defendunt. Et elegiſti me ad infectandum: qui omnia contra eccleſiam dogmata reprehēdo: & publica uoce cōdēno. Origenes hæreticus: quid ad me qui illū in plæriſqꝫ hæreticū non nego? Errauit de reſurrectione corporis: errauit de animaꝝ ſtatu: de diaboli pœnitentia. Et quod his maius eſt filiū dei & ſpiritū ſanctū in cōmentariis Eſaiæ ſeraphin eſſe teſtatus eſt. Si erraſſe non dicerē eum: & hæc quotidie non anathematizarem eſſem erroris illius ſocius. Neqꝫ enī ita debemus bona eius recipere: ut mala quoqꝫ ſuſciꝑe cogamur. At idē & ſcripturas inmultis bene īterpretatus eſt: & prophetaꝝ obſcura diſſeruit: & tā noui ꝗͣ ueteris teſtamenti reuelauit maxima ſacramenta. Si igitur quæ bona ſunt: tranſtuli: & mala uel amputaui: uel correxi: uel tacui arguendus ſum: Cur ꝑme latini bona eius habent & mala ignorant? Si hoc crimē eſt: arguat̉ confeſſor Hilarius: qui pſalmoꝝ īterpretationē: & homelias in libro Iob ex libris eius: ideſt ex græco in latinū tranſtulit. Sit ī culpa eiuſdem cōfeſſionisVercellenſis Euſebius: qui oīum pſalmoꝝ cōmentarios hæretici hominis uertit in noſtrū eloquiū: licet hæretica prætermittens optima quæqꝫ tranſtulerit. Taceo de Victorino pictabionenſi: & cæteris qui Origenē in ex-planatione dūtaxat ſcripturaꝝ ſecuti ſunt: & expreſſerunt: ne non tā me defendere ꝗͣ ſocios criminis uidear q̄rere. Ad teipſū ueniā. Cur tractatus eius ī Iob deſcriptos habes? In quibus cōtra diabolū: & de ſtellis cæloqꝫ diſputans: qͣdā locutus eſt: quæ eccleſia non recipit? Tibi ſoli licet το σοφοτατωκρανειο: ideſt ſapiētiſſimo & cal-uariæ de cunctis: & græcis & latinis tractatoribus ferre ſentētiā? & qͣſi cenſoria uirgula alios eiicere de bibliotheca: alios reciꝑe? & cū tibi placuerit: me uel catholicū uel hæreticū pronūciare? Nobis nō licet ꝑuerſa reſpuere?& dānare: quæ ſæpe damnamus? Lege ad Epheſios libros: lege cætera opuſcula mea: & maxime ī Eccleſiaſtē cōmentarios: & liquido ꝑuidebis me adoleſcētia nunꝗͣ alicuius auctoritate deterritū acquieuiſſe hæreticæ prauit-ti. Nō paꝝ eſt ſcire quod neſcias: prudētis hoīs eſt noſſe mēſurā ſuā: nec zelo diaboli īcitatū īperitiæ ſuæ cūctūorbē teſtē facere. Scilicet gloriari cupis: ut ī patria tua iactites me nō potuiſſe reſpōdere eloq̄ntiæ tuæ & acumiin te Chryſippi formidaſſe. Chriſtiana uerecūdia teneor: & cellulæ meæ latebras nolo mordaci ſermone reſera-re. Alioquin ꝓferrē ϖάσάυτηναρίςτἕριάῦκαι τροπαιωυ γέότερόν ὠμοφορον .i. omnia prælia tua & tro-phœū paruuloꝝ quoqꝫ humero portatū: & eoꝝ uoce cantatū. Sed hæc alijs aut loquēda: aut ridenda dimitto.Ego chriſtianus cū chriſtiano loquēs obſecro te frater: ne plus uelis ſaꝑe ꝗͣ ſapis: ne uel īnocentiā uel ſimplicita-tē tuā uel certe ea quæ taceo: & te nō intelligēte cæteri ītelligunt: ſtilo ꝓferas: & ineptiaꝝ tuaꝝ cunctis cachinūpræbeas. Aliud a parua ætate didiciſti: alijs aſſuetus es diſciplinis. Nō eſt eiuſdē hoīs & aureos nūmos & ſcripturas ꝓbare: deguſtare uina: & prophetas uel apoſtolos ītelligere. Me laceras: ſanctum fratrē Oceanū in culpamhæreſeos uocas: præſbyteroꝝ tibi Vincentii & Pauliniani & fratris Euſebii iudiciū diſplicet. Solus es Cato romani generis diſertiſſimus: qui teſtimonio tuo & prudentiæ uelis credi. Recordare q̄ſo illius diei: quādo me