Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt: &ut uirgilianū aliqͥd inferā: Illū aſpice cōtra. Qui uocat. Reſpōdeāt aduerſario. Aliter teneāt modū ī diſputādo: aliter uirgā in docēdo: & me in libris ſuis: ꝗd uel prætermiſerī uel addiderim doceāt. Reprehēſores audio ſequor magiſtros. Delicata doctrina eſt: pugnāti ictus dictare de muro. Et cum ipſe unguētis delibutus ſi-cruentū militē accuſare formidinis. Nec hoc dicēs ſtatim iactātiæ reus ſū: cæteris dormiētibus: ſolus certau-rim. Sed hoc dico: cautius eos poſſe pugnare: qui me uiderint uulneratū. Nolo tale certamē adeas: in quo tātūte ꝓtegas: & torpēte dextra ſiniſtra clypeū circūferas: aut feriendū tibi eſt aut cadēdū. poſſū te æſtimare uictorē: niſi aduerſariū uidero trucidatū. Legimus o eruditiſſimi uiri: in ſcholis pariter & Ariſtoteleca illa de Gorgiæ fontibus manātia: ſimul didicimus plura eſſe uidelicet genera dictādi. Et īter cætera aliud gymnaſticosſcribere: aliud dogmaticos. In priori uagā eſſe diſputationē: & aduerſario reſpōdentē: nūc hæc nūc illa ꝓponere. Argumētari ut libet: aliud loꝗ: aliud agere panē ut dr̄ oſtēdere: lapidē tenere. In ſequēti aūt aperta frōs: & utita dicā īgenuitas neceſſaria eſt. Aliud eſt quærere: aliud definire: in altero pugnādū: ī altero docēdū eſt. Tu meſtātē in prœlio: & de uita ꝑiclitātē ſtudioſus magiſter doceas. Noli ex obliquo & unde putaris: uulnus īferredirecto ꝑcute gladio. Turpe tibi eſt hoſtē dolis ferire uiribus: qͣſi & hæc ars ſūma pugnātiū ſit: alibi minari: alibi ꝑcutere. Legite obſecro uos Demoſthenē: legite Tulliū: ac ne forſitan rhetores uobis diſpliceāt: quoꝝ artis eſt ueriſimilia magis ꝗͣ uera dicere. legite Platōne: Theophraſtū: Xenophontē. Ariſtotelē: & reliquos qui deSocratis fōte manātes: diuerſis cucurrere flumībus: ꝗd in illis aꝑtū ꝗd ſimplex ē? Quæ uerba ſenſuū? Q uſenſus uictoriæ? Origenes: Methodius: Euſebius. Apollinaris: multis uerſuum milibus ſcribūt aduerſus Ce-ſum & Porphyriū. Cōſiderate ꝗbus argumētis & ꝗͣ lubricis ꝓblematibus: diaboli ſpū cōtexta ſubuertāt. Et ꝗa īterdū cogunt̉ loqui: qd̓ ſentiūt: ſed ꝗd neceſſe eſt: dicūt aduerſus eos qui dicunt̉ eſſe gētiles. Taceo de latinisſcriptoribus: Tertulliano: Cypriano: Minutio: Victorino: Lactātio: Hilario: ne me tam defendiſſe: ꝗͣ alios uidear accuſaſſe: Paulū apoſtolū ꝓferā: quē quotiēſcūqꝫ lego: uideor mihi uerba audire: ſed tonitrua. Legite epiſtolas eius & maxime ad Romanos: ad Gallatas: ad Epheſios: in quibus totus in certamine poſitus eſt: & uidebitis in teſtimoniis: quæ ſumit de ueteri teſtamēto: ꝗͣ artifex: ꝗͣ prudens: ꝗͣ diſſimulator ſit eius qd̓ agit. Videtur quædā uerba ſimplicia: & qͣſi īnocētis hoīs ac ruſticani: & qui nec facere nec declinare nouerit inſidias. Sedquocūqꝫ reſpexeris: fulmina ſunt. Hæret in cauſa capit qd̓ tetigerit: tergū uertit: ut ſuꝑet: fugā ſimulat: ut occidat. Columniemur ergo illū: atqꝫ dicamus ei. Teſtimonia ꝗbus cōtra Iudæos: uel cæteras hæreſes uſus es: ali-ter in ſuis locis: aliter in tuis epiſtolis ſonāt. Videbimus exēpla captiua: ſeruierūt tibi ad uictoriā: quæ in ſuis uoluminibus non dimicant. Nōne nobis loquit̉ ſaluatore: aliter foris: aliter domi loquimur? Turbæ parabolasdiſcipuli audiunt ueritatē. Proponit phariſæis dominus quæſtiones: & ediſſerit. Aliud eſt docere diſcipulūaliud aduerſariū uincere. Myſterium inquit meū