Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ptum. Naaſon princeps tribus Iuda in deſerto deſcribitur: cuius filius. Salmon terram repromiſſionis intrauit.computara a Phares uſqꝫ ad Naaſon: & inuenies generationes quinqꝫ. Tametſi nonnulli ut in tribu Leui oſterdimus: in Eſrom initium faciant. & ad Salmon uſqꝫ perueniant. Puto problema diſſolutum. Quod ſi diſplicetad compendium ueniam: & dicam in hebræo non eſſe diuerſum: Aquila namqꝫ qui non contentioſius ut quidāputant: ſed ſtudioſius uerbum interpretatus ad uerbum in eo loco ubi ſeptuaginta poſuerunt: quinta autem-neratiōe aſcēderūt filii iſrael de terra ægypti: ita trāſtulit: κάίενοπληSαμένοι αυεβησαν ύίοι ησραηλα ſ6SτήηS αίγυπτοσ. i. & armati aſcenderunt filii iſrael de terra ægypti: licet pro eo nos armati diximus: ſecundum græci ſermonis ambiguitatem inſtructi ſiue muniti: propter ſupellectilē qua ægyptios ſpoliauerunt poſ-ſit intelligi. exiſtimanti curioſitatem eſſe finitam: maior querendi ardor exoritur: & ad ſimilitudinem Hiere-miæ diſſoluor undiqꝫ: & ferre non poſſum: Quare ſeptuageſimam quintam generationem: & Aquila tranſtu-lit armatos uolumen hebræum replico: quod paulus penolē iuxta quoſdam uocat: & ipſos characteres ſollici-tius attendens: ſcriptum reperio: uahamucī. ablu. bene. Ilrael. meeres: mizraim: In reliqua parte interpretatiōesnon deſcordant: omnis pugna de uerbo eſt uahamucī: quod eiſdem litteris ſcribitur. Heth mem ſin iod memutrūqꝫ nam quinqꝫ: an munitos ſonet? Et quidem quinqꝫ hoc ſermone dici plurali numero negare non poſſu-mus. Verum quinqꝫ plurali numero: non quinta ut illi interpretati ſunt: ſingulari. Sed nec generatio inuenituradiuncta: quæ lingua hebræa dor dicitur: ut ſi eſſet quinta generatione: ſermōe legeretur illoꝝ ameſa dor. Nūcautem ameſin ideſt quinqꝫ: immo quinti tantum ſcripti ſunt: & ſit quaſi ſenſus: quinti autem aſcenderunt filiiiſrael de terra ægypti: quod quia minus uidebatur intelligi: adiuncta generatio eſt. Aquilam uero & in cæteris:& in hoc maxime loco proprie tranſtuliſſe: omnis Iudæa & ſynagogaꝝ conclamant uniuerſa ſubſellia: uidelicet idem ſermo: & eiſdem litteris ſcriptis diuerſas apud eos uoces & intelligentias habeat. Ex quibus exemplcauſa unum ponimus ut quod dicimus perſpicuum fiat: paſtores & amatores eiſdem litteris ſcribūtur: res amiod mem. Sed paſtores roim: amatores leguntur reim. Vnde euenit ut ubi Hieruſalem in prophetis cum ama-toribus ſuis fornicationis ſcelere arguitur: ibi in noſtris codicibus pro amatoribus paſtoꝝ nomen ſit immuta-tum: Scio hæc moleſta eſſe lectori: ſed de hebræis diſputantem non decet Ariſtotelis argumenta conquirerenec ex flumine Tulliano eloquentiæ ducendus eſt riuulus. Nec aures Quintiliani floſculis: & ſcholari declamatione mulcendæ pedeſtris: & quotidianæ ſimilis: & nulla lucubratione redolens: oratio neceſſaria eſt: quarem explicet: ſenſum ediſſerat: obſcura manifeſtet: non quæ uerboꝝ compoſitione frondeſcat Sint alij diſertilaudentur: ut uolunt: & inflatis buccis ſpumantia uerba trutinent: mihi ſufficit ſic loqui: ut intelligar & ut de ſcriꝑturis loquens & diſputans ſcripturaꝝ imiter ſimlplicitatēTertia Quæſtio.Vr Iſaac uir iuſtus & deo charus non illi cui