri & diaconi uēdicent in eccleſia-¶ Beati Hieronymi preſbyteri ad Damaſum de oblatōibus altaris & elemoſynis a preſbyteris & nō a laicis uē-dicandis qd̓ ſanctoꝝ doctoꝝ auctoritate cōfirmat: cēſens laicos præſumptores excōmunicationi ſubdendosQuerit ſancta auctoritas tua Papa uenerande: ꝗa de qͥſtione quā cliētulo tuo ꝓpoſuiſti: & cōgrua re¶ n pōſa ꝑ epiſtolā mādaſti: hoc ē de panibus a fidelibus in altari oblatis: ꝗs illis iure uti debeat: ꝗͣtū a præēipuis eccleſiæ doctoribus inueſtigare ualui: in paucis tibi reſcribere curaui. Teſtes autē idonei: quosad hāc reͣ corroborādā cōcitaui: hi ſunt. Gregorius Nazianzenus mirabilis doctor: Cyrillus. Athanaſius: Theophilus. Anatholius: Ioānes Chryſoſtomus: Euſtachius: Euſebius Chronographus: & nr̄ Hilarius. qui oēs uncore eodēqꝫ cōſenſu ueluti uera ſancti ſpūs organa anathematis mucrone cēſet eē feriēdos: ꝗ ī uſus laicoꝝ panesoblatōum cōtulerint. ꝗa oīno ſacerdotibus ſolis debētur: niſi forte religionis gratia laici ꝓ benedictōe de manuſacerdotis accipiāt. Nō ſolū aūt de panibus in eccleſia hoc ſanxerūt pr̄es nr̄i: ſed de oībus qͣ altari offerūtur: di-cētes atqꝫ docētes: magnū nefas eē: & ꝑ oīa diabolica temeritate hoc fieri: ubicūqꝫ acciderit: & ualde eē intolle-rabile ſanctæ eccleſiæ: ut ſine uindicta ſanctoꝝ canonū remaneat. Vnde Chryſoſtomus in cōmētariis ſuꝑ Maithæū: ubi diſcipuli ſpicas manibus uellebant ſabbato & Phariſæi reprehēdebant ſic ait. Si non licuit Dauid: &uiris eius adhuc ſub umbra legis comedere panes ꝓpoſiti oīs: ꝗͣdo ab Abimelech panes petiit: fame ſtimulanteqūo nūc euangelio coruſcante ꝑſuaderi debet laicis: ut oblatōem panū deo oblatoꝝ ſuis uſibus rapiant? Dicitnanqꝫ ꝑinde apoſtolus ꝗ altari ſeruiūt: de altari participēt. Ergo ꝗa ſacerdotes ꝓ oībus orare ſolēt: quoꝝ elemoſynas & oblationes accipiūt: qua frōte præſumunt laici oblationes. quas chriſtiani ꝓ peccatis ſuis offerunt: uecomedere: uel alijs cōcedere: cum ipſi nō debeant ꝓ populo orare? Ob hoc papa glorioſe mittere oportet illospræſumptores in excōmunicatōem ꝑpetuam ut cæteri metū habeant: & amplius hæc in eccleſia ne fiant.¶ Incipit quartus liber ſiue tractatus tertiæ partis principalis epiſtolaꝝ beati Hieronymi de correctione uita& conuerſatione prælatorum ſiue præſidentium.¶ Epiſtola beati Hieronymi ad Ruſticum Narbonenſem epiſcopum de uita & cōuerſatione epiſcopi &. vii.gradibus clericorum illi commiſſis.Argumentum in eandem.Piſcopum docet humilitatem iuſticiam pacēqꝫ ſectari: miſereri pauperibus: legem dei diſcere & docerenon accipere perſonam in iudicio: nec quēꝗͣ cauſa incognita iudicare: inferiores eccleſiæ miniſtros nondeſpicere: nec illis iniuriam irrogare. Deniqꝫ ſeptem deſtinguens ordines clericoꝝ docet per ſingulos: quali eo:epiſcopus debeat honore ꝓſequi: quali charitate fouere. Inſolentiam quoqꝫ ac auaritiam arguit epiſcopoꝝ: ꝗomnia ſibi arrogantes officia & opes ſibi cumulantes clerum mendicare compellunt.Vfficere ꝗdē fidei tuæ arbitror cōuerſatōem ſanctam: quam habes in Chriſto Ieſu ad ſacerdotalisordinis dignitatē: arctam tibi & anguſtam ītellectus uiam in domino reſerare: ꝗa præcedentibu-meritis ac uirtutis inſignibus ad hoc officium electus a deo es. Licet in multis gr̄a Chriſti ſine operibus cōprobet̉: & ceſſante merito cōuerſatōis ac uitæ: ſola dei dona fructificēt. Tamē ꝗa tu præ cæteris electus a deo cōprobaris: ꝗ & legis oꝑa impleuiſti: & cōmoraris in gr̄a uſqꝫ ad ſuꝑeminentem ſciētiæ charitatē intellectu dei tecū loquēte feſtinanter exiſtētibus cogitatōibus inſignibus: hoc uis noſſe: qd̓ futurus estotius tibi eceleſiæ ꝓut præcipis: ſacramēta reſerabo. doctrinæ ordinē & locū cuſtodiēs: & ꝗd qualiter obſeruaIre debeas docēs: ſi mō ad iniuriam nō reuoces nouellæ exhortatōis induſtriam. ac te nō pudeat pauliſꝑ mīorē eſſe dū diſcis. Quia ſepoſito ut uides priuilegio dignitatis: habes de nobis amplius qd̓ quæras: & id ꝗd iampri-dē in cōſecratōe cōſtitutū te eē credis: Reſtat ut capias: ne minor inueniaris in Chriſto: ꝗͣ in mūdo interim no-minaris: ac ſic falſi uocabuli inutilis paſtor exiſtas: cū hæc quæ in domino latent: ſacramēta neſcires. Nos ta-mē tenētes in omni diſputatōe rōnem: ac tecū ſimpliciter fabulantes: ueꝝ te epiſcopū aīaꝝ debere eē mōſtrabmus: ut ſcūs tibi ipſe iudex: hoc qd̓ loꝗmur: implere feſtines: & nobis cōſentiēs: uerecūdia & cōfuſionē reiectaeligas abiectus eē ī domo dei: magis ꝗͣ habitare ī tabernaculis pcōꝝ. Sic. n. leſus ait: Reges gētiū domināt̉ eoꝝxci ii i