cum admonet: quomodo etiā quotidiana peccata ſine quibus hic non uiuit̉: quotidianis remediis expiētur: nhomo qui cū in uno offenderit: ſit oīum reus: in multis offendēdo: quia in multis offendimus: propter magnūꝗgerē reatus ſui minutatī collectū ad tribunal tāti iudicis ꝑueniat: & eā quā non fecit miſericordiā non inueniat: ſed potius dimittēdo atqꝫ dando mereat̉ ſibi dimitti peccata: reddiqꝫ promiſſa. Multa dixi: quibus tibi tædiūfortaſſis inferrē: qui hæc quæ tamē approbas: nō expectes diſcere: ꝙ ea docere conſueuiſti. Siquid aūt eſt in eisqͣtum ad rē ipſā ꝑtinet: nā quali eloquio explicata ſint: nō nimis curo: ſiquid ergo in eis eſt qd̓ eruditionē offendat tuā: qͥſo ut reſcribendo admoneas: & me corrigere non graueris. Infœlix eſt enī qui non tantos etiā ſanctostuoꝝ ſtudioꝝ labores: & digne honorat: & de his domino deo noſtro: cuius munere talis es: gratias agit. Vndecū libentius debeā a quolibet diſcere quod inutiliter ignoro: ꝗͣ prōptius quoſlibet docere quod ſcio: ꝗͣto iuſtiusabs te hoc charitatis debitū flagito: cuius doctrina in nomine & adiutorio domini tantū in latina lingua eccle-ſiaſticæ litteræ adiutæ ſunt: qͣtum unꝗͣ antea potuerunt? Maxime tamē iſtā ſententiā: quicūqꝫ totā legem ſeruauerit: offendat aūt in uno: factus eſt oīum reus: ſiquo alio modo exponi melius poſſe nouit tua dilectio: per dominum obſecro: ut id nobiſcum cōmunicare digneris.¶ Argumētū excerptū ex ſecūdo libro retractationū beati Auguſtini de duabus epiſtolis ſiue tractatibus dire-ctis beato Hieronymo: uidelicet de ꝓximo præcedēti: & alio ꝗ habet̉ inter q̄ſtiones de origine animæTripſi etiā duos libros ad preſbyteꝝ Hieronymū ſedentē in Bethleē. Vnū de origine anima hominisAlteꝝ de ſententia Iacobi apoſtoli: ubi ait. Quicūqꝫ totā legē ſeruauerit: offendat aūt in uno: factuseſt oīum reus: de utroqꝫ cōſulens eū: ſed in illo priore q̄ſtionē quā propoſui ipſe nō ſolui. In poſterioreaūt quid mihi de illa ſoluenda uideret̉ non tacui: ſed utrū hoc approbaret etiam ille conſului: reſcripſit aūt laudans eandē conſulationē meā: ſibi tamen ad reſpondendū ociū non eſſe reſpondit. Ego uero quouſqꝫ eſſet ī corpore: hos libros edere nolui: ne forte reſponderet aliꝗͣdo: & cū ipſa reſponſione eius potius ederent̉. Illo autē defuncto ad hoc edidi priorē: ut qui legit admoneatur aut non q̄rere omnino quomodo detur anima naſcentibusaut certe de re obſcuriſſima eā ſolutionē q̄ſtionis huius admittere: quæ contraria non ſit aꝑtiſſimis rebus qua-de originali peccato fides catholica nouit in paruulis niſi regenerentur in chriſto ſine dubitatione dānādis. Poſteriorē uero ad hoc ut q̄ſtionis de qua ubi agitur: etiam quæ nobis uiſa eſt ſoluto ipſa noſcatur. Hoc opus ſic ī-cipit dominum noſtrum qui uos uocauit.Epiſtola. CXVI.Beati Hieronymi de corpore & ſanguine chriſti.Agnitudo cæleſtiū beneficioꝝ anguſtias humanæ mētis excedit. Et propterea ordinauit ita diuinaprouidentia: ut quod capere in nobis ratio reꝝ mole uicta non poterat: fides deuota conciperet: &intellectū credulitatis robuſta nutriret. Cū ergo propter tranſgreſſionem Adæ origini: & morti te-neremur obnoxii: proſpiciens ex alto deus ex quo eſſemus graui debitores iuxta qualitatem capti-uitatis: reparauit munus redemptionis: ideſt pro debita morte offerret indebitā: quia nec nos habebamus undeuiueremus: nec iſte unde moreretur. Materiam ergo de noſtra mortalitate ſuſcepit: ut de ſua īmortalitate collata mori poſſit uita pro mortuis. Et quia corpus aſſumptum ablaturus erat ab oculis noſtris: & ſyderibus illaturus neceſſarium erat: ut nobis in hac die ſacramentum corporis & ſanguinis ſui conſecraret: ut coleretur: uel iu-giter iure per myſterium quod ſemel offerebatur in præcium: ut quia quotidiana & indeffeſa currebat pro hominum ſalute redemptio perpetua eſſet etiam redemptionis oblatio & perēnis illa uictima uiueret in memoria: & præſens ſemper eſſet in gratia. Vera tunica & perfecta hoſtia fide æſtimandi non ſpecie: nec exterioris qſenda uiſu hominis ſed interioris affectu. Vnde merito cæleſtis confirmat auctoritas: quia caro mea uere eſt cibus: & ſanguis meus uere eſt potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum: quādoquidem qui auctor eſtmuneris ipſe eſt etiam teſtis ueritatis. Nam uiſibilis ſacerdos uiſibiles creaturas in ſubſtantiam corporis & ſanguinis ſui: uerbo ſuo ſecreta poteſtate conuertit: ita dicens Accipite & comedite hoc eſt corpus meum. Et ſanctficatione repetita: Accipite inquit: & bibite hic eſt ſanguis meus. Ergo ut ad nutum præcipientis domini reperte ex nihilo ſubſtiterunt excelſa cælorum: profunda fluctuum: uaſta terraꝝ: parem potentiā in ſpiritalibus ſa-cramentis uerbi præbet uirtus: & rei ſeruit effectus. Quanta itaqꝫ & ꝗͣ celebrāda uis diuinæ benedictionis operetur: & quomodo tibi nouū & impoſſibile uideri non debeat: ꝙ in chriſti ſubſtantiā terrena & mortalia com-mutantur: teipſum qui iam in chriſto es regeneratus interroga dudū alienus a uita: peregrinus a miſericordiaa ſalutis uia intrinſecus mortuus exulabas: ſubito initiatus chriſti legibus & ſalutaribus myſteriis innouatus ircorpore eccleſiæ non uidēdo ſed credēdo trāſiuiſti. Et de filio ꝑditionis adoptiuus dei fieri occulta puritate meruiſti in menſura uiſibili permanens maior factus es teipſo uiſibiliter ſine ꝗͣtitatis augmento: cū ipſe atqꝫ ideneſſes multo aliter fidei proceſſibus extitiſti: in exteriore nihil additū eſt: & totum in interiore mutatum eſt: ac-homo chriſti filius effectus: & chriſtus ī hominis mēte formatus eſt: ſicut ego ſine corporali ſenſu præterita uiſtate depoſita ſubito noua indutus es dignitate: & ſicut hæc quæ in te deus læſa curauit: infecta diluuit: macuſata deterſit: non ſunt oculis nec ſenſibus tuis credita: ita cum reuerendo altari cæleſtibus cibis ſaciandis accedis ſecrum dei tui corpus & ſanguinem reſpice: honora: mirare: mente cōtinge: cordis manu ſuſcipe: & maxime hauſtu īteriori aſſume. Quod ſi illius ueteris legis māna: de quo legitur pluit eis māna: ut ederent: hoc unicuiqꝫ ſapiebat quod deſideriis cōcupierat. Aliudqꝫ erat quod ſumebatur: aliud quod uidebatur: inuiſibiliterqꝫ ſapor ſtle in ſinguloꝝ ſenſibus formabat̉. Si ergo illud ueteris legis manna cælitus elapſum per multimodas ſuauitates naturæ ſuæ meritū & generis ſui excedebat intuitum: & ſi creaturam ſuam diſpenſatio largitoris multiplicidiuerſitate cōdiderat: ut præberet guſtus: quod ignorabat aſpectus: quia iuxta recipiētis deſiderium eſcæ illius