uoluſt: fed cui noluit: deceptus errore benedixit? Differopauliſper typos: & ea quæ a maioribus noſtris ſuper hoc loco ſunt interpretata: prætereo: quo opinion eorum non aquieſcam: ſed quo tu hoc tantum quæras: Quare uir iuſtus aliud ignorauerit: & contra ſuāfecerit uoluntatem: ad quod diſtricta reſponſio eſt: nullum hominem excepto eo qui ob noſtram ſalutem car-nem eſt dignatus induere: plenam habuiſſe ſcientiam: &certiſſimam ueritatem. Deniqꝫ Paulus ex parte cognoſcit: & ex parte prophetat: & nunc per ſpeculum uidet in enygmate: & ſecundum oportet orare: neſcire nosdicit. Quia cum uenerit quod perfectum eſt: tunc quod ex parte eſt deſtruetur. Samuel propheta connumeratus Moyſi in ſacerdotibus dei: ad ungendum regem miſſus: cum maximum filiorū leſſe uidiſſet Heliab: ait.Ecce coram domino Chriſtus eius. Et dixit domiuus ad Samuel noli reſpicere faciem eius neqꝫ ſtaturam: quo-niam reprobaui eum: quia non quomodo uidet deus: homo uidet. Homo enim uidet in facie deus autem inſpicit cor. Et per ſingulos filios ſeptem ignorās uſqꝫ ad Dauid neſciſſe deſcribitur. Heliſæus quoqꝫ qui duplici glo.rificatus eſt ſpiritu: cuius oſſa uitam exanimo cadaueri reddiderunt: cum Sunamitis ad eum ueniſſet in montē& ad pedes eius flebiliter corruiſſet: Giezi prohibente ne faceret: ait dimitte eam: quia anima eius in amaritudine eſt: & dominus abſcondit a me: & non nunciauit mihi: plura ſunt ꝗͣ ut exemplis debeamus docere ſanctos uiros & deo caros ea tantummodo ſciſſe: quæ eius a domino reuelata ſunt. Ignorata uero quæ eis reuelata non fu-rint: & ad ſingulas uiſiones Zachariam atqꝫ Danielem interrogare angelum: & ſuppliciter depræcari: ut exponat ſibi quæ ſint illa quæ uideant. Vnde non miꝝ eſt & Iſaac in ſuam maxime utilitatem neſciſſe quid faceretCum magis eo tempore erraret: quo filium ſaniguinariæ deditum uoluptati: & eum qui poſtea fratrem ſi poſſet occideret: prætermiſſo illo qui innocenter habitaret domi: uellet afferre: & ſuam magis uoluntatem faceredei. Ego puto diuine diſpēſationis fuiſſe: ut oculis cæcaretur: & cum ipſe diceret: uox quidem uox Iacob eſt: manus autem manus, Eſau: tamen non intelligeret minorem eſſe filium: qui ad benedictionem fratris prærepto-aſtiterat. Quoniā aūt polliciti ſumus: & de eo in figura quid ſignificaret adiungere. Hippolyti martyris uerb-pōamus: a quo & Victorinus noſter plurimū diſcrepat: oīa plenius executus ſit: ſed quo poſſit occaſionem præbere lectori ad ītelligentiā latiorem. Iſaac portat imaginē dei patris. Rebecca ſpiritus ſācti. Eſau populi prioris & diaboli. lacob eccleſiæ ſiue Chriſti. Senuiſſe Iſaac: cōſumationē orbis oſtēdit oculis caligaſſe: fidemperiſſe de mundo: & religionis lumē ante neglectū eſſe ſignificat. Quod filius maior uocat̉: acceptio legis.iudæoꝝ. Quod eſcas eius atqꝫ capturā diligit pater: hoīes ſunt ab errore ſaluati: quos doctrinā iuſtus quiſqꝫuenatur. Sermo dei benedictionis eſt repromiſſio: & ſpes regni futuri: in quo Chriſto ſancti ſunt regnaturi:& uerū ſabbatū celebraturi. Rebecca plena ſpiritu ſancto & ſciens quid audiſſet: ante ꝗͣ pareret: quia maior ſeruiet minori: magis autē forma ſpiritus ſancti: quæ futura nouerat in Chriſto: in lacob ante meditatur: loquitu-