Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dictionum tuarum ſuauiſſimo odore crucientur. In laude & detrectatione mea quia uarius extitiſti: miro acijmine argumentatus es: ſic tibi licere de me & bene & male dicere: quomodo & mihi licuerit Origenem & Didy reprehendere: quos ante laudauerim. Audi ergo uir ſapientiſſime & romanæ dialecticæ caput: non eſſe uttii: hominem unū laudare in aliis: & in aliis accuſare: ſed eandē approbare & īprobare. Ponā exemplū: ut ꝗdnon intelligis: prudens tecū lector intelligat. In Tertulliano laudamus ingeniū: ſed dānamus hæreſim. In Origene miramur ſcientiā ſcripturaꝝ: & tamen dogmatū non recipimus falſitatē. In Didymo uero & memoriamprædicamus & ſuper trinitate fidei puritatē: ſed ī cæteris quæ Origeni male credidit: nos ab eo retrahimus. Mīagiſtroꝝ enī non uitia imitanda ſunt: ſed uirtutes. Grāmaticū quidā afrū habuit Romæ uiꝝ eruditiſſimū: & ī eoſe æmulū præceptoris putabat: ſi ſtridorē linguæ eius & uitia tantū oris exprimeret. In præfatiūcula periarchōfratrē me nominas: & collegā: me dicis eloquentiſſimū: fidei meæ prædicas ueritatē. His tribus detrahere nonpoteris: cætera carpe ut libet: ne uidearis tuo de me teſtimonio repugnare. fratrē & collegā dicis: amicitia dgnū fateris. eloquentē prædicas: īperitiæ ultra non argues. catholicū ī oībus profiteris: hæreſeos mihipoteris crimen īpingere. Extra hæc tria ſiquid in me reprehenderis: non tibi uideberis eſſe cōtrarius. Ex qua ſuꝑputatione illa ſūma naſcitur: & te errare ea in me reprehendentē: quæ prius laudaueras: & me non eſſe in uitio:ſi in eiſdē hoībus & laudanda prædicē: & uituperāda reprehendā. Tranſis ad animaꝝ ſtatū: & prolixius fumosmeos increpas: atqꝫ ut tibi liceat ignorare: quod conſulto te ſcire diſſimulas: quæris a me primū de cæleſtibusquomodo angeli: quomodo archangeli ſint: quæ eis uel qualis habitatio: quæ ue inter ipſos differētia: aut ſi nulla omnino: quæ ſolis ſit ratio: unde augmenta lunæ: unde defectus: quis uel qualis ſit ſydeꝝ curſus. Miror quo-modo oblitus ſis illos uerſiculos ponere.Vnde tremor terris: qua ui matia alta tumeſaniObiicibus ruptis: rurſuſqꝫ in ſe ipſa reſidant.Defectus ſolis uarios: lunæqꝫ labores.Vnde hominum genus & pecudum: unde imber &Arcturum pliadaſqꝫ hyadas: geminoſqꝫ triones.Quid tantum oceano properent ſe tingere ſolesHiberni: uel quæ tardis mora noctibus obſtet.Deinde cæleſtia deſerens: & ad terrena deſcendens in minoribus philoſopharis. Interrogas enī me. Dic nobisēfontiū ratio? quæ uentoꝝ? quid grando? quid pluuiæ? quid mare ſalſū? quid flumina dulcia? quid nubes: aut ībres: fulgura: aut tonitrua: aut fulmina? Vt poſtꝗͣ me hæc neſcire reſpōdero: totū tibi liceat de aīabus ignorare& unius rei ſcientiā tantaꝝ reꝝ ignoratione cōpenſes. Tu qui per ſingulas paginas fumos meos uentilas: non ī-telligis uidere nos caligines tuas & turbines? ut tibi ſciolus eſſe uidearis: & apud calphurnianos diſcipulosdoctrinæ gloriā teneas: totā mihi phyſicā opponis: ut fruſtra Socrates ad ethicā trāſiens dixerit: quæ ſupra noꝫnihil ad nos? Ergo niſi tibi