eſt. Ex quibus oībus approbatur &. lxx. interpretū editionē: quæ legentium uetuſtate firmata eſt: utilem eſſe eocleſiis: dum ante gentes audiunt Chriſtū uentuꝝ eſſe: ꝗͣ ueniat: & cæteros interpretes comprobandos: quia nonſua ſed diuina uolumina tranſtulerunt: & familiarem meum id a chriſtiano & amico debere ſuſcipere: qd̓ ma-gno ſumptu ſibi a iudeis deſcribere feſtinauit. Exceſſi epiſtolæ modū & qui contra hæreſimiam ſtilum fixerā:pro me reſpondere compulſus ſum: expectans tria amici uolumina: & ad congeriem criminum eius tota mēteſuſpenſus: niſi ꝙ leuius eſt profeſſum inimicum cauere: ꝗͣ hoſtem latentem ſub amici nomine ſuſtinere¶ Beati Hieronymi preſbyteri ad ruffinum preſbyteꝝ reſponſiua: in qua ſingula eius maledicta refellit: & eūOrigenianæ hæreſis ſectatorē maledicūqꝫ detractorem oſtendit.Epiſtola. XLI.Ectis lr̄is prudētiæ tuæ: ꝗbus in me inueheris: & laudatū quōdā tuū quē ueꝝ collegam loq̄baris: &fratrē: nūc libris ad reſpōdendū pro ſe ꝓuocas: terreſqꝫ criminibus. Intellexi illud Salomōis in te eēcōpletū: In ore ſtulti baculus contumeliæ. Et non recipit fatuus uerba prudētiæ: niſi ea dixeris: quæuerſant̉ in corde eius. Et Eſaias: fatuus inquit fatua loquit̉: & cor eius uana ītelligit: ut compleat iniquitates: & loquat̉ cōtra deū mendaciū. Quid n. neceſſe fuit accuſatiōis uolumina mittere: & maledicta ꝓferre in mediū? Sic in ultima parte epiſtolæ denunciata morte me deterres: ne audeā reſpondere criminibus īmolaudibus tuis. Eadē ꝗppe & prædicas & accuſas: & de uno fonte dulce amarūqꝫ ꝓcedit. Vnde obſecro te: ut ue-recundiā & pudorē quā a me exigis: prior exhibeas. & qui mendacii alteꝝ criminaris: deſinas ipſe mentiri. Egonulli ſcandalū facio: nec accuſator īterim tui ſū. Non .n. cōſidero ꝗd tu merearis: ſed ꝗd me deceat. & Saluatori:eloquiū ꝑtimeſco dicētis: Qui ſcādalizauerit unū de puſillis iſtis: qui in me credūt: expedit ei: ut ſuſpēdat̉ mola aſinaria ī collo eius: & demergat̉ in ꝓfundū maris. Et ue mūdo a ſcādalis. Neceſſe eſt. n. ut ueniāt ſcādala: ſedue hoī per quē ſcandalū uenit. Poterā & ego in te falſa congerere: & dicere me uel audiſſe: uel uidiſſe quæ nul-lus ignorat: ut apud ignorantes īpudētia ueritas: & furor cōſtantia putaret̉. Sed abſit ut imitator tui ſim: & qd̓in te reprehendo: ipſe faciā. Ille loquat̉ ſpurcitias: qui pōt ſpurca cōmittere. Malus hō de malo cordis theſauroprofert ea quæ mala ſunt. Ex abundantia cordis os loquit̉. Habeto interī lucꝝ: qd̓ amicus quōdā tuus nūc accuſatus turpia tua nō uult obiicere: & hoc dico. nō quo accuſationis tuæ gladios ꝑtimeſcā: ſed quo magis accuſariuelim: ꝗͣ accuſare: & pati iniuriam ꝗͣ facere: ſciēs præceptū ab apoſtolo: nō uoſmetipſos ulciſcentes chariſſimiſed datę locū iræ. Scriptū eſt .n. mihi uindictā: & ego retribuā: dicit dominus. Sed ſi eſurierit inimicus tuus: cibaillum. Ei ſitierit: potū da illi. Hoc .n. faciens carbones ignis congeres ſuꝑ caput eius. Qui. n. ſeipſū uīdicat: ultionē domini nō meret̉: & tamen ante ꝗͣ reſpōdeā epiſtolæ tuæ: expoſtulare tecū libet uetuſtiſſime monachoꝝ: bone preſbyter: imitator Chriſti fratrē tuū potes occidere? quē ſi tantū oderis homicida es. Hoc a ſaluatore didiciſti: ut uerberāti maxillā præberes alterā. Sic ipſe reſpōdit ꝑcuſſori ſuo. Si male locutus ſū: teſtimoniū ꝑhibe demalo. Si