ſtolus: ut doceret: nō eſſe pnitioſū iis: qui ea uellent: ſicut a parentibus ꝑ legē acceperant cuſtodire: minus me poſuiſſe illo dūtaxat tꝑe: quo primū fidei gr̄a reuelata eſt. Tunc .n. hoc nō erat ꝑnitioſū. Progreſſu uero tꝑis erat ꝑnitioſū: niſi illæ obſeruationes ab oībus chriſtianis deſererentur: ne ſi tunc fierēt: nō diſcerneret̉ qd̓ deus ꝑ Mo-ſe populo ſuo præcepit: ab eo qd̓ in tēplis dæmonioꝝ ſpūs īmundus inſtituit. Proinde potius culpanda eſt negligentia mea: quia hic̄ nō addidi quā obiurgatio tua: uerūtamen longe ante ꝗͣ lr̄as tuas accepiſſem: ſcribens cōtra Fauſtū manichæū quō eundē locū ꝗͣuis breuiter explicauerim: & hoc illic nō prætermiſerim: & legere poterit: & nō dedignetur benignitas tua: & a chariſſimis nr̄is: per quos hæc ſcripta nunc miſi: quō uolueris: tibi fidesfiat: illud me ante dictaſſet mihiqꝫ de aīo meo crede: ꝗd̓ corā deo loqͣns: iure chariratis expoſco nunꝗͣ mihi uiſūfuiſſe etiā nunc chriſtianos ex iudæis factos ſacramēta illa uetera quolibet affectu: quolibet aīo celebrare debere: aut eis ullo modo licere: cū illud de paulo ſemꝑ ita ſcripſerim: ex quo illius lr̄æ mihi innotuerunt: ſicut nec tibi uidetur hoc tꝑe cuiꝗͣ iſta eſſe ſimulanda: cū hoc feciſſe apoſtolos credas. Proinde ſicut te̓ cōtrario loq̄ris: & li-cet reclamāte: ſicut tu ſcribis mundo: libera uoce pronuncias: cerimonias iudæoꝝ pernitioſas eſſe & mortiferaschriſtianis: & quicūqꝫ eas obſeruauerit: ſiue ex iudæis: ſiue ex gentibus: eū in barathrū diaboli deuolutū: ita egohanc uocē tuā oīno confirmo: & addo: quicūqꝫ obſeruauerit eas: nō ſolū ueraciter: ueꝝ etiā ſimulate: eum in barathrum diaboli deuolutum. Quid q̄ris amplius? Sed ſicut tu ſimulationē apoſtoloꝝ ab huius tꝑis rōne ſecernis: ita ego apoſtoli pauli ueracem tunc in his oībus conueriationē ab huius tꝑis: ꝗͣuis minime ſimulata cerimoniaꝝ iudaicaꝝ obſeruatione ſecerno: quoniā tunc fuit approbanda: nunc deteſtanda. Ita ꝗͣuis legerimus: lex &prophetæ uſqꝫ ad Ioannē baptiſtā: quia propterea q̄rebant iudæi Chriſtum interficere: quia non ſolum ſoluerbat labbatum: ſed etiam patrem ſuum dicebat deum: æqualem ſe faciens deo: & quia gratiam pro gratia accepmus: & quoniam lex ꝑ Moyſē data eſt: gratia & ueritas per leſum facta eſt: & ꝑ Hieremiā promiſſum eſt: datu-rum deum teſtamentum nouum domui iuda: non ſecundum teſtamentum: qd̓ diſpoſuit patribus eoꝝ non tāmen arbitror ipſum dominum fallaciter a parentibus circunciſum: aut ſi hoc propter ætatem minime prohibꝰat: nec eum arbitror illud dixiſſe fallaciter leproſo: quem certe non illa per Moyſē præcepta obſeruatio: ſed ipſemundauerat: uade & offer pro te facrificium: quod præcepit Moyſes in teſtimonium illius. Nec fallaciter aſcēdit ad diem feſtum: uſqꝫ adeo non cauſa oſtentationis coram hoībus: ut non euidenter aſcenderit: ſed latenterAt enim dixit idem apoſtolus: ecce ego paulus dico uobis: quia ſi circuncidamini: Chriſtus uobis nihil prodeſtDecepit ergo Timotheum: & fecit ei nihil prodeſſe Chriſtum? An quia fallaciter factum eſt: ideo non obfuit:At ipſe hoc non poſuit: nec ait: ſi circuncidamini ueraciter: ſicut nec fallaciter: ſed ſine ulla expoſitione dixit: Sicircuncidamini: Chriſtus uobis nihil proderit. Sicut ergo tu uis hic locū dare ſnīæ tuæ: ut uellis ſubintelligi niſ-fallaciter: ita non impudenter flagito: ut nos etiam illic intelligere ſinas: eis diſtum: ſi