mihi: myſteriū meū mihi & meis: Indignamini mihi Iouinianū docuerim: ſed uicerim? Immo indignant̉. ii illū anathematizatū dolent: & laudant qd̓ ſunt accuſātꝗd̓ eſſe ſe ſimulant. Quaſi uero rogandus fuerit ut mihi crederet: & inuitus ac repugans in ueritatis uincladucendus. Et hæc dicerem: ſi uincendi ſtudio contra regulam ſcripturaꝝ quippiam locutus fuiſſem: & ſicut uirifortes in controuerſiis ſolent facere: culpam præmio redimerem. Nunc uero cum interpres magis apoſtoli fuerim ꝗͣ dogmatiſtes: & commentatoris ſim uſus officio: quicquid duꝝ uidetur ei magis imputetur quem expoſuimus: ꝗͣ nobis qui expoſuimus: niſi forte ille aliter dixit: & nos ſimplicitatē uerboꝝ eius maligna interpretationedetorſimus. Qui hoc arguit de ipſis ſcripturis probet. Diximus ſi bonū eſt mulierē non tangere: malū ergo eſttangere. nihil .n. bono contrariū eſt: niſi malū: Si aūt malū eſt: & ignoſcit̉: ideo concedit̉: ne malo quid deteriusfiat: & cætera. uſqꝫ ad propoſitionem alterius capituli: Hoc ideo ſubiecimus: quia apoſtolus dixerat. Bonum eſthoī mulierem non tangere. Propter fornicationem aūt unuſquiſqꝫ uxorē ſuam habeat: & unaquæqꝫ ſuum uiꝝhēat. In quo differunt uerba mea a ſenſu apoſtoli: niſi forte in eo ille pronunciat ego dubito. Ille definit: egoſciſcitor. Ille aperte dicit: bonum eſt hoī mulierem non tangere: ego quotidie quæro: ſi bonum eſt mulieremtangere. Si dubitantis eſt: non confirmantis. Ille dicit bonum eſt non tangere: ego quid bono contrariū eſſe poſſit: adiungo. Statimqꝫ in conſequentibus aīaduertenda apoſtoli prudentia: Non dixit. bonum eſt hoī uxoremnon hr̄e ſed bonum eſt inquit mulierem non tangere: quaſi & in tactu eius periculum ſit: quaſi qui illam tetigerit non euadat. Vides igitur non de coniugibus nos exponere. ſed de coitu ſimpliciter diſputare: ad comparationem pudicitiæ & uirginitatis: & angelicæ ſimilitudinis: bonum eſt hoī mulierem non tangere. Vanitas uan-Atatum: oīa uanitas dicit Eccleſiaſtes. Si oēs creaturæ bonæ: ut a bono creatore cōditæ: quō uniuerſa uanitas? Siterra uanitas: nunquid & cæli & angeli & throni domninationes poteſtates cæteræqꝫ uirtutes? Sed quæ per ſebona ſunt: ut a bono creatore condita: ad comparationem melioꝝ uanitas appellantur. Verbi gratia: lucernapadis comparatione pro nihilo ē: lampas ſtellæ comparatione lucet: ſtellam lunæ confer: & cæca eſt. Lunāſoli iunge: & rutilat. Solem chriſto confer: & tenebræ ſunt. Ego ſum inquit qui ſum. Oēm igitur creaturā ſi deocontuleris non ſubſiſtit. Ne tradas inquit Heſter hæreditatem tuam his qui non ſunt: idolis ſcilicet & dæmonibus: & certe erant idola & dæmones. quibus ne traderent̉ orabat. In Iob quoqꝫ legimus: a baldab dictum de impio. Auellatur de tabernaculo ſuo fiducia eius: & calcet ſuper eum: quaſi Rex interitus: habitent in tabernaculoeius locii eius qui non eſt. Haud dubium eſt: quin diabolus: qui cum habeat ſocios: non autem haberet niſi eſſetamen quia deo periit non eſſe dicitur. Ergo ſecundum hunc comparationis ſenſum: malum diximus mulieretagere: licet uxoris nulla facta ſit mētio: quia bonū eſt tāgere. Et ſubiecimus uirginitatē frumētū nuptias odeū fornicationē/ ſtercus bubulū nūcupātes. Vtiqꝫ frumētū & ordeū creatura dei eſt. Veꝝ ī euāgelio: maior tuba ordeaceis panibus: mīor frumētaceis paſcit̉. Hoīes inꝗt & iumēta ſaluos facies domīe. Aliis uerbis ad ipſū lo