proprie uillæ gubernator eſt: unde & a uilla uillicus nomē accepit: οικονομος aūt tā pecuniæ ꝗͣ frugū: & oīumquæ domīus poſſidet diſpēſator ē. unde & οικονο μίκος Xenophōtis pulcherrimus liber eſt: ꝗ nō gubernatio-nē uillæ: ſed diſpēſationē uniuerſæ domus Tullio īterpretāte ſignificat. Iſte igit̉ diſpēſator accuſatus eſt ad dominū ſuū: ꝙ diſſiparet ſubſtātiā eius. Quo uocato dixit: ꝗd hoc audio de te? Redde rōnē diſpēſatiōis: neqꝫ .n.ultra mea poteris diſpēſare: ꝗ dixit ī ſemetipſo. Quid faciā ꝗa dominus meus aufert a me diſpēſationē? Fode-re nō ualeo: mēdicare erubeſco. Scio ꝗd faciā: ut quādo ſublata mihi fuerit diſpēſatio: ſuſcipiant me in domosſuas: Vocauit itaqꝫ ſingulos debitores domini ſui: & dixit prīo: qͣtū debes domīo meo? qui dixit ei cētum cadosolei: ait illi: tolle cautionē tuā: & ſedēs cito: ſcribe ꝗnquaginta. Deinde alio locutus eſt. Tu aūt qͣtū debes? At illereſpōdit centū choros tritici: dixitqꝫ illi: tolle cautionē tuā: & ſcribe octoginta. Et laudauit dominus uillicū ſiuediſpēſatorē iniꝗtatis: ꝙ prudēter fecerit: ꝗa filii ſæculi huius prudētiores ſūt filiis lucis in generatiōe ſua. Et egodico uobis: facite uobis amicos de iniquo mammona: ut quādo defeceritis: recipiant uos in æterna tabernaculaQui fidelis eſt in paruo: & in multis fidelis eſt: qui in mimo iniquus eſt: & in multis iniquus eſt. Si ergo in iniquo māmona fideles non fuiſtis: quod ueſtrum eſt: quis credet uobis? Et ſi in alieno fideles non fuiſtis: quod ueſtrum eſt: quis dabit uobis? Nemo ſeruus duobus dominis ſeruiet: aut enim unū habebit odio: & alterum diliget: aut unum audiet: & alterum contemnet. Non poteſtis deo ſeruire & mammonæ. Audiebāt hæc omnia phariſæi qui erant auari: & ſubſannabant illum. Totum parabolæ huius textum poſui: ut non nobis intelligentiamaliunde qͣramus: & in parabola certas nitamur inuenire ꝑſonas: ſed interpretemur eā qͣſi parabolā: hoc eſt ſimIitudinē: quæ ab eo uocat̉ qd̓ alteri ϖαρσϖ άλλέται: hoc eſt aſſimilat̉: & qͣſi umbra præuiū ueritatis ē. Si ergodiſpenſator iniqui māmonæ a domini uoce laudat̉: ꝙ de re iniqua ſibi iuſticiā præpararit: & paſſus diſpēdiumdominus laudat diſpenſatoris prudentiā: ꝙ aduerſus dominū quidē fraudulēter: ſed ꝓ ſe prudenter egerit: qͣtomagis chriſtus qui nullū dānū ſuſtinere pōt: & pronus ē ad clæmentiā: laudabit diſcipulos ſuos: ſi in eos qui crediti ſibi ſūt: miſericordes fuerint? Deniqꝫ poſt parabolā: intulit: & ego uobis dico: facite uobis amicos de iniquomāmona. Iniquū aūt māmona nō hebræoꝝ ſed ſyroꝝ lingua diuitiæ nuncupant̉: qd̓ de iniꝗtate collectus eſt.Si ergo iniꝗtas bene diſpēſata uertit̉ in iuſticiā: ꝗͣto magis ſermo diuinus: in quo nulla ē iniꝗtas: qͣ apoſtolis creditus eſt: ſi bene fuerit diſpēſatus: diſpēſatores ſuos leuabit in cælū? Quā ob rē ſequit̉: ꝗ fidelis ē in mīmo: hoceſt in carnalibus: & ī multis fidelis erit: hoc ē in ſpiritalibus: Qui aūt in paruo iniquus ē: ut nō det fr̄ibus ad utēdū qd̓ a deo ꝓ oībus eſt creatū: iſte & in ſpiritali pecunia diuidēda iniquus erit: ut nō ꝓ neceſſitate: ſed ꝓ ꝑſonisdoctrinā domini diuidat. Si aūt carnales diuitias quæ labuntur: nō bene diſpēſatis: ueras æternaſqꝫ diuitias do-ctrinæ dei ꝗs dabit uobis? Et ſi in his quæ aliena ſūt (alienū aūt eſt a nobis oē qd̓ ſæculi eſt) infideles fuiſtis: ea q̄ur̄a ſūt: & ꝓprie deputata hoī ꝗs uobis creder̄ poterit? Vnde corripit auaritiā: & dicit: eū qui amat pecuniā: deūamare nō poſſe. Igit̉ & apoſtolis ſi uelint amare deū: eſſe pecunias cōtēnēdas. Vnde & ſcribæ & phariſæi ꝗ erāauari: aduerſū ſe dicta dictā intelligētes parabolā: ſubſānabāt eū: & carnalia & certa & præſentia ſpiritalibus acfuturis: & qͣſi incertis præponētes. Theophilus antiochenæ eccleſiæ ſeptimus poſt Petrū apoſtolū epiſcopus: qquatuor euāgeliſtaꝝ in unū opus dicta cōpingēs: ingenii ſui nobis monumēta dimiſit. Hæc ſuꝑ hac parabolaſuis cōmētariis eſt locutus. Diues qui habebat uillicū ſiue diſpēſatorē: deus oīpotēs eſt: quo nihil eſt ditius. Hu-ius diſpēſator Paulus qui ad pedes Gamalielis ſacras lr̄as didicit: legē dei ſuſceꝑat diſpenſandā: qui cū cœpiſſe-credētes ī chriſto ꝑſequi: ligare: occidere: & oēm domini ſui diſſipare ſubſtantiā: correptus a domīo. Saule Saule ꝗd me ꝑſeqͥris? duꝝ eſt tibi contra ſtimulū calcitrare. Dixitqꝫ in corde ſuo: ꝗd faciā? ꝗa magr̄ fui & uillicus: &cogor eſſe diſcipulus & oꝑarius? Fodere nō ualeo (Oīa .n. mādata legis quæ terræ incubabant: cerno deſtructa& legē & ꝓphetas uſqꝫ ad Ioannē Baptiſtā eſſe finitos) Mendicare erubeſco: ut qui doctor fueram iudæoꝝ: cogara gentibus & diſcipulo Anania ſalutis ac fidei mendicare doctrinā. Faciam igitur quod mihi utile eſſe intelligo: ut poſtꝗͣ proiectus fuero de uillicatione mea: recipiant me chriſtiani in domos ſuas. Cœpitqꝫ eis qui priusuerſabantur in lege: & ſic in chriſto crediderant ut arbitrarentur ſe in lege iuſtificandos: dicere legem abolitamprophetas præteriſſe: & quæ antea pro lucro fuerant: reputari in ſtercora. Vocauit itaqꝫ duos de plurimis debitoribus. Primum qui debebat centum cados olei: eos uidelicet qui fuerant ex gentibus congregati: & magna in6gebant miſericordia dei: & de centenario numero qui plenus eſt atqꝫ perfectus: fecit eos ſcribere quinquagenarium: qui proprie pœnitentiū eſt: iuxta iubilæum & illā in euangelio parabolam: in qua alteri quingenti: alteriquinquaginta denarii dimittuntur. Secundum autē uocauit populum iudæoꝝ: qui tritico mandatoꝝ dei nutritus erat & debebat ei centenarium numeꝝ: & coegit ut de centū octoginta faceret: ideſt credere in domini reſuirectione: quæ octauæ diei numero continetur: & de octo completur decadibus: ut de ſabbato tranſiret ad pri-mam labbati. Ob hanc cauſam a domino prædicatur: ꝙ bene fecerit: & pro ſalute ſua in euangelii clæmentia dilegis auſteritate mutatus ſit. Quod ſi q̄ſieris quare uocetur uillicus iniquitatis: in lege quæ dei eſt iniquus eratuillicus. qui bene quidem offerebat: ſed non bene diuidebat. Credens in pr̄em: ſed filium perſequens: habens dum omnipotentem: ſed ſpūm ſanctum negans. Prudentior itaqꝫ fuit Paulus apoſtolus in tranſgreſſione legis fIiis quondam lucis: qui in legis obſeruatione uerſati: chriſtum qui dei pr̄is ueꝝ lumen eſt perdiderunt: Ambroſius quidem mediolanenſis epiſcopus quid de hoc loco ſenſerit: in cōmentariis eius legere poteris. Origenis &Didymi in hac parabola explanationem inuenire non potui: & utrū abolita ſit tempoꝝ uetuſtate: an ipſi nō ſcripſerint: incertum habeo. Mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur: ꝙ de iniquo māmona debeamusamicos facere non quoſlibet pauperes: ſed eos qui nos poſſint recipere in domos ſuas: & in æterna tabernaculaut cum eis parua præbuerimus: recipiamus ab eis magna: & dantes aliena: noſtra ſuſcipiamus: & ſeminemus inbenedictione