Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

heu me: quia peregrinatio mea ꝓlongata eſt: hītaui habitantibus cedar: multū incola fuit aīa mea. Vbicūcaūt hītator terræ legitur: & priora: & media: & extrema tractemus: & liquido ſcripturaꝝ poterit regula cōprobari: ſemꝑ hītatores terræ pctōres appellari de ꝗbus in apocalypſi Ioānis illud exemplū eſt: ue hītatoribus ter. Abrahā ad quē primū facta eſt repromiſſio: dicēte domino. tibi dabo terrā hāc & ſemini tuo: iuxta Stephani primi in Chriſto martyris cōcionē nec ueſtigiū quidē pedis huius terræ dr̄ accepiſſe. Ita. n. ſcriptū eſt. Tuncegreſſus de terra Chaldæoꝝ hītauit in carrā: & inde: poſtꝗͣ mortuus eſt pr̄ eius: migrauit in terrā: in ꝗͣ uos nunchitatis: & dedit ei poſſeſſionē: nec ueſtigiū quidē pedis quā repromiſit dare ei in poſſeſſionē: & ſemini eiuspoſt. Ac ne forſitā lectoris tacita cogitatio trahat ad illā intelligentiā: ut qd̓ eſt datū parenti: reddaturpoſteris: uas electionis loquit̉ ad hebræos. Fide qui uocat̉ Abrahā: obediuit egredi in locū quē accepturus erain poſſeſſionē: & egreſſus eſt: neſciēs quo iret. Fide ꝑegrinatus eſt ī terra ꝓmiſſiōis qͣſi in aliena: ī tabernaculis hitans Iſaac & Iacob cohæredibus eiuſdē ꝓmiſſionis expectabat .n. fūdamentū habentē ciuitatē: cuius artifeꝫ& creator deus eſt. Et iteꝝ de Abel & Enoch Noe Saraqꝫ dixiſſet: iuxta fidē mortui ſunt hi oēs: acceptis repromiſſionibus: ſed procul eas uidentes: & ſalutātes & cōfitētes: quia ꝑegrini & aduenæ erāt ſuꝑ terrā. Qui n.hoc loquunt̉: oſtēdunt quærāt pr̄iam. Et ſiquidē illius recordabant̉: de egreſſi erāt hēbant tꝑs ut reuerterētur: nūc uero meliorē deſiderant .i. cæleſtē. Multiſqꝫ in medio ſcis cōmemoratis: ad extremū intulit/ & hi oēs te-ſtimoniū habētes ī fide: acceperūt repromiſſionē deo de nobis melius ꝗd ꝓuidente: ne ſine uobis ꝑfecti fierent. Acceſſimus. n. ad montē Syon: & ciuitatē dei uiuentis Hieruſalē cæleſtē & multoꝝ miliū angeloꝝ frequetiā & eccleſiā primitiuoꝝ qui ſtripti ſūt in cælis: Nec me fugit ꝑfidia iudæoꝝ hæc teſtimōia ſuſcipiat: quæutiqꝫ ueteris tſtī auctoritate firmata ſūt. Illud nr̄is dicendū eſt: hanc epiſtolā quæ inſcribitur ad Hebræos ſo- ab eccleſiis oriētis: ſed ab oībus retro eccleſiæ græci ſermonis ſcriptoribus qͣſi Pauli apoſtoli ſuſcipi licet plæ-riqꝫ: uel Barnabæ uel Clæmētis arbitrent̉: & nihil intereſſe cuius ſit eccleſiaſtici uiri ſit: & quotidie eccleſia lectione celebretur. Quod ſi latinoꝝ conſuetudo non recipit inter ſcripturas canonicas: nec græcoꝝ quidem eccleſiæ apocalypſim Ioannis eadē libertate ſuſcipiunt: & tamē nos utrāqꝫ ſuſcepimus nequaꝗͣ huius tꝑiscōſuetudinē ſed ueteꝝ ſcriptoꝝ auctoritatē ſequētes: qui plærūqꝫ utriuſqꝫ utuntur teſtimoniis: ut interdū deapocryphis facere ſolent. Quippe qui & gentiliū lr̄aꝝ raro utantur exemplis: ſed quaſi canonicis: & eccleſiaſticis. Reſpondeant mihi qui hanc terrā: quæ nunc nobis Chriſti paſſione & reſurrectione terra repromiſſioniseffecta eſt: poſſeſſā putant a populo iudæoꝝ poſtꝗͣ reuerſus eſt ex ægypto ꝗͣtum poſſederit: utiqꝫ a uſqꝫ Berſabee: quæ uix. clx. milium in longū ſpatio tenditur. Neqꝫ. n. Dauid & Salomon potētiſſimos reges exceptis iisquos poſt uictoriā in amicitiam receperunt: plus tenuiſſe ſcriptura teſtatur. Et hoc dico: ut taceam quinqꝫ palæſtinæ ciuitates