dereſurrectione & ueritate corporis prædicante: ex latere ſuſſultabas: & applaudebas manu: & orthodoxū clamabas: poſtꝗͣ nauigare cœpiſti: & ad intimū cerebrū tuū ſentinæ putredo ꝑuenit: tūc nos hæreticos recordatus esQuid tibi faciā? Credidi ſancti præſbyteri Paulini epiſtolis: & illius ſuper nomine tuo non putaui errare iudicium. Et licet ſtatim accepta epiſtola ἀσίναρε τον. ideſt incōditū ſermonē tuū intelligerē: tamen ruſticitatē 8ſimplicitatē magis in te arbitrabar: ꝗͣ uecordiā. Nec reprehendo ſanctū uiꝝ. Maluit enī apud me diſſimularequod nouerat: ꝗͣ portitorē clientulū ſuis litteris accuſare. Sed me metipſū arguo: qui alterius potius acquieui: q̄meo iudicio: & oculis aliud cernentibus: aliud ſchedulæ credidi: ꝗͣ uidebā. Quam ob rem deſine me laceſſere:& uoluminibus tuis obruere. Parce ſaltē nūmis tuis: quibus notarios labrarioſqꝫ cōducens: eiſdē & ſcriptoribusuteris & fautoribus: qui te ideo forſitā laudant: ut lucrū in ſcribendo faciant. Si libet exercere īgeniū: trade te grāmaticis atqꝫ rhetoribus: diſce dialecticā: ſectis inſtruere philoſophoꝝ: ut cū omnia didiceris: ſaltē tunc tacere incipias. Quanꝗͣ ſtultū faciam: magiſtro cunctorum magiſtros q̄rere: & ei modum īponere: qui loqui neſcit: &tacere non poteſt. Veꝝ eſt illud apud græcos prouerbiū ὄνὀς ϖρόθλύρασ. i. aſinus ad lyrā. Ego reor & nomēcontrariū tibi καταν τῖφράσίν. ideſt per contrariam expoſitionem poſitū. Nam tota mente dormitas: & pro-fundiſſimo non tā ſōno ſtertis ꝗͣ lethargo. Inter cæteras quippe blaſfemias: quas ore ſacrilego ꝓtuliſti: auſus eꝫdicere: montem de quo abſciſus eſt in Daniele lapis: ſine manibus eſſe diabolū: & lapidem chriſtū. Qui quiaaſſūpſit corpus Adam: qui diabolo ante per uitia cohæſerat: natum eſſe de uirgine: ut a morte hoc eſt a diabolohominem ſepararet. O præcidendā linguā: ac per partes & fruſtra lacerandā: quiſꝗͣ ne chriſtianus deū patremomnipotentē in ꝑſona diaboli interpretatur? & tanto piaculo totius orbis aures maculat? Sin interpretationētuam quiſꝗͣ: non dicā catholicoꝝ: ſed hæreticoꝝ ſiue gentiliū unꝗͣ recepit: piū ſit quod locutus es. Sin aūt tantūnefas nunꝗͣ audiuit chriſti eccleſia: & per tuū primū os ipſe ſe montē interpretatus eſt qui dixerat: ero ſimilis altiſſimo: age pœnitentiā: & in ſacco uerſare & cinere: & tantū ſcelus iugibus abſterge lachrymis. Si tamen tibi dimittatur hæc impietas: Et iuxta errorē Origenis tunc ueniā conſequaris: quando conſecuturus eſt & diabolus:qui nunꝗͣ plus ꝗͣ per os tuū deprehendit̉ blaſfemaſſe. Meā iniuriā patienter tuli. Impietatē contra deū ferre nōpotui. Vnde & uiſus ſū mordacius in extrema epiſtola ſcribere: ꝗͣ promiſerā. ꝗͣꝗͣ poſt priorē pœnitentiā: qua ame ueniā deprecatus es iteꝝ cōmiſiſſe unde agas pœnitentiā ſtolidiſſimū ſit. Tribuat tibi Chriſtus: ut audias: &taceas: ut intelligas: & ſic loquaris¶ Seati Hieronymi preſbyteri ad Tranquillinū quomodo Origenem legere debeat: ī qua docet propter illiuseruditionem: non omnino eius commentarios reſpuendos: ſed ita legendos: ut bona eligantur: uitenturqꝫ con-Epiſtola. XLIII.Aiora ſpiritus uincula eſſe ꝗͣ corpoꝝ: ſi olim ambigebas nunc probauimus: dum & mihi ſanctitastua hæret animo: & ego tibi chriſti amore cōiungor. Vere enim & ſimpliciter cādidiſſimo pectori