Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

bant credentes ſaluos eſſe non poſſe. Et ad deceptionem gentium: hoc etiam Paulun jactarent: quod ipſe ſatisſignificat: ubi ait. Sed neqꝫ Titus: qui mecum erat: cum eſſet græcus cōpulſus eſt circuncidi: ꝓpter ſubintrodu-ctos aūt falſos fr̄es: qui ſubintroierāt ꝑſcrutari libertatē nr̄am ut nos in ſeruitutem redigerent. Quibus nec adhorā ceſſimus ſubiectioni: ut ueritas euāgelii ꝑueniat ad uos. Hic apparet: quid eos captare intellexerit: ut nonfaceret: qd̓ in Timotheo fecerat: & ea libertate facere poterat: qua oſtenderet illa ſacr̄a: nec tanꝗͣ neceſſaria debere appeti: nec tanꝗͣ ſacrilegia debere dānari. Sed cauendū eſt uidelicet in hac diſputatiōe: ne ſicut philoſophiq̄dā facta hoīum media dicamus: inter recte factū: & peccatū: quæ neqꝫ in recte factis: neqꝫ in peccatis numerētur. Et urgeamur eo obſeruare legis cerimonias: pōt eſſe indifferens: ſed aut bonū: aut malū. Vbi ſi bonūdixerimus: eas nos quoqꝫ obſeruare cogamur. Si aūt malū: uere: ſed ſimulate ab apoſtolis eſſe ſeruatas credamus. Ego uero apoſtolis exēplū philoſophoꝝ timeo: quādo & illi in ſua diſputatiōe ueri aliꝗd dicūt: ꝗͣ fo-renſiū aduocatoꝝ: quādo in alienaꝝ cauſaꝝ actione mētiunt̉. Q uoꝝ ſimilitudo ſi in ipſa expoſitiōe epiſtolaad Galathas ad cōfirmandā ſimulationē petri & pauli putata eſt decēter īduci: ꝗͥd ego apud te timeā nomē phloſophoꝝ: qui ꝓpterea uani ſūt quia oīa falſa dicūt: ſed ꝗa & falſis pleriſqꝫ cōfidunt: & ubi uera īueniunt̉ dicere: a chriſtiana gr̄a quæ eſt ipſa ueritas alieni ſūt. Cur aūt dicā præcepta illa ueteꝝ ſacramētoꝝ nec bona eſſe: quia eis hoīes iuſtificant̉ (umbræ ſunt. n. prænunciātes gr̄am: qua iuſtificamur) nec tamē mala: ꝗa diuinitus præcepta ſūt tꝑi ꝑſoniſqꝫ cōgruētia: me adiuuet etiā ꝓphetica ſnīa: ꝗͣ dicit deus ſe illi populo dediſſe præcepta bona. Forte .n. ꝓpterea dixit mala: ſed tantū bona. i. non talia ut illis hoīes boni fiant: aut ſine illisboni fiant. Vellē me doceret benigna ſincæritas tua utrū ſimulate quiſꝗͣ ſanctus orientalis romā uenerit ieiunet ſabbato: excepto illo die paſchalis uigiliæ. Quod ſi malū eſſe dixerimus: ſolū romanā eccleſiā: ſed etiammulta ei uicina & aliꝗͣto remotiora dānabimus: ubi mos idē tenet̉ & manet. Si aūt ieiunare ſabbato malumputauerimus: tot eccleſias orientis & multo maiorē orbis chriſtiani partem qua temeritate criminabimur? Placet ne tibi: ut mediū quiddā eſſe dicamus: qd̓ tamen acceptabile ſit ei: qui hoc ſimulate: ſed cōgruenti ſocietate atqꝫ obſeruantia fecerit: & tamen nihil inde legimus in canonicis libris præceptū eſſe chriſtianis? Quāto m-gis illud malum dicere audeo: qd̓ dominū præcepiſſe ipſa chriſtiana fide negare poſſum: qua didici noneo me iuſtificari: ſe gr̄a dei leſum chriſtum dominum noſtrū? Dico ergo circunciſionē præputii & cætera huiuſmodi priori populo per teſtamentum qd̓ uetus dicitur diuinitus data ad ſignificationē futuroꝝ: quæ chriſtum oportebat impleri: quibus aduenientibus remanſiſſe illa chriſtianis legenda tantū ad intelligentiam præ-miſſæ prophetiæ: aūt neceſſario facienda: quaſi adhuc expectandū eſſet: ut ueniret fidei reuelatio: quæ his ſignificabatur eſſe uentura: ſed ꝗͣuis gentibus īponenda non eſſent: tamen ſic debuiſſe aufferri a cōſuetudīe iudæoꝝ tanꝗͣ deteſtanda atqꝫ dānanda: ſenſim proinde atqꝫ paulatim feruente