Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

natus? Quis ſit maior fr̄? Et quō de agro ueniēs ſuſceptionē fr̄is īuideat? & cætera quæ in euāgelio plenius ex-plicātur. Addis īſuꝑ: ſcio multos diuerſa ī hac lectiōe dixiſſe: & fr̄em maiorē iudæū: minorē æſtimaſſæ gētilē populū: Sed qͣro quō iudaico populo poſſit aptari: ecce tot ānis ſeruiui tibi: & nunꝗͣ mādatū tuū præteriui: & nu-dediſti mihi hædū: ut amicis meis epularer. Et illud. Fili tu ſemꝑ mecū es: & oīa mea tua ſunt. Si aūt ais de iuſto & pctōre uoluerimus eſſe ꝑabolā: iuſte poterit cōuenire: ut de ſalute alterius & fr̄is maxīe cōtriſtet̉. Si. n.īuidia diaboli mors ītroiuit in orbē terraꝝ: & imitant̉: ſunt: ex ꝑte eius: nunꝗͣ ꝑſonæ iuſti: īmanis inuidiapoterit coaptari: ut foris ſteterit: & clæmētiſſimo pr̄i rigidus obſtiterit: ſoluſqꝫ liuore cruciatus lætiticiæ domusintereſſe noluerit. Itaqꝫ ſicut in cæteris ꝑabolis ſūt a Saluatore diſertæ: quā ob cauſā dictæ ſint: ſolemus inquirere: ita & in hac facere debemus: qͣre dominus in iſtiuſmodi uerba ꝓruꝑit: & ob quā īterrogationē reſpōſionis ſimilitudo ꝓlata ſit. Scribæ & phariſæi muſſitabāt dicētes. Quare hic pctōres recipit: & ueſcit̉ eis? Supior ꝗppe ſermo præmiſerat. Erāt aūt accedētes ad oēs publicani & pctōres uolētes audire. Itaqꝫ hinc oīs inuidia: cur quos legis præcepta dānarēt: eoꝝ cōfabulationē atqꝫ cōuiuiū domīus uitaret. Et hæc Lucas. Cær Matthæus ita loqtur: aūt diſcūberet ī domo. Ecce multi pctōres & publicāi ueniētes recūbebāt leſu: & diſcipulis eius: qd̓ uidētes phariſæi dicebāt diſcipulis eius: qͣre pctōribus & publicanis māducat magr̄ uer̄.Qui audiēs dixit: neceſſe habēt ſani medicū: ſed male habētes. Eūtes aūt diſcite ꝗd ſit: miſericordiā uolo: & ſacrificiū. ueni uocare iuſtos: ſed pctōres ad pœnitentiā. Marcus quoqꝫ in eadē uerba cōſetit. Igit̉ ut diximus: oīs ex lege q̄ſtio naſcebat̉: lex quoqꝫ iuſticiæ tenaxclæmētiā hēbat: ſed quicūqꝫ adulter: homicida: fraudator: & ut breuiter dicā: mortali crimine tenebat̉: nulla uenia pnīæ laxabat̉ a crimine: oculū oculo: dētē prodēte: aīam aīa iubebātur exoluere. Oēs itaqꝫ declinauerūt ſimul inutiles facti erāt: non erat qui faceret bonūna erat uſqꝫ ad unū. Vbi autē abūdauit peccatū: ſuꝑabūdauit gr̄a. Et miſit deus filiū ſuū factū ex muliere: deſtructo medio pariete: fecit utrūqꝫ unū: & auſferitatē legis euāgelii gr̄a tēperauit. Vnde & Paulus ad eccleſiasſcribēs: gr̄a uobis inquit: & pax a deo pr̄e nr̄o: & domino leſu chriſto: gr̄a ex merito retributa. ſed ex donante cōceſſa eſt. Pax uero ꝗͣ recōciliati deo ſumus habētes ꝓpiciatorē dominū nr̄m leſū chriſtū: qui donauit nobisdelicta nr̄a: & deleuit qd̓ erat cyrographum mortis contra nos affigens illud cruci: & principatus: & ptātes fecioſtentui: triūphans eas in ligno aūt maior pōt eſſe clæmētia ꝗͣ ut filius dei hoīs filius naſceret̉? dece mēſiū faſtidia ſuſtineret? partus expectaret aduētū? īuolueret̉ pānis? ſubiiceret̉ parētibus? ſingulas adoleret ætates:& poſt cōtumelias uocū alapas & flagella: crucis quoqꝫ nobis fieret maledictū: ut nos a maledicto legis abſolueret? Pr̄i factus obediens uſqꝫ ad mortē: & id oꝑe cōpleret: qd̓ ante ex ꝑſona mediatoris fuerat depræcatus di-cens: pr̄ uolo ut quō ego & tu unū ſumus: ita iſti in nos unū ſint. Ergo quia ad hoc uenerat: ut qd̓ erat īpoſſibilelegi: quia nemo ex ea iuſtificabat̉. īeffabili miſericordia uinceret: publicanos & pctōres ad pnīam prouocabat.Cōuiuiū quoqꝫ eoꝝ expetens: ut in cōuiuio docerētur: ſicut manifeſtū eſſe poterit ei: qui euāgelia ſollicita mēteꝑlegerit. Quō & cibus eius & potus & deābulatio & uniuerſa geſſit in corpore: ſalutē hoīum ꝓcurarit. Ho-uidētes ſcribæ & phariſæi aduerſus legē facere dicebāt: ecce uorax: & uini potator: amicus publicanoꝝpctōꝝ. ante reprehēderant: qͣre curaret in ſabbatis. Dominus ergo ut hāc eoꝝ accuſationē clæmēti rōne ſiperaret: tres parabolas ꝓpoſuit ex quibus una eſt. Xcix. ouiū in montibus relictaꝝ: & unius ꝑditæ: quæ paſto-ris humeris eſt relicta. Alia dragmæ: quā mulier accēſo lumine requiſiuit: & inuēta ea uicinas ad læticiā conuecauit dicēs. cōgratulamini mihi: quia īueni dragmā quā ꝑdiderā. Tertia uero duoꝝ filioꝝ: de qua ut diſputar-pauca iuſſiſti. Et de oue quidē ac dragma licet ad unū ꝑtineāt intellectū: eſt iſtius tꝑis diſputatio: hoc tātū dixiſſe ſufficiat: ob hoc has parabolas eſſe ꝓpoſitas: ut quō ibi inuentione pecoris & dragmæ læticia eſt angeloꝝ& circa manentiū uicinaꝝ: ſic in publicanoꝝ pctōrūqꝫ pnīa debere eſſe læticiā: quibus ſit neceſſaria pœnitē-tia: unde uehemēter admiror Tertullianū in eo libro quē de pudicitia aduerſū pnīam ſcripſit: & ſnīam ueteremnoua opiniōe diſſoluit: hoc uoluiſſe ſentire: publicani & pctōres qui domino ueſcebātur: ethnici fuerint dcente ſcriptura: erit uectigal pēdens ex iſrael. Quafi uero & Matthæus ex circunciſiōe fuerit publicanus& ille qui phariſæo in tēplo orans oculos ad cælū audebat erigere: ex iſrael fuerit publicanus. An Licas memorat: & oīs populus audiens & publicani iuſtificauerūt deū baptizati baptiſmo Ioannis? Aut cuiꝗ ctedibile poſſit uideri ethnicū tēplum ingreſſum: aut dominū ethnicis habuiſſe cōuiuiū: id maxīe caueret: nlegē ſoluere uideretur: & primū uenerit ad oues ꝑditas domus iſrael. Chananææ quoqꝫ depræcāti filiæ ſalutireſpōderit: oportet tollere panē filioꝝ: & dare canibus: Et alibi diſcipulis præceperit: In uiā gētiū ne abieritis: & in ciuitates ſamaritanorum ne intraueritis. Ex ꝗbus oībus edocemur in publicanis gētiliū ꝗͣ genraliter oīum pctōꝝ. i. qui erāt & de gētibus & de iudæis accipi poſſe ꝑſonas. Ille autē iuxta inſanas blaſfemiasſuas id dogmatis defēdebat: qd̓ chriſtianos nollet reciꝑe pœnitētes: fruſtra argumentatus ē publicanos iudæo fuiſſe: ut in ꝑſona eoꝝ gētilium tātum populus poſſit intelligi. Itaqꝫ ne lōgum faciā: ipſa euāgelii uerba ꝓp-: & in modum cōmētarii ꝗd mihi uideatur: ad ſingula quæqꝫ ſubnectā. quidā habebat duos filios: hoīendeum dici multis teſtimoniis approbatur: ut ibi duoꝝ hoīum teſtimonium ueꝝ eſt. Ego de me teſtimoniundico: & qui miſit me pater. In alia parabola paſtor: in alia pater familias nuncupatur. In alia uineā locat: in aliainuitat ad nuptias: & diuerſis ſimilitudinibus ſignificat eandem: ut iudæoꝝ reprobet ſuperbiam: & in cōe orum pctōꝝ ſiue gentilium ſiue iſraelitaꝝ pnīam probet. Quod autem ait duos filios: oēs pene ſcripturæ de duc uocatione populoꝝ plenæ ſunt ſacr̄is. Et dixit illi adoleſcentior. Pater da mihi portionē ſubſtantiæ: quæ mihi contingit. Subſtantia dei eſt qd̓ uiuimus: ſapimus: cogitamus: in uerba ꝓrupimus. Hoc deus æqualiteruniuerſis & in cōe largitus eſt: euāgeliſta dicēte. Erat lux uera quæ illuminat oēm hoīem uenientē in hūc mur