Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ioth: inueniens excluſit. Quapropter ut ad q̄ſtionis originē reuertamur: ubi nos legimus in latino. O domineſaluū me fac: o domine bene cōplace: benedictus uenit ī nomin domini: iuxta hebræū ſenſū legere poſſumusobſecro domine: ſaluū fac: obſecro domine: ꝓſperare. Benedictus uenit ī noīe domini. Saluū aūt fac dicit̉: utſubaudiamus populū tuū iſrael: ſiue generaliter mundū. Deniqꝫ Matthæus euāgeliū hebræo ſermone cōſcripſit. Ita poſuit oſāna barrama: ideſt oſanna ī excelſis: ſaluatore naſcēte: ſalus ī cælū uſqꝫ: ideſt etiā ad excelſauenerit: pace facta ſolū in terra: ſed & ī cælo: ut dici aliꝗͣdo ceſſaret: inebriatus eſt gladius meus ī cælo. Hæcīterim iuxta mediocritatē ſenſus mei: breuiter ſtrictīqꝫ dictaui. Cæteꝝ ſciat beatitudo tua ī iſtiuſmodi diſputa-tionibus moleſtiā in legendo debere ſurriꝑe ꝗa facile & nos potuimus aliꝗd emētiri: ex una uoce ſolueretq̄ſtionē: ſicuti & cæteros feciſſe mōſtrauimus: ſed magis cōdecet ob ueritatē laborare pauliſꝑ. Et peregrino aurem accōmodare ſermoni: ꝗͣ de aliena lingua fictam falſam ue referre ſententiam. Hieronymus Amando preſbytero de diuerſis q̄ſtionibus quaꝝ prima eſt quid ſignificet illud euangeliū ſecundum Matthæum. Nolite ſolliciti eſſe de craſtino: ſufficit enim diei malitia ſua..XCVII.Reuis epiſtola longas ualet explanare q̄ſtiones: & in arctū multa concludens ſtringere uerbisquod ſenſibus dilatatū eſt. Interrogas quid ſignificet illud in euangelio iuxa Matthæū. Nolite ſoIliciti eſſe de craſtino. Sufficit enī diei malitia ſua. Craſtinū in ſcripturis ſanctis futuꝝ tempus ſignficat: ſicut & Iacob ī geneſi loquit̉. Exaudiet me cras iuſticia mea: & ubi altare extruitur a duabustribubus Rubē: & Gad: & dimidia tribu Manaſſe: & a cuncto iſraele: ad eas legatio mittitur: Phinees pontifici reſpondiſſent: Iccirco ſe altare feciſſe: ne cras filiis ſuis: colendi deū poſſeſſio denegaret̉. Et multa iſtiuſmodiin ueteri reperies inſtrumento. Q ui ergo de futuris nos cogitare prohibuit: conceſſit de præſentibus propte-humanæ uitæ fragilitatē. Quod aūt adiicit: ſufficit diei malitia ſua: hoc modo intellige: ſufficit nobis de preſetibus huius ſæculi cogitare anguſtiis. Q uid neceſſe eſt ſenſū ad incerta & futura extendere: quæ aut conſequinon poſſumus: aut forſitan cito inuenti perdamus? κακία enim quā latinus uertit in malitiā: apud græcos duoſignificat: & malitiā & afflictionem: quam κακοσίν græci dicunt: & hoc magis pro malitia tranſferri debuitQuod ſi contentione quis ducitur nolens κακίαν afflictionem ſonare: & anguſtias: ſed malitiā: illo ſenſu ex.planandū eſt: quo mundus in maligno: hoc eſt in malo poſitus ſit. Et ī dominica oratione dicamus. Libera nosa malo ut ſufficit nobis contra malitiā huius ſæculi præſens habere certament. In ſecundo q̄ſiſti loco: de beatapoſtoli Pauli prima ad Corinthios epiſtola: in qua loquitur. Omne peccatū quod fecerit homo: extra corpu-eſt. Qui aūt fornicat̉: in corpus ſuū peccat. Legamus ergo paululū ſuperius: & ſic ad hæc uerba ueniamus: nede extremis partibus: & ut ita dicā cauda capituli totā ſententiā noſſe cupiamus. Corpus inquit fornicatiō-ſed domino: & dominus corpori. Deus aūt & dominū ſuſcitauit: & nos illo ſuſcitabit per uirtutē ſuam. Ne-ſcitis quia corpora