rationem reddidero: quare formica paruum animal: & punctum (ut ita dicam) corporis ſex pedes habeat: cum elephantis tanta moles quatuor pedibus incedat: cur ſerpentes & colubri uentre labantur & pectore: cur uermiculus: quem uulgus millepedā uocat: tanto pedum agmine ſcateat: de animaꝝ ſtatu ſcire non potero. Q uæris a me quid ipſe de animabus ſentiam: ut cum proceſſus fuero ſtatim inuadas. Et ſidixero illud eccleſiaſticū: quotidie deus operatur animas: & in corpore eas mittit naſcentiū: ilico magiſtri tendiculas proferas: & ubi eſt iuſticia dei: ut de adulterio inceſtuqꝫ naſcentibus animas largiatur? Ergo cooperatormaloꝝ hominū: & adulteris ſeminantibus corpora ipſe fabricatur animas: quaſi uitiū ſementis in tritico ſit ꝗdfurto dicitur eſſe ſublatū: & non in eo: qui frumenta furatus eſt. Iccircoqꝫ terra debeat gremio ſuo ſeminafouere: quia ſator īmunda ea proiecerit manu. Hinc eſt & illa tua archana interrogatio: quare moriantur infantes propter peccata corpora acceperint. Extat liber Didymi ad te: quo ſciſcitanti tibi reſpondit: non eos mul-ta peccaſſe: & ideo corporū carceres tantū eis tetigiſſe ſufficere. Magiſter meus & tuus eo tempore quo tu ab eciſta quærebas: tres explanationū in Oſee propheta libros ad me: me rogante dictauit. Ex quo apparet quid tequid me docuerit: urges ut reſpondeā de natura reꝝ. Si eſſet locus poſſem tibi uel lucretii opiniones iuxta Epi-cuꝝ: uel Ariſtotelis iuxta peripateticos: uel Platonis atqꝫ Zenonis ſecundū Academicos & Stoicos dicere. Et utad eccleſiā tranſeā: ubi norma eſt ueritatis: multa & Geneſis & prophetaꝝ libri & Eccleſiaſtes: nobis de huiuſcimodi q̄ſtionibus ſuggerunt. Aut ſi hæc ignoramus: quomodo de animaꝝ ſtatu debueras in apologia tua omnium reꝝ ignorantiā confiteri? & calūniatoribus qͣrere: cur a te unū īpudenter expeterent:: ipſi tanta neſcirēt.O triremē locupletiſſimā: quæ orientalibus & ægyptiis mercibus romanæ urbis ditare uenerat paupertatē. Iumaximus ille es Vnus qui nobis ſcribendo reſtituis. Ergo niſi de Oriente ueniſſes eruditiſſimus uir hærerētadhuc inter Mathematicos: & homines chriſtiani quid contra fatū dicerent: ignorarent. Merito a me quæris dAſtrologia: & cæli ac ſydeꝝ curſu: qui tantaꝝ merciū plenā nauē detuliſti: fateor paupertatē. non ſū ita ut tu ino ente ditatus: multo tēpore Pharus docuit: quod roma neſciret. Inſtruxit ægyptus quod Italia huc uſqꝫhabuit. Scribis apud eccleſiaſticos tractatores tres de animabus eſſe ſententias. Vnā quā ſequitur Origenes: alterā quā Tertullianus & Lactantius: licet de Lactantio apertiſſime mentiaris: tertiā quā nos ſimplices & fatuihomines qui non ītelligimus: quod ſi ita ſit: iniuſtus a nobis arguatur deus. Et poſt hæc iuras te neſcire: quid ſiueꝝ. Dic oro te: putas ne extra hæc tria eſſe aliquid in quo ueritas ſit? & in tribus iſtis mēdacium? An de tribusunū eſſe quod ueꝝ ſit? Si eſt aliud: cur diſputantiū libertatē anguſto fine concludis? & mendacia protulerisde ueritate taces. Sin autē e tribus unū ueꝝ eſt: & reliqua duo falſa ſunt: cur ſimili ignorantia ignoras falſa cur