ſuſcitando Lazaro deus adorari: homo in ſepulchri eius ignoratione uileſcat. Sic dū a cæcis uidet̉: & a uidentbus nō uidetur: ſic dū de lapidibus ſuſcitat filios Abrahæ: filios ꝑditionis in lapidē offenſionis īpingit: illud myſterio occulto operationis exequit̉: ut eū infirmi ac debiles ad poſcendā opē ſalutis nullo monſtrāte cognoſcat& ꝑſecutores uel inimici quem tenere debeant: niſi perdat̉ ignorēt. Hic eſt ille liber intus & foris ſcriptus: hic ſecretus & publicus: hic apertus & oꝑtus: hic paginis ſuperioribus uidendus: interioribus nō uidendus: quia incoprehenſibilis. Intus ſiquidē ſcriptus eſt cū prophęta dicat: denerationē eius quis enarrabit? Foris ſcriptus eſt cieuangeliſta ait: liber generationis leſu chriſti filii Dauid: filii Abrahā. Intus ſcribit̉ cū deus dicit. Eructauit cormeū uerbū bonū. Foris ſcribit̉ cū uaticinat̉. Ecce uirgo cōcipiet & pariet filiū: & uocabis nomē eius En anuel.Intus ſcribit̉ per Ioannē. In prīcipio erat uerbū: & uerbū erat apud deū: & deus erat uerbū. Foris ſcribit̉ ꝑ Matthæū. Chriſti aūt generatio ſic erat. Cū eſſet deſponſata mater eius Maria loſeph. Intus ſcribit̉ inuenta eſt ī ut-ro habens de ſpiritu ſancto. Quid utiqꝫ habens uerbū domini: uerbū carnē factū ſub lege. Foris ſcribit̉ cū apoapoſtoli īterrogati: quis eſſe dominus: alij dicerent Heliā: alij Hieremiā: alij aūt unū ex prophetis reſponderūtIntus ſcribitur cū Petrus exclamat. Tu es Chriſtus filius dei uiui. Vnde & ipſe dominus: nō reuelauit tibi. Petreinquit iſtud caro & ſanguis: ſed pater meus qui ī cælis eſt. Cuius caro & ſanguis? Nunꝗd nā Petri ipſius caro &ſanguis obſtabant: quin filius de diſceret̉? Nō inꝗͣ: ſed ipſius domini caro & ſanguis: ī quibus dū cernitur: quoderat dei filius: nō credebatur eſſe quod erat. Impoſſibile enī hoībus uidebat̉ deum credere: cū hoīem uiderent& tantā illā maieſtatē in qua inhabitat omnis plenitudo diuinitatis: quā ipſe non capit mundus: in corpuſculodeſpectæ etiā imaginis incluſā. Ait ergo: nō hæc caro mea tibi & ſanguis: me eſſe dei filiū prodiderūt. Nam iſtanō patiunt̉ me hoc credi. Deniqꝫ & propheta dixerat. Et homo eſt: & quis cognoſcet eū? Euidenter ergo illi ſe-cundū oculū iudicantes: me aut Heliā prophetā: aut aliquē unū ex prophetis loquunt̉: quoniā hoīem eſſe habitu carnis agnoſcūt: ſed tibi reuelauit pater meus qui in cælis eſt. Quādo r̄uelauit? Quo tꝑe deus cum Petrolocutus eſt? Reuelauit inquit pater meus qui in cælis eſt. hoc eſt dicere: oꝑbus credidiſti: quæ loquūtur filiumdei. Sed .n. foris ſcriptus eſt liber iſte: cū dominus eſuriit. Intus ſcribit̉: cū quinqꝫ panibus multa hoīum milia ſaturauit: Foris ſcribitur: cū affigitur cruci. Intus ſcribitur: cū paradiſum latroni ꝓmittit in cruce. Foris ſcribit̉: cūſpiritū moriēs ſecundū rationē humanæ carnis emittit. Intus ſcribitur: cū in paſſiōe ſol fugit: dies abſcōditur: te-ra concutit̉. Foris ſcribitur: cū ſepelitur. Intus ſcribitur: cū tertia die ſepulchri limībus emotis erūpit in lucē. Foris ſcribitur: cū apoſtolis clauorum & lanceæ uulneribus oſtēſis. eſcam etiam poſtulat. Intus ſcribitur: ut intereoſdem apoſtolos clauſis oſtiis qui ītrare uiſus nō fuiſſet apparet. Sed miro modo cū interior ſcriptura libri magis obſcura ſit: amplius hoīum mentes turbat exterior: & uidētes illa quæ ꝑ hoīem uideri nō poſſunt: iſta quæpoſſunt ꝑ hoīem uideri: noua ratione nō cernunt. Nā manichæi quod uideri nō poteſt: credentes: id