ueſtra mēbra Chriſti ſūt: tollens ergo mēbra Chriſti: faciam mēbra meretricis? Abſit: an neſcitis: quia qui coniungit ſe meretrici: unū corpus eſt? Erunt enim inquit duo in carne una. Qui aūt coniungi-ſe domino: unus ſpiritus eſt. Fugite fornicationē: omne peccatum quodcūqꝫ fecerit homo: extra corpus eſt: quiaūt fornicatur: in corpus ſuū peccat. Et reliqua: ſanctus apoſtolus contra luxuriā diſputans: & in ſuperioribusdicens: eſca uentri: & uenter eſcis. Deus aūt & hunc & illā deſtruet: conſequenter uenit ad fornicationē. Etenimluxuria mater libidinis eſt: uentrēqꝫ diſtentū cibo: & uini potationibus irrigatū: uoluptas genitaliū ſequit̉: atout alibi dictum eſt: pro mēbroꝝ ordine: ordo uitioꝝ eſt. Omne itaqꝫ peccatū: uerbi gratia: furtū: homicidiū: ra-pina: periuriū: & cætera his ſimilia: poſt factū pœnitudinē habent: & licet inuitet lucrū: tamen mordet conſciētia: uoluptas ſola ac libido etiā in ipſo tēpore pœnitendi: præteritos ſtimulos patitur: & titillationē carnis & incentiua peccati: ut per hæc quæ corrigi cupimus cogitantes: rurſum: ſit materia delinquendi: aliter cætera peccata forinſecus ſunt. Quicquid enim egerimus: in alios agimus: fornicatio non ſolū conſcientiā fornicantis: ſed& corpus maculat. Ac ſecundū ſententiā domini: in qua ait. Propter hoc relinquet homo patrem & matrē: & adhærebit uxori ſuæ: & erunt duo in carne una: etiā ipſe meretrice unū corpus efficit̉: & peccat in corpus ſuum: dum templū Chriſti facit corpus eſſe meretricis. Dicamus & aliter: ne ullā græcoꝝ ſententiā præterire uideamur. Aliud eſt peccare per corpus: aliud in corpore: furtū homicidū & cætera abſqꝫ fornicatione peccata rmanus adminiſtramus extrinſecus: fornicatio ſola in corpore noſtro exercetur a nobis: non per corpus in alios& per præpoſitio miniſteriū habet in ſe aut paſſionē: ſunt qui ita ediſſerant ſecundū ſcripturā uxor uiri co-pus ſit: & quicūqꝫ fuerit fornicatus peccet in corpus ſuū: hoc eſt in uxorē: dum ſua fornicatione cōmaculat& facit eam non peccantem ſua cōmixtione peccare. Tertia ideſt extrema propoſitio tua fuit de eadem apoſtoli epiſtola: ubi de reſurrectione diſputans: uenit ad eundē locum: in quo ſcriptū eſt. Oportet enim regnare: donec ponat omnes inimicos ſuos ſub pedibus ſuis. Omnia enim ſubiecta ſunt ſub pedibus eius: nouiſſim:aūt & inimica deſtruetur mors: cum autem dixerit quia omnia ſubiecta ſunt ei: haud dubium quin præterqui ſubiecit ei omnia: uero ſubiecta ei fuerint omnia: tunc ipſe filius ſubiicietur ei: qui ſibi ſubiecit omnia: utſit deus omnia in omnibus: & miror te hoc a me qͣrere uoluiſſe ſanctus Hilarius pictanen. epiſcopus undeci librū contra Arrianos hac q̄ſtione & ſolutione cōpleuerit. Tamen pauca ſaltē dicamus. Omne in hoc ſcandalum eſt: quare filius patri ſubiectus eſſe dicatur: quid eſt turpius: ſiue inferius patri ſubiici: quod ſæpe pie-tatis eſt: & in pſalmo ſcribitur. Nonne deo ſubiecta erit anima mea? an crucifigi & maledictum crucis fie-ri? Maledictus enim omnis qui pendet in ligno: qui ergo pro nobis maledictus factus eſt ut nos de male-dictione liberaret: mraris ſi pro nobis ſubiectus ſit: ut nos patri faciat eſſe ſubiectos? Dicens in enange.lio: Nemo uadit ad patrem niſi per me: & cum exaltatus fuero a terra: omnia traham ad me. Chriſtus in hi: