¶ Beati Hieronymi ad Marcellā de interpretatione ephod: qua docet ī ſcripturis ephod dupliciter poni pro ſihūerali pontificis multiplici uarietate diſtincto & lapidibus ornato & pro lineo ſimplici & cādido quod eratomnibus commune ſacerdotibus.Epiſtola. LXVI.Piſtolare officiū eſt de re familiari aut de quotidiana cōuerſatione aliquid ſcribere: & quodāmodoabſentes īter ſe preſentes fieri: dū mutuo quid aūt uelit aut geſtū ſit nunciāt: licet interdū cōfabula-tionis tale conuiuiū doctrina quoqꝫ ſale condiat̉. Veꝝ tu dū tota ī tractatibus occuparis: nihil mihi ſcribis niſi quod me torꝗat: & ſcripturas legere cōpellis. Deniqꝫ heri famoſiſſima q̄ſtione ꝓpoſita poſtulaſtiut quid ſentirē ſtatim reſcriberē. Quaſi uero phariſæoꝝ teneā cathedrā: ut quotienſcunqꝫ de uerbis hebraicisiurgiū eſt: ego arbiter & litis ſeq̄ſter expoſcar. Nō ſunt ſbaues epiſtolæ: q̄ nō placentā redolent: qͣs nō cōdit Apitius: in quibus nihil de magiſtroꝝ huius tēporis iure ſuffumat. Sed ꝗa uector & īternuncius ſermonis noſtri redire feſtinat: rē grandē celerius dicto ꝗͣ debeo: licet de ſcripturis ſanctis diſputanti non tā neceſſaria ſint uerbaꝗͣ ſenſus: ꝙ ſi eloquentiā qͣrimus: Demoſthenes eligēdus aut Tullius eſt: ſi ſacramēta diuina: noſtri codices: quide hebræo ī latinū nō bene reſonāt prouidēdi. In fronte epiſtolæ tuæ poſueras: quid ſibi uelit ꝙ ī regnoꝝ libroprimo ſcriptū eſt: Et Samuel ſꝑ ſeruiebat ante conſpectū domini cinctus ephodbad: & diploidē habebat puſilſā: quā fecerat ei mater ſua: & afferebat ei de diebus in dies: cū aſcenderet cū uiro ſuo ſacrificare ſacrificiū dieꝝ.Itaqꝫ q̄ris quid ſit ephodbad: quo futurus ꝓpheta præcingit̉: utrū ne zona: an ut quidā putant turibulū uel g-nus aliquod ueſtimenti ſit. Et ſi ueſtis: quomodo ea cingit̉: & poſt ipſū ephod qͣre adiungit̉ ei bad. In ſequentbus quoqꝫ legiſſe te ſcribis: ubi uenit homo dei ad Heli: & dicit ei hæc dicit dominus: Manifeſte oſtendi me addomū patris tui ex omnibus tribubus iſrael: cū eſſent in terra ægypti ſeruientes ī domo Pharaonis: & elegi do-mū patris tui ex omnibus tribubus iſrael mihi in ſacerdotiū: ut aſcenderēt ad altare meū: & incenderent incen-ſū: & portarent ephod. Totūqꝫ libri ordinē proſecuta etiā de illo loco exēplar ſūpſiſti: in quo Doech Idumæusiuſſu regis interfecit ſacerdotes. Et conuerſus īquit ſcriptura Doech Syrus mortificauit ipſe ſacerdotes domini& occidit in illa die trecentos quinqꝫ uiros: ſiue ut in hebræo legit̉. lxxxv. omnes qui portabāt ephod & nobathciuitatē ſacerdotū occidit in ore gladii a uiro uſqꝫ ad mulierē: ab infante uſqꝫ ad nutrientē: & uitulū: & aſinū: &ouē in ore gladii: & ſaluatus eſt unus filius Abimelech filii Achitob & nomē ei abiathar: & fugit poſt dauit: nonme teneo: quin problematis ordinē reſponſione præueniā. Vbi nunc legimus & omnes portantes ephodbad-Hoc quare ita dixerim: in ſequentibus diſces. Illud quoqꝫ quod ſequit̉ addidiſti. Et factū eſt cum fugeret Abiathar filius Abimelech ad Dauid: & ipſe cū Dauid deſcendit in Sicelech: habens ephod in manu ſua: & renunciatū eſt Saul: quia uenit Dauid in Sicelech: ubi cū regis aduētus & ciuitatis timeret̉ obſidio: dixit Dauid ad Abiathar: de fer ephod domini. Hæc ſunt qͣ de regnoꝝ libro excerpta ꝓponens: uolumē iudicū tranſcendiſti: in quoMicha de monte Effraī ſcribit̉ mille centū argēti ſiclos matri quos illa uouerat: reddidiſſe: itaqꝫ ſculptile īde feciſſe & conflatile. Addidit hæc poſtmodū ephod & theraphym: cū utiqꝫ ſi zona ſit: aut ueſtimēti genus: ſculptile atqꝫ conflatile ueſtimenti genus eſſe non poſſit. Agnoſco errorē pene oīum latinoꝝ putantiū ephod & theraphym qͣ poſtea nominant̉: de hoc argento quod Micha matri dederat fuiſſe cōflatū: cū ſcriptura ſic referat: &accepit mater eius haud dubiū quin fuit uir Micha: & domus eius dei: & fecit ephod & theraphym: & īpleui-manū unius de filiis ſuis: & factus eſt ei in ſacerdotē. Si aūt putas ea qͣ ſuꝑius appellata ſunt ſculptile atqꝫ conflatile: ephod & theraphym deinceps nominari: diſce eſſe non eadē. Siquidē poſt matris idolū quod dicit̉ ſculpile atqꝫ conflatile: fecit micha ephod & theraphym: ſicut ex conſequentibus approbat̉: & reſponderūt quinqꝫ uiri qui abierant conſiderare terrā: & dixerunt ad fratres ſuos: ecce noſtis quidē in domibus iſtis ephod & thera-phym: & ſculptile atqꝫ conflatile. Et poſt multa quæ ī medio prætermiſiſti: & aſcenderunt inquit quinqꝫ uiri: &illuc irruerunt: & ſūpſerunt ſculptile atqꝫ conflatile: ephod & theraphym. Et ſexcenti uiri qui cincti erant uaſisbellicis īgreſſi ſūt domū Micha: & ſūpſerūt ſculptile atqꝫ cōflatile: ephod & theraphym. Coarguunt̉ eoꝝ opi-niōes ꝗ ut īdiſſolubilē facerēt q̄ſtionē: ephod argētū putauerūt. Illud breuiter attēde: ꝙ nunꝗͣ niſi in ſacerdotionoīet̉. Nā & Samuel ꝗ illo cīctus refert̉: leuites fuit: & ſacerdotes Nobat hoc dignitatis ſuæ īſigne portabāt. Etqd̓ ī latinis codicibus nō hr̄: ꝗͣdo dauid fugit a Saul uenit ad Abimelech: & gladiū poſtulauit dicēs: uide ſi ē admanū tuā lācea & gladius: quoniā gladiū meū & uaſa mea nō ſuſtuli ī manu mea. Reſpōdēſqꝫ ſacerdos dixit: eoce gladius Goliath alienigenæ: quē ꝑcuſſiſti ī ualle Terebithi: & hic īuolutus ē ueſtimēto poſt ephod ī ſacrarioutiqꝫ ephod cōditū ſeruabat̉: hoc quoqꝫ qd̓ nūc poſuimus ubi ſculptile & cōflatile legit̉: licet idolū ſit: tamē ꝗaperrorē religio putabat̉: ad uenerationē eius ſicut ad dei miniſteriū ephod & theraphym īſigne cōficit̉. Theraphym quid ſit ſi ſpatiū dictādi fuerit: ꝓſeq̄mur. Nūc īterī de ephod ut cœpius explicādū ē. In exodo ubi Moy.ſi præcipit̉ ut ſacerdotalia iubeat fieri ueſtimēta. Poſt cætera legit̉ & hæ ſtolæ qͣs faciant pectorale ſuꝑhūerale& tunicas κοσμιτάS & ocidari: & cīctoriū. Vbi aūt nos poſuimus ſuꝑhūerale ī græco hr̄ ἕπομιυ &. lxx. īter-pretes trāſtulerūt qd̓ ſcilicet ſuꝑ hūeros iſtiuſmodi ueniat ueſtimētū. Deīde iūgit̉ & hi accipiēt auꝝ & hyacinthū & coccinū & purpurā & byſſū: & faciēt ſuphumerale de byſſo opus textile uariū. Q uid plura? Totus exodi liber ac ueſtiū plenus ē ſpecie. Nā & ī fine eiuſdē uolūinis ſcribit̉: & fecit oīs ſapiēs ī oꝑibus ſtolas ſanctoꝝ q̄ſūt Aaron ſacerdotis: ſicut dominus præcepit Moyſi. Et fecerūt ſuphumerale de auro & hyacintho purpura &coccino & byſſo retorta. Sed ꝗa ī exodo hoc genus ueſtimēti præcipit̉ tātū ut ſiat: & poſtea actū refert̉: non tamē eo Aarō ueſtit̉. In leuitico quō ſacerdotalibus ueſtimētis īdutus fuerit explicat̉: & applicauit Moyſes aaro& filios eius & lauit eos aqͣ: & ueſtiuit eū tunica: & cixit eū zona: & ueſtiuit eū υπδῦ την qd̓ nos ſubtūicalē ſiue tūicā quā ſubtus ueſtitus ē poſſumus īterpretari: & īpoſuit ſuphūerale īꝗt: & cixit eū ſecūdū facturā ſuphūe