prædicatione gr̄a Chriſti: qua ſolanoſſent credentes ſe iuſtificari: ſaluoſqꝫ fieri: illis umbris reꝝ ante futuraꝝ tunc uenientiū atqꝫ præſētiumut in illoꝝ iudæoꝝ uocatiōe quos præſētia carnis Chriſti & apoſtolica tꝑa inuenerunt: ſic omnis illa actio cōſumaretur umbraꝝ: hoc eis ſuffeciſſe ad cōmendationē: ut tanꝗͣ deteſtanda & ſimilis idolatriæ uitaret̉: ultrauero haberet progreſſū: ne putaretur neceſſaria: tanꝗͣ uel ab illa ſalus eſſet: uel ſine illa eſſe poſſet. Quodputauerūt hæretici: qui uolunt & iudæi eſſe & chriſtiani: nec iudæi nec chriſtiani eſſe potuerunt: quoꝝ ſen-tentiam mihi cauendam: ꝗͣuis in ea nunꝗͣ fuerim: tamen beneuolentiſſime admonere dignatus es. In cuius ſnīæ conſenſionē ſed ſimulationē timore Petrus inciderat: ut de illo paulus ueriſſime ſcriberet: eum uidiſſetrecte ingredientem ad ueritatem euangelii: eiqꝫ ueriſſime diceret: gentes iudaizare cogebat: qd̓ paulus utiqꝫcogebat: ob hoc illa uetera ueraciter: ubi opus eſſet obſeruans: ut damnanda non eſſe monſtraret: prædicans tamen inſtanter non eis: ſed reuelata fidei gratia ſaluos fieri fideles: ne ad ea quenꝗͣ uelut neceſſaria ſuſcipiēda cō-pelleret. Sic autem apoſtolum paulum credo ueraciter cuncta illa geſſiſſe: nec tamē nunc quenꝗͣ factum ex iu-dæo chriſtianum uel cogo uel ſino talia ueraciter celebrare: ſicut nec tu: cui uidetur paulus ſimulaſſe: ea cogi-iſtum uel ſinis talia ſimulare. Anuis ut etiam ego dicam: hanc eſſe ſummam quæſtionis immo ſnīæ tuæ: ut poſteuangelium Chriſti benefaciant credentes iudæi: ſi ſacrificia offerant quæ obtulit paulus: ſi filios circuncidantſi ſabbatum obſeruent: ut paulus in Timotheo: & oēs obſeruauere iudæi: dummodo hæc ſimulate ac fallaciteragant? Hoc ſi ita eſt: non iam in hæreſim Hebioris: uel eoꝝ quos uulgo Nazareos uocant: uel quālibet aliā ueterem: ſed in neſcio quam nouam delabimur: quæ ſit eo pernitioſior: quo non errore ſed propoſito eſt ac uoluntate fallaci. Quod ſi reſpondens: ut te purges ab hac ſnīa: tunc apoſtolos laudabiliter iſta ſimulaſſe: ne ſcandalzarentur infirmi: qui ex iudæis multi crediderant: & ea reſpuenda nondum intelligebant. Nunc uero cōfirmata per tot gentes doctrina gratiæ chriſtianæ: confirmata etiam per omnes Chriſti eccleſias lectione legis & prophetaꝝ: quomodo hæc intelligenda non obſeruanda retinentur? Quiſquis ea ſimulando agere uoluerit uide-tur inſanire: cur mihi non licet dicere apoſtolum paulum & alios rectæ fidei chriſtianos tunc illa uetera ſacramenta paulum obſeruando ueraciter cōmendare debuiſſe: ne putarentur illæ propheticæ ſignificationis obſeruationes a piiſſimis patribus cuſtoditæ tanꝗͣ ſacrilegia diabolica a poſteris deteſtatæ. Iam enim cum ueniſſet fdes: quæ prius illis obſeruationibus prænunciata poſt mortem & reſurrectionem domini reuelata eſt: amiſerūttanꝗͣ uitam officii ſui. Verūtamen ſicut defuncta corpora neceſſario deducenda erant quodammodo ad ſepulturam: nec ſimulate. ſed religioſe: non aūt deſerenda continuo: uel inimicorum obtrectationibus tanꝗͣ canummorſibus proiicienda. Proinde nunc quiſquis chriſtianoꝝ: ꝗͣuis ſit ex iudæis ſimiliter ea celebrare uoluerit: tarꝗͣ ſopitos cineres ſeruans: non erit pius deductor uel baiulus corporis: ſed impius ſepulturæ uiolator. Fateor ſane in eo epiſtola mea continet: ideo ſacr̄a iudæoꝝ paulus celebranda ſuſceperat eum iam Chriſti eſſet apoſtolus: