Druckschrift 
2 (1490)
Entstehung
Seite
XLIVr
Einzelbild herunterladen
 

Rarath Armenia. ſiquidem in montibus Ararath arca poſt diluuium ſediſſe perhibetur: & dicuntibidem uſqꝫ hodie permanere ueſtigia. Meminit hoꝝ montium & Hieremias in uiſione contra ba-bylonē. loſephus quoqꝫ in primo antiꝗtatū iudaicaꝝ libro ſæculariū litteraꝝ hiſtoricos ꝓferens arimaduertēs inꝗt Noe terrā diluuio libertā ſeptem alios dies abire permiſit: & uniuerſa aīalia beſtiaſ-qꝫ patentibus clauſtris emittens ipſe ſua ꝓle egreſſus eſt: īmolans deo hoſtias gaudenſqꝫ liberis. Hunc lo- Armenii exitū uel egreſſum uocant. Siquidē ibi cultores illaꝝ regionū Arcam ſediſſe teſtant̉: & lignoꝝ quædam ſupereſſe monumenta Arcæ huius & diluuii oēs qui barbaras ſcripſere hiſtorias recordant̉. Quoꝝ unuseſt Beroſus chaldæus: ſuper diluuio referens locutus eſt. Dicit̉ huius Nauis in armenia ꝓpter montē carduenoꝝ pars aliqua ꝑmanere: & quoſdā bitumen ex ea auellentes circūferre: quo utunt̉ uel maxime hi qui ſuſtrartur uel ſe expiant. Sed & Hieronymus ægyptius: qui antiꝗtates phœnicum pulchro ſermone cōſcripſit: & Ma-naſeas & multi alij. Nicolaus quoqꝫ damaſcenus in nonageſimoſexto libro refert. Et in armenia ſuꝑ muniademmons nomine Beas: ad quē multos in diluuio cōfugiſſe autumat: ibiqꝫ ſaluatos eſſe. Alios uero in arce alueo ſuꝑ-natantes ad eius uerticem ſuꝑueniſſe. & uſqꝫ ad multas ætates ligna arcæ monſtrari ſolida: quos ꝗdem ego putonon eſſe alios niſi eos quos Moyſes legifer iudæoꝝ in ſuis uoluminibus edidit. Achar urbs regni Nembroth inbabylone. Porro hebræi hanc eſſe dicūt meſopotamiæ ciuitatē. quæ hodie quoqꝫ uocat̉ Niſibi a Lucullo quondam romano cōſule obſeſſam: captāqꝫ & ante paucos annos a romano imꝑatore Perſis traditam. Agai ad occidentalem plagā uergit. Bethelis non multū ab ea diſtans. Sita aūt eſt Bethel euntibus Heliā de neapoli leua parte uiæ duodecimo circiter miliario ab Helia: & uſqꝫ hodie paruus licet uicus oſtendit̉. Sed & eccleſia ædificataeſt: ibi dormiuit Iacob ꝑgens meſopotamiā. Vnde & ipſi loco Bethel idē domus dei nomen impoſuit. Agai uerouix paruæ ruinæ reſident: & locus tantūmodo monſtrat̉. Et ſciendū in hebræo. g. litterā habet hoc nomenſed uocat̉ ai. ſcribiturqꝫ per elementū qd̓ apud eos dicit̉ aim. Aſtaroth carnaym terra gigantū quondā in ſuꝑcilio domorū Sodomoꝝ quos interfecit chodorlagomor. Sunt hodie duo caſtella in bethania hoc uocabulouem inter ſe milibus ſeparata inter adaram & Abellam ciuitates. Arboch corrupte in noſtris codicibus arborſcribit̉. in hebræis legatur arbe. i. quatuor: eo quatuor pr̄iarchæ Abrahā Iſaac & lacob ſepulti ſunt: & Adāmagnus ut in leſu libro ſcriptum eſt/ licet ꝗdam conditū in loco caluariæ ſuſpicātur. Hæc eſt aūt eadem che-bron olim metropolis philiſtinoꝝ & habitaculū gigantū regūqꝫ poſtea Dauid in tribu luda ciuitas ſacerdota-lis & fugitiuoꝝ. Diſtat ad meridianam plagā ab Helia milibus circiter uiginti duobus quercus Abrahā quæ eſtmābræ uſqꝫ ad Cōſtantini regis imperiū monſtrabatur: & mauſoleū eius impræſentiarum cernitur. Cūqꝫ a no-ſtris iam ibidē eccleſia ædificata ſit a cunctis in circuitu gentibus therebinti locus ſuperſtitioſe colitur. eo ſubea angelos Abraham quondā hoſpitio ſuſceperat. Hæc ergo primū arbæ: poſtea thebron uocata filiorum tha-leb ſortita uocabulum eſt: lege uerba dieꝝ. Ahilath in extremis finibus palæſtinæ iuncta meridianæ ſolitudi-ni & mari rubro: unde ex ægypto iudæam & inde ad ægyptū nauigatur. Sedit ibi legio romana cognomēto decima. & olim quidem aylat a ueteribus dicebat̉: nunc uero appellatur Ayla. Sed & heſimitarum quædam natiofuit cui imperauit chodorlamoor. cuius in actibus quoqꝫ apoſtoloꝝ mētio fit: & in regnorum libris urbs quædam palæſtinæ elam ſcribit̉. Adama una de quinqꝫ ciuitatibus ſodomoꝝ euerſa cæteris. AſophontamarIn hac habitabāt quondā amorræi quos interfecit chodorlamogor iuxta heremum cades. Eſt & aliud caſtelliThamara unius diei itinere a māphis oppido ſeparatum pergentibus Aylam/ de hebron ubi nunc romanū præſidium poſitū. Allus regio idumæoꝝ quæ nunc Gabailene dicit̉ uicina petræ ciuitati. Nam euntibus thamānunc deſertus locus & ꝓximus tainne uico grandi: qui ſitus eſt inter Heliam & dioſpolin. Eſt fons in ſupradictofena loco unde & aenam. i. fontis nomen accepit: In quo ſtans idolū maxime illius regionis ueneratiōe colitur.Porro hebræi affirmant Aenā locum ſignificare ſed biuiū ubi certo intuitu neceſſarium ſit ad unam de duabus uiis eligendam. Areaatat locus trans Iordanē: in quo planxerunt quondam Iacob tertio ab hierico lapideduobus milibus ab lordane: qui nunc uocatur betaglia: quod interpretatur locus Iacob: qd̓ ibi more plangētiūcircūeunt in funere Iacob. Aelim caſtra filioꝝ iſrael eſt locus in deſerto: in quo. xii. fontes &. lxx. palmarum arbores Moyſes de mari rubro exiens repperit. Aelius in deferto ubi filii iſrael caſtrametati ſunt. Aſſeroth parsheremi ubi maria & Aaron cōtra Moyſen locuti ſunt habitauerunt quondā ænei aſſeroth uſqꝫ ad urbē GatamVerum hæc loca non aſſeroth ſed aſſerim appellari hebræi putant. Aſſemona caſtra filiorum iſrael: in deſertoab etiam: quo Aquila & Symmachus exploratoꝝ uiam interpretati ſunt: ubi aduerſum cananæum qui ab auſtro contra iſrael eruperat in ſolitudine dimicatur. Achie quæ & achalgai hac Symmachus interpretatur uituli: eſt autē religione quondam moabnuch areopoleos ad orientalē plagam. Aaron rupes quadā in ſublimeproiecta in finibus amorræoꝝ inter moab & amorræos. Moab uero Arabiæ ciuitas quæ eſt etiam areopolisminatur: oſtendūt regionis illius accolæ locū uallis interruptæ diuerſæ ſatis horribilem & ꝑiculoſum: qui a plæriſqꝫ nunc arnoas appellatur: extenditurqꝫ ad ſeptētrionem areopolis: in quo & militum ex omni parte præſidiadiſtributa: plenum ſanguinis & formidinis teſtātur ingreſſum. Hic quōdam moabitaꝝ fuit. & poſtea Seon reꝫamorræoꝝ iure belli obtinuit. Sed & terra filioꝝ iſrael trans Iordanem ab Arnone incipiens uſqꝫ ad montes.nermon & libanum oſtenditur. Ar locus uel oppidum Arnoe qd̓ a. lxx. interpretibus per extenſam uocalem& dicitur Oſemon locus deſerti: deniqꝫ & ipſum uocabulū incultam terram deſertāqꝫ ſignificat. Abelſathin lotus in deſerto ad meridianum moabitaꝝ. Azor ſiue zazer terminus urbis amon quæ nunc philadelphia dici-tur diuidens eam amorræorū uſqꝫ regionē. & etiam in octauo circiter lapide eius ad ſolis occaſum uicus za zeriūqꝫ ī præſentē diē permanēs. Azoer oppidū moabitarū qd̓ ſitū ē ſuꝑ ripā torrētis Arnō poſſeſſū olī a gēte ter