gazā: aſchalonē: geth: & accarō: & azotū. Idumæos quoqꝫ a meridiana plaga: uix. xxv. ab Hieroſolyma milibus ſeparatos. Arabas: & Agarenos: quos nunc Sarracenos uocant: in uicinia urbis Hieruſalem: pudet dicere latitudinem terræ repromiſſionis: ne ethnicis occaſionem blaſfemandi dediſſe uideamur: Ab Iopp-uſqꝫ ad uiculum nr̄m Bethleē. xlvi. milia ſūt: cui ſuccedit uaſtiſſima ſolitudo: plena ferocium barbaroꝝ: de quibus dicitur: contra faciem omnium fratrum tuoꝝ habitabis: & quoꝝ facit poeta eloquentiſſimus mentionemLatæqꝫ uagātes Barcæi. A Barca oppido: puod in ſolitudīe ſitū eſt: quos nunc corrupto ſermōe Afri Baricianosuocant. Hi ſunt qui pro locoꝝ qualitatibus diuerſis noībus appellantur: & a Mauritania per Africam & Aegptum Palæſtināqꝫ & Phœnicem Cœleſyriam & Oſrhohenem Meſopotamiam atqꝫ Perſidem tēdunt ad IndiāHæc eſt iudæe tuaꝝ longitudo & latitudo terraꝝ: in his gloriaris: ſuper his te per diuerſas prouincias ignorantibus iactitas ad populum phaleras. Ego te intus & in cute noui. Quod ſi obieceris terram repromiſſionis diciquæ in numeroꝝ uolumine continetur: a meridie maris ſalinaꝝ per Syna & Cades Barne uſqꝫ ad torrentemægypti: qui iuxta rhinicoruram mari magno influit: & ab occidente ipſum mare Palæſtinæ Phœnicis Syriæ-cœles Cilitiæqꝫ pertenditur: ab aquilone Taurum montem & Zephyꝝ uſqꝫ Emath: quæ appellatur Epipha-nia Syriæ: ad orientem uero per Anthiochiam & lacum Cenereth: quæ nunc tyberias appellatur: & iordanemqui mari influit ſalinaꝝ: quod nunc mortuum dicitur: trans iordanem autem duaꝝ ſemis tribuum poſſeſſio ērubem & Gad: & dimidiæ tribus Manaſſe. Ego fatebor hæc tibi repromiſſa: non tradita: ſi obſeruaſſes mandatadei: & in præceptis illius ambulaſſes: ſi non pro omnipotente deo coluiſſes beelphegor & bahalī belzebū & chamos: quos quia prætuliſti deo: omnia quæ tibi promiſſa fuerant perdidiſti. Et mihi in euangelio promittunt̉regna cæloꝝ: quæ inſtrumentum uetus omnino non nomīat: ſed ſi non fecero quæ præcepta ſunt: nequaqͣ eri-culpa in promittente: ſed in me: qui promiſſum accipere non merui. Vbi enim optio proponitur ad eligēdumqui operari renuis fruſtra cupias quod promiſſum eſt. Lege librum loſue & Iudicum: & quantis poſſeſſionumanguſtiis ſis coartatus intelliges. Quid diuerſarum urbium alienigenas cōmemorem? quos populus iudæoꝝnon quit expellere de urbibus & ſedibus ſuis: cum ipſa Metropolis tua prius lebus: poſtea Salem: tertio hiero-ſolyma: & nunc Helia lebuſæos expellere non ualuerit: ſed manſerit cum eis in ſcandalum exemplumqꝫ uici-noꝝ in tantum: ut ubi templum tuum conditum eſt: areæ Orne fuerint iebuſæi: & ipſum templum. lxx. miliūlatomoꝝ &. lxxx. milium uectoꝝ: hoc eſt. cl. milium exceptis præpoſitis opeꝝ pro multitudine habitantiumtecum in circunciſoꝝ: ab ethnicis extructum ſit. Nec hoc dico in ſuggillationem terræ iudææ ut hæreticus ſy-cōphanta mentitur: aut quo auferam hiſtoriæ ueritatem: quæ fundamentum eſt intelligentiæ ſpiritalis: ſed u-decutiā ſuꝑciliū iudæoꝝ: ſynagogæ āguſtias eccleſiæ latitudini præferūt. Si .n. occidētē tātū ſequunt̉ lr̄am & ſpiritū uiuificātē: oſtēdāt terrā repromiſſiōis lacte & melle manātē. Sin aūt tropologiā dictū putāt reꝝoīum abūdātia: & nos terrā cōfeſſiōis terrāqꝫ uiuētiū terræ uepriū præferemus: dicēte domīo ad Moyſē de abie