Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nempe ut crederent: ſi uiderent. Deus ergo pro tempore: cum Abrahæ poſteritas paribus ſi poſſet ueſtigiis ingredi ī fidem electionis ſuæ: notam ī ſigno hoc uoluit eſſe iuſticiā: ut qui mundialē naturā aīæ reſpuiſſet: excircunciſio carnalis appareret ī corpore: ac uelut per hoc quod uidetur: poſſet ītelligi. Sic multa quæ a prophetis populo denūciabantur ab ipſis prius a quibus præconabantur: effecta ſunt. Nudos in captiuitatē filios Iſrael eſſe ducēdos: per prophetā iratus dominus minabatur: certe dictū iam ad partiū oīum intelligentiā poteratītrare. Vadit tamen nudus ipſe propheta populos: & in ſe quod alijs uaticinabatur oſtēdit. Videt uulgus:audit. Et in Eſaiæ corpore: quæ ſibi erāt uentura cognoſcūt. Fit ſignū de uate: & ī libro adhuc populo amaritudi ſentit propheta captiui. Sic Abrahā deſignat ī carne: quod exercebat in mēte: & per nomen mēbri uelut uirtutem circūciſionis ītelligit: non per hoc ſignū exprimens carnis: ſed ſignū fidei: deniqꝫ poſt illā carnis circunciſionem ſuæ: ſi erat plenitudo iuſticiæ: quare maiora adhuc in Abrahā fidei experimenta q̄rebat? Cur in patriopoſtmodū tentatur affectu: ſi iam ī illa circūciſione benedictionis ſūma tenebatur? Sed quoniā non illa uirtusſed ſignū iubebatur eſſe uirtutis: qͣritur a ſingulari uiro: Vtrū ne qui iam & patriæ & cognationi renūciaſſet: &circuncidi ſe paſſus eſſet: parceret & filio. Quē ubi ad uictimā non triſtis exhibuit: pro digna pignoris im-pietate ſit carnali pietate ſublimior. Lucratur orbitatē: dum parricidiū meditatur: & unico parcit ī terrisſtellas pro filiis annumerare iubetur ī cælis: carnaliſqꝫ deſpector naturæ in natura ſydeꝝ collocatur: & huma-ni cōtēptor ſeminis: pater uocatur aſtroꝝ. Sic fidelis filio: ſed præcepto: dum mandatū domini religionemducit eſſe non crimē: dum offerre filiū deo ſacrificiū iudicat eſſe parricidiū: pene meruit præuidere: deu-ad tētationem probādæ mentis parricidiū uoluit offerri: ſed noluit īplere. Ab hac ueritate forma iudaicæ circiciſionis amiſſa eſt: hæc nominis erat figura non mēbri: ſic naturā noſtrā deus uoluit denudari: ut ī nobis aucupiditas arderet: aut ambitio ſudaret: aut affectus carneus præminere: ſed ab omnibus præputiis dei amor &præſentiū contēptus exueret. Dixit quidā ſatyrus gentiū poeta. Probitas laudat̉ & alget. Teſtimoniū hoc ueꝝeſt: nullus ſtipat populus: nulla multitudo ambit: homo nullus amplectit̉: & in mūdo iſto uelut in nouercali domo horret: etiā neceſſariis deoꝑta ꝗͣdiu ueſtē ſuæ habuit dignitatis. Age ſi uidetur: totū tramitem ueritatis per patriarchaꝝ geſta uelut uiua ueſtigia decurramus: ut circūciſionē quæ ſanctificat demōſtremus. Trarſeo Iſaac peregrinantē: quod ipſū in circūciſionis forma conſiſtit. Rebeccāqꝫ propter phyliſtinoꝝ inſidias ſororem de uxore dicentē. Quod æqꝫ ꝗͣ magni ſacramēti ſit: tibi exiſtimandū relinquo. Taceo lacob per duas ānorum hebdomadas matres. xii. tribuū ſeruitute mercantē. Omitto eius filios: quos patriā benedictionē & ſan-ctitatē naturalis quædā neceſſitas continebat. Ad Iob ueniā: in aliā generationis lineā de Iſaac germina pro-lapſū: nec inter. xii. lacob filios hæreditatū: per Eſau genitū primitiuæ benedictionis extorrē primogeniti dignitatibus expoliatū: inter Edon principes qui deo placerent īuentū. Hic tamen