bene: ꝗd me cædis? Mortē minaris: quā & ſerpētes īferre poſſūt. Mors oīum eſt: homicidiū peſſimorūQuid n. niſi tu me occideris: ego īmortalis ero? Quin potius habeo gr̄am: ꝙ facis de neceſſitate uirtutē. Nō-ne & apoſtoli ſaluis inter ſe amicitiis diſſenſerūt? Cum Paulus & Barnabas ꝓpter Ioannē cognomēto Marchūſtomachati ſūt: & ſeparauit eos nauigatio: quos chriſti euāgeliū copulabat. Nō idē Paulus in faciē Cephæ reſtitit: ꝙ nō recto pede incederet in euāgeliū? Et tamen præceſſorem ſuū columnā eccleſiæ uocat: & exponit prædicatione ne in uacuū curreret aut cucurriſſet. Nōne in religione etiā liberi a parentibus: & coniuges a maritis ſalua pietate diſſentiunt? Vos ſi ita habetis: ut hēmus: cur nos odiſtis? Si aliter creditis: quid uultis occidere? An ꝗa uobis diſſenſerit occidēdus eſt? teſtē inuoco leſū cōſcīæ meæ: qui & has lr̄as & tuā epiſtolā iudicaturus eſt adcōmonitionē ſancti papæ Chromatii uoluiſſe reticere: & finē facere ſimultati: & uīcere in bono malū. ſed quiaminaris interitum niſi tacuero: reſpondere cōpellor: ne uidear tacendo crimen agnoſcere. & lenitatem meā malæ conſcientiæ ſignum interpreteris: hoc eſt ueꝝ delematum tuum: nō ex dialectica arte quam neſcis: ſed ex carnificum officina & meditatione prolatū. Si tacuero criminoſus ero: ſi reſpondero: maledicus: Tu me ergo & prohibes & cogis ad reſpondendum. In quo utrūqꝫ moderabor: ut & obiecta diluam: & ab iniuria temperē. Qui-enim eum non timeat: qui eſt paratus occidere? Sequarqꝫ ueſtigia propoſitionis tuæ ſeruans certa in illis eruditiſſimis libris: quos ante ꝗͣ legerem confutaui. Dicis te accuſationem meam ad eos tantum miſiſſe: qui meis uer-bis læſi fuerant: & non ad plures: quia non ad oſtentationem: ſed ad ædificationem chriſtianis loquendum eſt.Et unde oro te: libroꝝ tuorum ad me fama peruenit? Quis eos Romæ? quis in Italia? quis Dalmatiæ diſſemi-nauit? Si in ſcriniis tuis & amicoꝝ tuoꝝ latebant: ad me quō mea crimina preuenerunt? Et audes dicere: te nonad oſtentationem: ſed ad ædificationem: quaſi chriſtianum loqui: qui de ſene ſenex tanta confingis: quanta nōdiceret de latrone homicida? De ſcorto meretrix? Scurra de mimo? qui parturis mihi montes criminum? & gladios quos defigas in iugulum meum: tanto ante tempore exacuis? Iccirco ne cæreales & anabaſſii tui per diuerſas prouincias cucurrerunt: ut laudes meas legerent? Vt panagyricum tuum pro angulos & plateas: ac mulierculaꝝ textrinas recitarent? Hæc eſt tua illa ſancta uerecūdia: hæc ædificatio chriſtiana: ſic modeſtus es: ſic pru-dens: ut cateruatim de occidente uenientes mihi tua maledicta narrauerint: ita memoriter & conſentanex: ut e-gocogerer non ſcriptis tuis: quæ necdum legeram: ſed ſcriptoꝝ reſpondere opinionibus: & uolantia toto orbeiacuſa falſitatis: clyppeo ueritatis excipere. Sequitur in epiſtola tua: noli multo auro redimere notarium meū:ſicut amici tui de meis periarchon ſchedulis: nofidum emendatis: nondum ad puꝝ digeſtis fecerunt: ut faciliusfaſſare poſſent: quod aut nullus haberet: aut admodum pauci. Gratis a me miſſum ſuſcipe codicem: quem ceniū magno cuperes comparatum. Non te pudet proœmii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talisac tantus eſt: ut audeat cum Crœſo & Dario pugnare diuitiis? Vt ſubitum demaratum: & non craſſum perti-