circuncidamini: qui ꝓpterea uolebant circuncidi: ꝙ aliter ſe putabant in Chriſto ſaluos eſſe non poſſe. Hoc ergo aīo: hac uoluntate: iſta ītentione quiſquis tunc circuncidebatur: Chriſtus ei nihil oīno proderat: ſicut alibi aperte dicit. Nam ſi per legēiuſticia: ergo Chriſtus mortuus eſt gratis: hoc declarabat: & qd̓ ipſe cōmemoraſti: Euacuati eſtis a Chriſto: quiiu lege iuſtificamini: a gratia excidiſtis. Illos itaqꝫ arguit: qui ſe iuſtificari in lege credebant: non qui legitima illa in eius honorem a quo mandata ſunt: obſeruabant intelligentes: & qua prænunciandæ ueritatis ratione mandata ſunt: & quouſqꝫ debeant perdurare. Vnde illud quod ait ſi ſpiritu ducemini: non adhuc eſtis ſub lege. Vnde uelut colligis apparere qui ſub lege eſt non diſpenſatiue ut noſtros putas uoluiſſe maiores: ſed uere ut ego intelligo eum ſpiritum ſanctum nō habere: Magna mihi uidetur quæſtio: quid ſit eſſe ſub lege ſic quemadmodūapoſtolus culpat. Neqꝫ hoc enim eum propter circunciſionē arbitror dicere: aut propter illa ſacrificia: quæ tūcfacta a patribus: nunc a chriſtianis non fiunt: & cætera huiuſmodi: ſed etiam hoc ipſum: quod lex dicit: non conpiſces: quod fatemur: certe chriſtianos obſeruare debere: atqꝫ euangelica maxime illuſtratione prædicari. Legēdicit eſſe ſanctam: & mandatum ſanctum & iuſtum & bonum. Deinde ſubiungit: quod ergo bonum eſt: mihifactum eſt mors? Abſit: ſed peccatum: ut appareat peccatum: per bonum mihi operatum eſt mortem: ut fiat ſupra modum peccans peccatum per mandatum. Quod autem hic dicit peccatum per mandatū fieri ſupra moduui: hoc alibi. Lex ſubintrauit ut abundaret delictum. Vbi autem abundauit delictum: ſuperabūdauit & gr̄a.Et alibi: cum ſuperius de diſpenſatione gratiæ loqueretur qd̓ ipſa iuſtificet: uelut interrogatus ait. Quid ergolex? atqꝫ huic interrogationi continuo reſpondit. Præuaricationis gratia poſita eſt: donec ueniet ſemen cui promiſſum eſt. Hos ergo damnabiliter dicit eſſe ſub lege: quos reos facit lex: non implentes legem: dū non intelligēdo gratiæ beneficium ad facienda dei præcepta quaſi de ſuis uiribus ſuperba elatione præſumunt. plenitudo e-nim legis charitas. Charitas uero dei diffuſa eſt in cordibus noſtris: non per nos ipſos: ſed ſpiritum ſanctum: qdatus eſt nobis. Sed huic rei quantum ſatis eſt explicandæ prolixius fortaſſe & ſui proprii uoluminis ſermo debetur ſi ergo iſtud quod lex ait: Non concupiſces: ſi humana infirmitas gratia dei adiuta nō fuerit: ſub ſe reumtenet: & præuaricatorem potius damnat qͣ liberat peccatorem: quāto magis illa quæ ſignificationis cauſa præ-cepta ſunt: circunc iſio & cætera: quæ gratiæ reuelatione latius innoteſcente neceſſe fuerit aboleri iuſtificare neminem poterant? Non tamen īdeo fuerant tanꝗͣ diabolica gentium ſacrilegia damnanda: etiam cum ipſa gra-tia iam inciperet reuelari: quæ umbris talibus fuerat prænunciata: ſed permittenda paululum eis maxime quex illo populo cui data ſunt uenerant poſtea uero tanꝗͣ cum honore ſepulta ſunt: a chriſtianis omnibus irrepa-rabliter deferenda. Hoc autem quod dicis non diſpenſatiue ut maiores noſtri uoluere: quid ſibi uult oro te?Aut enim hoc eſt quod ego appello officioſum mendacium: ut hæc diſpenſatio ſit officium uelut honeſte merfiendi: aut quid aliud ſit omnino non intelligo: niſi forte addito nomine diſpenſationis fit: ut mendacium nonſiii .clxix.