an circūciſionē naturalē æquanimiter poſſit ferre tentat̉. Fit pauper ex diuite. Sed hoc etiā ſæculi hoīes contēnere nouerūt. Tot orbitatibus uuneratur: quot ſucceſſionibus gloriabat̉. Exclamet forti uoce: nudus cenſu: nudus & filiis: nudū ſe exiſſe de uteromatris ſuæ: nudū etiam ituꝝ ſub terras: dominū dediſſe: dominū abſtuliſſe. Quiꝝ naturā ſæculi reſpuentē: nonſe lachrymis: ſe gemitibus: non ſe etiā tenebris tradidiſſe: ſed potius detrimēto meritoꝝ doloyuictor: & ſi genus affectu fit fortior infirmat̉: & ī ualle lachrymaꝝ turri occupat gloriaꝝ. Vbi es īſolens nimiū carnis iu-dæa? Confer hoc uiro pedē: contēde: & gloria attollere maioꝝ ſuꝑba uirtutibus: latuſqꝫ tuū benedictis nobi-liū patriarchaꝝ circūcinge nominibus: ut te iuſtificationū uetus illa uirtus & auoꝝ ſplēdor appareat. Iob te acuerſū procedit ī mediū: ſanguinis auctor es erubeſcens: nec Eſau ī conceſſā benedictionis ſortē trāſfuſionementitus: illa nec prodeſſe nouimus: nec obeſſe dicēte domino. Anima patris & aīa filii mea eſt. Aīa quæ peccauerit ipſa moriet̉. Ac ꝓinde ei ſpes eſt: ī his uincat te oībus: & ꝓcedit plus ſibi de uirtute uēdicans propria-quo minus ex gloria ꝓmittit aliena. Deniqꝫ expoliatus bonis oībus nil reꝗrit. Tu ægyptū in heremo poſt mānadelitioſa ſuſpiras. Illū ab ſpe ī deo poſita tot maloꝝ tentamēta auocant: te ad ſpem bonoꝝ oīum blādimēta prouocant. Ille manū domini ſentiens benedicit ī uulnere. Tu uirtutibus de Pharaonis iugo exuta: ſubiaces. Huic illi & pro circūciſis ueniā poſtulare cōcedit̉: tibi uelut īcircunciſæ Amorreus pater & mater īgeritueſſe Ethea: ut manifeſte liq̄at: & illū per uirtutes opeꝝ per obſeruantiā circūciſionis benedictionē ſibi reſtauraſſe: quā proauus amiſit: & te per iactantiā circūciſionis uirtutes negligentē benedictionē quam Iacob ſolaſubtilitate acquiſierat: ꝑdidiſſe. Quid enī ſibi iudeoꝝ arrogātia non uſurpet? Iob iſta qui deo placuit: quomodo gentis non eſt meæ? Et circūciſus forte: quoniā de Eſau circūciſio hucuſqꝫ generat̉. Nec manus leues in hocnon circunciſio fuerat: prædicata: ſed uirtus: nec an ſine præputio uixerit: ſit quærendum: ſed nihil labiis ſui:peccauerit ſit tenendum. Ad alienigenas ad quos prouocāt: ueniamus: quoniam nullam nobis arborem exem-plorum ager diuinorum omni ligno feracium plantarioꝝ: nec in eo germina de uimine: ſed de fruge cenſenturOltendamus in iſrael gloriā peregrinam: & benedictionis germen in ligno fluxiſſe ſuo dicimus Ruth: quomagis confundant̉ in fœmina. Promittitur prophetas de radice leſſe uirga pro noſtra ſalute proditura: nunc̄flos cōdeſcenderet: qui uel ſolus utiqꝫ pleni agri odore flagraret præ cōſortibus: niſi odore unguentoꝝ ſupe-omnia aromata ſætitiæ oleo pater unxiſſet. Hic tamen leſſe auiā non iſraeliticā habuit: ſed Moabitā. Cui tantūperegrinæ cōceditur: quantū nulla de patriarchaꝝ germine pro meretur: ut ſuo utero deſtinatæ benedictionisſemē accipiat: & iſraeli non iſraelita parturiat dignitatem: cornuqꝫ populi ſui: ī alterius populi benedictionibusaliena ſuſtollat. Vnde iſtud oro promeruit? Credo quia dicit ſocrui ſuæ. populus tuus populus meus eſt: & deus tuus deus meus eſt. Quirtutem uiris etiam præferendam: Abrahæ fidem incircunciſæ gentis mulier imi-ratur: quam uirilis circunciſio dereliquit: & per aliena ueſtigia meritum iuſtificationis ingreditur: a quibus