quod pō-uideri nō credunt. Cū beatus Ioānes īnuiſibilē & uiſibilē deum & hoīem breui quaſi charactere ſignauerit. Sicenī ait. Quod fuit ab initio fratres quod audiuimus: ecce libri illius īteriorē partē. Quod ſequit̉: & uidimusoculis noſtris: & manus noſtræ palpauerūt de uerbo uitæ. Ecce libri pars exterior: quæ oculis a manibus ſubiecta hoīum: & uideri & tractari poteſt. Hanc partē libri Manichæus ignorat: uidens oꝑa quæ fiunt & uidens facientē. Poteſt quidē dicere iſte: tu es filius dei uiui: ſed nō poteſt dicere: dominus eſt ſabbati filius hoīs: & miraꝑuerſitate quod uident: negātes quod nō uidēt confitent̉. Inuiſibilē in uirtutibus recognoſcunt: uiſibilē in hoīequod facillimū eſſe debuit: nō agnoſcunt. O cæcitas. O ignorātia ueritatis: & omni ratione dānanda præſūptioIſti ſunt qui deo ipſi ſe præferūt: ſic credendo ī carne cōſtituti: ſpiritaliter ſe uiuere profitent̉: quod deū non credunt potuiſſe. Minor enī ſine dubio ab iſtis deus eſt: ſi quod iſti poſſunt: ille nō potuit. Nā iſti poſſunt in carnecōſtituti alienā capere naturā. Cur ille in carne poſitus: ſuā ſeruare nō poſſit? Videlicet ut ſemꝑ deus ſit: ne corruptelæ admixtus incipiat eſſe corruptus? Mira diſputatio: deū deſtruit cū honorat. Maioris enī uirtutis eſt obtinere ī terrena ſubſtātia deitatē: qͣ deum ſpiritaliter ī deitate durare. Quid ergo mirabor ī deo: niſi ꝙ cū homoeſſe dignatus ſit: in hoīe ꝙ deus eſſet: aperuit? Nō quod ipſe deſtitit eſſe: quod fuerat: ſed ꝙ carnē fecit eſſe: quoddeus eſt: ꝙ in excuſationē materiæ uitioſæ: aīa ſit ipſe ſine excuſatione: ꝙ dū pro nobis peccatū factū eſſet: peccator eſſe nō potuit. Sed hic Manichæus. Arrianus iteꝝ ſuperiorē partē libri utraqꝫ circūplexus manu: illā īterio-rem paginā ſic reſerare formidat: quaſi ſacrilegiū facturus ſit: ſi deus in carne ueniens non amiſerit deitatē. Vi-denſqꝫ dominū in nauicula dormientē: non uidet uentis & fluctibus imperantē: cui deitatē ſe tribuere ſine ſimiſitudine paterna mentitur. Deus enī eſſe niſi patri: ideſt deo ſimilis ſit: non poteſt: ſimilē autem eſſe nec illū quforis ſcriptus eſt: de interioribus aliquid perdidiſſe. Illos quotidianus ſermo inſtruere debuiſſet: quo filius patrbus ſuis ſimiles: ita cupimus approbare: ut dicamus: de ore eius exiit: ergo omnis filius: ꝗͣlibet ſecundū carnalēgenerationē alter generetur: tamen ſi forte patri per omnia ſimilis ſit: dicetur ab ore eius profectus. Quis inuidet domini uerbū de corde patris eructatū: nec aliūde in ſpiritu ꝗͣ ore prolatū etiā iuxta cōmunē oīum ſenſuūpatri ſimilē iudicare? Quod ubi fideliter ſenſerimus te: & ea quæ foris ſcripta ſūt: & ea quæ intus diuinitus an-notantur credere: unū librū dicere poterimus: in quo legē totā ſcriptā uidentes: non philoſophoꝝ argumēta ſectemur: ut ueritatē opinationis colligamus: ſed formā uitæ ante oculos cōſtituamus: & eā ipſam tractabilē miremur: in qua quicquid obſcuꝝ eſſe poterit: effundetur. Quā manichæi nō uidentes ī carne: Arriani nō intellig-tes in ſpiritu: unius libri paginaꝝ confœderatā diſſecuere iuncturā: & mediatorē duoꝝ conſertis manibus hæreticoꝝ furore ruperunt. Sed quid miꝝ: ſi hos nimiū ſibi ī ſingulis paginis ſapiētes: ac de mūdiali philoſophiauenientes: tanta operꝭ apertiqꝫ libri cōcathenationis ſubtilitas præteriuit? Cū eū nec iudæi qui ipſius erant: cumin ſua ueniſſet agnouerunt? Qui dum de cælo ſignum poſtulant: quaſi cæleſtia non eſſent quæ in ſalute uel