Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dum. Iſte eſt dexter oculus: qui a ſcādalis obſeruādus eſt: hæc lucerna corꝑis: hoc talentē qd̓ eſt ī ſudario colligādū .i. delicate ocioſeqꝫ tractādū: nec in terra defodiēdū terrenis ſcilicet cogitatiōibus obſcurādū. Qui diuiſit eis ſubſtātiā: ſignificātius in græco legit̉ καί διέιλέναυ τοίς τόνβῖον .i. dedit eis libeꝝ arbitriū: dedit men-tis ꝓpriæ libertatē: & ut uiueret unuſꝗſqꝫ ex īperio dei: ſed obſequio ſuo. i. ex neceſſitate: ſed ex uolūtate: cuirtus hr̄et locū: ut a cæteris aīantibus diſtaremus: ad exēplū dei ꝓmiſſū eſt nobis facere qd̓ uelimus: unde& in pctōres æquū iudiciū & in ſctōs aut iuſtos iuſtū præmiū retribuit̉: & poſt multos dies collectis oībus adoleſcētior filius peregre ꝓfectus eſt in regionē lōginquā. Si deus cælū tenet palmo: & terrā pugilſo. Et Hieremias dicit deus appropinquās: & deus de lōginquo: Dauid quoqꝫ: quia nullus abſqꝫ eo locus ſit: prædicat̉:quō filius ꝑegre proficiſcit̉: & a pr̄e diſcedit? Sciēdū igit̉: locoꝝ ſpatiis: ſed affectu: aut nos deo: aut aleo diſcedere. Quō .n. ad diſcipulos loꝗtur: ecce ego uobiſcū ſū oībus diebus uſqꝫ ad cōſumationē ſæculi: ita aceos qui ſui iactātiā præferūt: & domino merētur: dicit diſcēdite a me: noui uos qui oꝑamini iniqͥta-. Receſſit ergo iunior filius uniuerſa ſubſtātia a pr̄e: & ꝑegre ꝓfectus ē. Et Cain egreſſus a facie domini hī-tauit in terrā Naith qd̓ īterpretat̉ fluctuatio. Quicūqꝫ a deo recedit: ſtatī ſæculi fluctibus ꝗͣtit̉: & mouētur pedes eius. poſtꝗͣ moti ſūt hoīes ab oriēte & a uero lumine receſſerūt: tūc aduerſus deū īpietatis ſuæ ædificau-re turrī: tūc dogmatū ſuꝑbias cōfixerūt: uolētes curioſitate licita in ipſius cæli alta penetrare: & uocatus ē locus ille Babel. i. cōfuſio: & ibi diſſipauit ſubſtātiā ſuā uiuēs luxurioſe: luxuria inimica deo: inimica uirtutibusdit oēm ſubſtātiā pr̄is: & ad præſēs uoluptate deliniens futurā ſinit cogitare pauꝑtatē. Cūqꝫ cōſūpſiſſet oīafacta eſt fames ualida regionē illā. Accepit a pr̄e facultates: ut inuiſibilia ēius ea erāt uiſibilia cognoſceret:& ex pulchritudine creaturaꝝ cōſeqͣnter intelligeret creatorē. Qui ueritatē in iuſticia detinens: & pro deo idola colens: naturæ bona uniuerſa cōſūpſit: & cōſūptis oībus cœpit egere uirtutibus: derelicto fonte uirtutum: facta eſt fames ualida regionē illā. Oīs locus quē pr̄e incolimus abſēte: famis penuriæ & egeſtas eſt. Famis autēμεταφορικόςλιμοῦσχύροῦ. i. ualide. Hæc eſt regio de qua dr̄ ꝓphetā. Qui hītatis in regiōe umbræ motis. Lux fulgebit ſuꝑ uos. At cōtra eſt alia regio quā poſſeſſuri ſumus mūdo corde atqꝫ uiuētes: quā ſāctus deſi-derat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuētiū. Et ipſe cœpit egere: & abiit: & cōiunxit ſe uni de principibus regionis illius: deſerto nutritio quid ad primā uocē bona ei fuerat cūcta largitus: iunxit ſe principi huiu-mundi .i. diabolo rectori tenebraꝝ. Quē nūc inimicū hoīem: nunc iudicē iniꝗtaris: nunc draconē: nunc ſathānunc malleū: nunc perdicē: nunc belial: nunc rugiētē leonē: nunc leuiathan: nunc theninim: beemoch: & multis alijs uocabulis ſtriptura cōmemorat. Quod aut ait uni de principibus plures eſſe intelligendū eſt: qui iſtūuolitent aerē: & diuerſoꝝ fraude uitioꝝ genus hoīum ſuæ ſubiiciant ſeruituti. Qui miſit illū in agro ſuo ut paſceret porcos. Porcus aīal īmundum eſt: qd̓ cœno& ſordibus delectatur. Talis eſt dæmonum multitudo: quæidola manufacta cruore pecudum: & uictimis paſcitur. Etnouiſſimæ ſaginatiore quadam hoſtia ipſius hoīsmorte ſaturatur. Miſit ergo eum in poſſeſſionē ſuā. i. ſuū efficit eſſe famulū ut paſceret porcos: īmolans ei aīamſuā: & cupiebat implere uentrē ſuum de ſiliquis porcoꝝ: & nemo illi dabat. Id qd̓ in Ezechiele cum interpreta-tione dr̄ ad iſraelē: & factum eſt in te ꝑuerſum ultra mulieres ante fornicationē tuā: & poſt te non ſunt fornica- in eo dediſti mercedes: & mercedes tibi ſunt datæ: uidemus in filio minore cōpletum. Subſtantiā ſuā inregione principis ꝑdidit: & poſt perditas facultates miſſus ad porcos egeſtate contabuit. Dæmonum cibus eſt ebrietas: luxuria: fornicatio: & uniuerſa uitia: hæc blanda ſunt & laſciua: & ſenſus uoluptate demulcent: ſtatīqꝫ utapparuerint ad uſum ſui prouocant. Quibus ideo luxurioſus adoleſcens non poterat ſaturari: quia ſemꝑ uoluptas famē ſui habet: & tranſacta non ſatiat: & ſathanas cum aliquem ſua arte deceperit: & proprium ei impoſuerit iugum: ultra ad uitioꝝ abundautiā non procurat: ſciens eſſe iam mortuum: ſicuti multos idolatras uidemuꝫpanis miſeria & egeſtate confectos. Ii ſunt in quibus propheticus ſermo cōpletur: omnibus meretricibus dantmercedes. Tu autem dediſti mercedem omnibus amatoribus tuis: & non accepiſti mercedes. Poſſumus autem& aliter ſiliquas interpretari: dæmonum cibus eſt carmina poetaꝝ: ſæcularis ſapīa: rhetoricoꝝ pompa uerboꝝhæc ſua oēs ſuauitate delectant: & dum aures uerſibus dulci modulatione currentibus capiunt: aīam quoqꝫ penetrant & pectoris interna deuincunt. Veꝝ ubi cum ſummo ſtudio fuerint ac labore perlecta: nihil aliud niſ-inanem ſonum & ſermonum ſtrepitum ſuis lectoribus tribuunt: nulla ibi ſaturitas ueritatis: nulla iuſticiæ refictio reperitur. Studioſi eaꝝ in fame ueri & uirtutum penuria perſeuerant: Huius ſapīæ typus & in Deuterono-mio ſub mulieris captiuæ figura deſcribitur: de qua diuina uox præcipit: ut ſi iſraelites eam habere uoluerint:uxorem: Caluitium ei faciat: ungues præſecet: & pilos auferat: & cum munda fuerit effecta: tunc tranſeat in pictoris amplexus. Hæc ſi ſecundum litteram intelligimus: nonne ridicula ſunt? Itaqꝫ & nos hoc facere ſolemusquando philoſophos legimus: quando in manus noſtras libri ueniunt ſapīæ ſæcularis: ſiquid in eis utile reperimus: ad noſtrū dogma conuertimus: ſiquid uero ſuperfluum de idolis: de amore: de cura ſæcularium reꝝ hæcradimus. His Caluitium inducimus. hæc in unguium more ferro acutiſſimo deſecamus. Vnde & apoſtolu-prohibet: ne in idolio quis recumbat dicens: uidete autem ne hæc licentia ueſtra offendiculum fiat infirmis: Sienim quis uiderit eum qui habet ſcientiam in idolio recumbentem: nonne conſcīa eius ſit infirma: ædificabitur ad manducandum idolotheta: & peribit qui infirmus eſt in tua ſcīa frater: propter quem Chriſtus mortuuseſt? Nōne tibi uidet̉ ſub alijs uerbis dicere: ne legas philoſophos: oratores: poetas: nec in eoꝝ lectiōe requieſcasNec nobis blādiamur: ſi in eis quæ ſūt ſcripta credimus: cum alioꝝ conſcīa uulneretur: & putemur probarequæ dum legimus reprobamus. Alioquin qͣle erit: ut exſtimemus apoſtolum eius qui ueſcebatur in idolioconſcīam reprobaſſe: & eum dixiſſe perfectum: quē ſciret de idolothens manducare? Abſit ut de ore chriſtiano