Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
LXXVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

ſthenes eloquens ignorauit. Perdam inquit ſapientiam ſapiētium: & prudentiā prudentiū reprobabo. Vera ſapientia perdet falſam ſapientiā: & quanꝗͣ ſtultitia prædicatiōis in cruce ſit: tamen paulus ſapientiā loquitur in-ter ꝑfectos. Sapientiā autē nō ſæculi huius nec principū quæ deſtruit̉: ſed loquitur dei ſapientiam in myſterioabſconditā: quā prædeſtinauit ante ſæcula. Dei ſapientia chriſtus eſt. Chriſtus enim dei uirtus & dei ſapientiaHæc ſapiētia in myſterio abſcondita eſt: de qua & noni pſalmi titulus prænotat̉ pro occultis filii: in quo ſūt oē:theſauri ſapientiæ & ſcīæ dei abſconditi: & qui in myſterio abſconditus erat prædeſtinatus eſt ante ſæcula. Pradeſtinatus autē & præfiguratus in lege & prophetis. Vnde & ꝓphētæ appellabātur uidētes: quia uidebāt eumquē cæteri nō uidebant. Abrahā uidit diem eius: & lætatus eſt. Aꝑiebātur cæli Ezechieli: qui populo peccatorclauſi erant. Reuela inquit Dauid oculos meos: & conſiderabo mirabilia de lege tua. Lex enim ſpiritualis eſt: &reuelatione opus eſt ut intelligat̉: ac reuelata facie dei gloriā cōtē plemur. Liber in apocalypſi ſeptē ſigillis oſtēditur: quē ſi dederis oī ſcienti litteras ut legat: reſpondebit tibi. Non poſſum: ſignatus eſt enī. Quanti hodie puſant ſe noſſe litteras: & tenent ſignatum librum: nec aꝑire poſſūt: niſi ille reſerauerit qui habet claudē Dauid: quapit & nemo claudit: claudit & nemo aꝑit? In actibus apoſtoloꝝ ſcūs Eunuchus immo uir (ſic enim eū ſcriptu-ra cognominat) cū legeret Eſaiā interrogat̉ a Philippo: putaſne intelligis quæ legis? Reſpōditqꝫ quō poſſū niſ-aliquis me docuerit? Ego ut de me loquar interim nec ſāctior ſū hoc Eunucho: nec ſtudioſior: qui de æthiopia.i. de extremis mūdi finibus uenit ad tēplū: reliquit aulā regiā: & tantus amator legis: diuinæqꝫ ſcīæ fuit: ut etiamin uehiculo ſacras litteras legeret: tamen cū librū teneret: & uerba domini cogitatiōe ꝑciperet: lingua uolueret:labiis ꝑſonaret: ignorabat eū quē in libro neſciens uenerabatur. Venit Philippus: oſtēdit ei leſū: qui clauſus latebat in littera. O mira doctoris uirtus. Eadem hora credit Eunuchus: baptizat̉: & fidelis & ſāctus factus eſt: acde diſcipulo magiſter: plus in deſerto fonte eccleſiæ ꝗͣ in aurato ſynagoge tēplo rep̄perit. Hæc a me breuiter perſtrincta ſunt (neqꝫ enim epiſtolaris anguſtia euagari longius patiebat̉) ut intelligeres te in ſcripturis ſanctis ſi-ne præuio & mōſtrante ſemitas nō poſſe ingredi. Taceo de grāmaticis: rhetoribus: philoſophis: geometris: dia-lecticis: muſicis: aſtronomis: aſtrologis: medicis. Quoꝝ ſciētia mortalibus uel utiliſſima eſt: & in tres partes ſciditur: in doctrinā: rōnē & uſū. Ad minores artes ueniā: & quæ nō tam lingua ꝗͣ manu admīſtrātur: Agricolæ: cementarii: fabri: metalloꝝ lignoꝝ ue cæſores: Lanarii quoqꝫ: & fullones: & cæteri qui uariam ſuppellectilem &uilia opuſcula fabricant abſqꝫ doctore non poſſunt eſſe quod cupiunt. Quod medicoꝝ eſt: Promittunt medi-ci: tractant fabrilia fabri. Sola ſcripturaꝝ ars eſt quā oēs paſſim uendicant. Scribimus indocti doctiqꝫ poemata paſſim. Hanc garrula anus: hanc delirus ſenex hanc ſophiſta uerboſus: hanc uniuerſi præſumunt: lacerant.docent anteꝗͣ diſcant. Alii adducto ſupercilio grandia uerba trutinantur inter mulierculas de ſacris litteris philoſophantur. Alii diſcunt (proh pudor) a fœminis: qd̓ uiros doceant: & ne paꝝ hoc ſit: quadam facilitate uerborum immo audacia ediſſerunt aliis qd̓ ipſi non intelligunt: Taceo de mei ſimilibus qui ſi forte ad ſcripturas ſanctas poſt ſæculares litteras uenerint: & ſermone compoſito aurem populi mulſerint: quicquid dixerit: hoc legēdiſputant: nec ſcire dignantur: quid prophetæ: quid apoſtoli ſenſerint: Sed ad ſenſum ſuum incongrua aptantteſtimonia: quaſi grande ſit & non uitioſiſſimum dicendi genus deprauare ſententias & ad uoluntatem ſuā ſcripturam trahere repugnantem: quaſi non legerimus Homero centonas: & Virgilio centonas: ac non ſic etiamMaronem ſine chriſto poſſumus dicere chriſtianum: quia ſcripſerit: Iam redit & uirgo: redeunt ſaturnia regnalam noua progenies cælo dimittitur alto: & patrem loquentem ad filium: Nate meæ uires: mea magna poten-tia ſolus. Et poſt uerba ſaluatoris in cruce. Talia præſtabat memorans fixuſꝙ manebat. Puerilia ſunt hæc: & circulatoꝝ ludo ſimilia docere quod ignores immo ut cum ſtomacho loquar: nec hoc quidem ſcire quod neſcias:uidelicet manifeſtiſſima eſt Geneſis: in qua de creatura mundi: de exordio generis humani: de diuiſione terræde confuſione linguaꝝ: & deſcenſione uſqꝫ ad ægyptum gentis ſcribitur hebræoꝝ: Patet Exodus cum decē plagis: cum decalogo myſticis diuiniſqꝫ præceptis. In promptū eſt Leuiticus liber in quo ſingula ſacrificia immolingulæ pene ſyllabæ & ueſtes Aaron & totus ordo Leuiticus inſpirant cæleſtia ſacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticæ & prophetiæ Balaam & quadragintaduarū per heremum manſionum myſteria conti-nent? Deuteronomium quoqꝫ ſecunda lex & euangelicæ legis præfiguratio: nonne ſic ea habet quæ priora ſuntut tamen noua ſint omnia de ueteribus? Hucuſqꝫ Moyſes: hucuſqꝫ Pentateucus: quibus quinqꝫ uerbis loqui ſeuelle apoſtolus in ęccleſia gloriat̉. Iob exēplar patiētiæ quæ nō myſteria ſuo ſermone cōplectit̉? Proſa incipit:uerſu labit̉: pedeſtri ſermōe finit̉: oēſqꝫ leges dialecticæ ꝓpoſitōe: aſſūptione: cōfirmatione: cōcluſione determinātur. Singula in eo uerba plena ſunt ſēſibus. Et ut de cæteris ſileā reſurrectionē corporū ſic ꝓphetat: ut nullusde ea manifeſtius uel cautius ſcripſerit. Scio inquit ꝙ redemptor meus uiuit: & in nouiſſimo die de terra reſurrecturus ſū: & rurſū circūdabor pelle mea: & ī carne mea uidebo deū. Quē uiſurus ſū ego ipſe: & oculi mei cōſpicturi ſūt & nō alius. Repoſita ē hæc ſpes mea in ſinu meo. Veniā ad leſū naue typū domini: nō ſolum in geſtisuerū etiā in noīe. Trāſit Iordanē: hoſtiū regna ſubuertit: diuidit terrā uictori populo: & ꝑ ſingulas urbes: uicu-los: mōtes: flumīa: forrētes: atqꝫ cōfinia eccleſiæ cæleſtiſqꝫ hieruſalē ſpiritalia regna deſcribit. In iudicium libroquot principes populi: tot figuræ ſūt. Ruth moabitidis Eſaiæ explet uaticiniū dicentis. Emitte agnum dominedominatorem terræ de petra deſerti ad montem filiæ ſyon. Samuel in Heli mortuo & in occiſione Saul uet-rem legem abolitam monſtrat. Porro in Sadoch atqꝫ Dauid noui ſacerdotii: nouiqꝫ imperii ſacramēta teſtat̉.Malachin ideſt tertius & quartus regiiū ſibera Saſomōe uſqꝫ ad ieconiā & ab Hieroboam filio Nabach uſqꝫad Oſee qui ductus eſt in aſſyrios regnum Iuda & reguū deſcribit Iſrael. Si hiſtoriā reſpicias: uerba ſimpliciain litteris ſenſū latentē inſpexeris: eccleſiæ palicitas: & hæreticorum contra eccleſiam bella narrantur.