Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ratione: ſed & qui aliter ſentire uel diſſerere uiſi ſūt: a nōnullis in ſuſpitiōe habent̉: uelut noui aliꝗd introducertes. Fatēt̉ aūt idē ipſe Origenes in præfatis opuſculis: ſed Euſebius Cæſarienſis: & Pamphilus martyr: Baſiliusquoqꝫ & Gregorius: Dichanuſqꝫ & Ruffinus: ſimiliter in ſuis unius ſubſtātiæ oēs eſſe aīas: & īmortales & rationabiles liberi arbitrii ac uolūtatis: iudicādas quoqꝫ eſſe iis quæ in hac uita geſſerūt: eſſe tamē eas fcās a deo-uniuerſa creauit & cōdidit. Quādo aūt ſactæ ſint olī ſimul: aut tunc ſingulos naſcētiū: ꝗd ꝑiculi eſſe aiunt: a-teꝝ e duobus opinari? Athanaſius Hilarius & Ambroſius præparatis in uētre mulieꝝ: deformatiſqꝫ corporibus: tūc ad præſēs creari aīas: & īſeri deformato corpori criminant̉. uero illi ex traduce aīas uenire cōfir-mant: & ſimul corporali eas ſemine ſeminari: ſiquidē ut quidā ipſoꝝ affirmare ſolēt: aliud dicunt eſſe aīaminſufflationē ſpūs dei: illā ſcilicet quā initio facturæ mundi deus inſufflaſſe dicit̉ in Adā: de ipſa dei eſſe ſubſtantia ꝓfitētes. Quomō non iſti uidebunt̉ quodā hæc præter ſcripturæ regulā & rōnē pietatis aſſerere:ſubſtātia dei ē quæ peccat? Si aīa quæ de ſubſtātia dei ē peccat: inſuꝑ etiā & pœnis ſubdenda ſit pro peccato.Sed & illud ſe qd̓ abſurdū eſt īcurrere uident: ꝗa neceſſe eſt ſimul corpore mori: & eſſe mortalem: ſi ſimul corpore: uel ſeminata uel formata uel nata eſt. Tum deīde illi: ideſt Apollonius: Tertullianus: Pōpeius:Arnobius: Lactātius: atqꝫ Apollinaris: qui unā ꝗdē ex nullis ſubſtātiis a deo factā eſſe dicunt aīam: ideſt illamquæ prima facta ē in Adā: & ex Adā omniū hoīum aīas exiſtere: & ſecūdū corporalē ſine dubio ſucceſſionē tra-ducē quoqꝫ fieri aīaꝝ: etiā ipſi aliud oſtēdūt: niſi aīas eſſe mortales. Si .n. ſicut aīalia cætera ex ſolo ſemine ori-unt̉: ita etiā de hoībus ſētimus: ut corpore ſimul in eodē ſemīe etiā aīa defendat̉: ꝗd dicimus de his qui īperfecti adhuc & de uētre abfrſi ſūt? & qui nōnunꝗͣ etiā ante ꝗͣ maſculoꝝ naturaliū receptaculi ſemina ſint ſuſce-pta depereunt? In ꝗbus ſine dubio inuenit̉ ſimul etiā ille quæ naturali rōne ſemībus inſertæ erant aīæ: extin-ctæ ſint pariter & corruptæ? Siue ergo ex inſufflatiōe domini ſunt: ſiue ab una quæ prīa fcā eſt: neceſſariū eſt ſimul ut corporibus corrūpant̉: ſic eādē corporalibus etiā origenē ſumūt ſecundū ipſoꝝ rōnē. Aut. n. nihil oī- ex rōnabili: atqꝫ īmortali aīa participauit illud qd̓ adhuc in uētre correptū eſt. Et repulſa eſt illa: quæ affimat: eam in ſeminis traduce ſimul corporibus ſeminatā: aut ſi participat: neceſſitas īminet confiteri mortalēeſſe aīam qd̓ fides nr̄a utiqꝫ non recipit domino declarāte de functoꝝ aīas & colloquiū apud inferos habuiſſe& Lazari ſcilicet in beatoꝝ ſedibus ouantē: & diuitis flagrantē in incēdiis. Eſſe nāqꝫ aīas īmortales: non tantū duini ſed & philoſophoꝝ pleni ſunt libri. Quod taliter eſſe Theobrotus Ambratiotha in Platonis libro Socrate diſputante didicerat: qui homicida ſibi eſſe timuit: ac ſe altiſſimo præcipitauit muro: & nullū poſt mortem autumat reſtare iudiciū & ſine diſcrimine aliquo meritoꝝ: oēs aīas poſt corpora æqualiter ferri arbitratuad cælū: ꝗd̓ a deo pro uero tenuerūt: & ſic illos oēs ſæculi ſapientes: una nebula huius erroris inuoluit: ut & ipſe laudabilis ut putāt doctor homicidæ ipſū ſe priuatī: ne publice occideret̉: occiderit: Sic quoqꝫ Cato lecto innocte ad lucernas Platonis libro qui īmortalitatē aīæ docet: ſtricto gladio reuelatū manū pectus ſemel iterūqꝫꝑcuſſit: Redeamus ad illas præterea ſanctoꝝ nobiliſſimas diſputatiōes: in academiæ nemoroſæ obſcuris te-ctas umbraculis: ſed cæleſti illuſtratas ex lumine. Beatus itaqꝫ Hieronymus ſanctū Victorinū martyrem:plæroſqꝫ catholicos ſecutus: ſe potius fieri: ꝗͣ propagari aīas: ſecūdū illud qd̓ in euāgelio ſcriptū eſt: Pater meusquotidie operat̉: & ego operor credere ſignificauit. Sāctus quoqꝫ Auguſtinus hanc opinionē in octo admodūuolumībus uerbis tueri cernit̉. Sed cum originale peccatū pœnaſqꝫ paruuloꝝ: qui ſine baptiſmate moriunturdeclarare nitit̉: a deo factā in Adā: & ex ipſa oīum hoīum aīas exiſtere: ſuis argumētis: ſcripturaꝝ teſtimoniis: ut eſt illud: aīæ quæ ingreſſæ ſunt Iacob ægyptū: & egreſſæ de femore illius: amplecti ꝓpenſius cōperit̉Huius aſſertionibus beatus Gaudioſus epiſcopus aīaꝝ & corpoꝝ promptiſſimus medicus: noſtristemporibusunus martyr: cum nobiſcum colloquium familialiter habuiſſet per totam or̄onis ſuæ ſeriem euidentiſſimis approbationibus uſus eſt. At uero ſanctus Ambroſius quem iam ſuperius inter uiros apoſtolicos memorauimūsinhoneſtum inquit puto aīas cum corporibus generari ut aīa naſcat̉ ex aīa: quod nec aīæ ipſi cōpetit: aut ſi certe ſingulæ cæleſti poteſtate factæ ſunt: & ex ipſis cæteræ natæ ſunt: poteſt ex una Adæ aīa credibile uideri cæteras naſci: ſed non conuenit: quia ſoli deo hoc poſſibile fuit: ut ſimplex generaret: nec cæteris cōcederetur: quodtam myſticum eſt in cauſa Saluatoris: ut non ſolum a ſolis gentilibus uel iudæis: ueꝝ etiam ab ipſis qui chriſti-nos ſe dicunt incredibile putetur. Photiniani enim hanc fidem ſpernunt: non credunt deum generaſſe. Nam ſeo tempore igitur quo ſeminat̉ corpus & anima: coſtam ſublatam legimus: non tamen animam natam ex ani-ma. Sed ſi coſta ſecum habuit animam: iam non nata eſt: ſi detracta in partem. Sed nec hoc ſcriptum eſt. Pro-pheta enim Zacharias inter cætera: qui plaſmas inquit animam hominis in eum. Nec Eſaias ab his diſſentiēsait. Sic dicit dominus deus qui fecit te: & finxit te in utero. Sic ergo in utero fingit̉: iam formato corpori tributur. Cum enim omnia membra implet corporis: figurata dicit̉ in corpore: ut ſicut aqua cum ſit ſine effigie: mi-ſa tamen in uas figurata uidet̉: ita & anima cum ſit natura incorporea & ſimplex: formatur in corpore ſingulamembra uiuificans: quod quidem Moyſes manifeſtius tradidit dicens: Siquis percuſſerit mulierem ī utero habentem & abortiuerit: ſi formatum fuerit: det animam pro anima. Si autem informatum fuerit mulctet̉ pecunia: ut probaret non ineſſe animam ante ꝗͣ formam. Itaqꝫ ſi iam forma corpori datur: non in conceptu corporisnaſcit̉ cum ſemine deriuata: nam ſi cum ſemine: & anima exiſtit ex anima: multæ animæ quotidie pereunt:ſemen fluxū quodam non profecit natiuitati. Sed ſi prius reſpiciamus: uidebimus quid ſequi debeamus: Contemplemur facturam Adæ. In Adam enim exemplum datum eſt ut ex eo intelligat̉: quia iam formatum corpus accepit aīam. Nam potuerat deus animam limo terræ admiſcere: & ſic formare corpus. Sed ratio īfirmaturquia primū oportebat domum compaginari: & ſic habitatorem induci: aīa certe quia ſpūs eſt: in ſicco habitare