gnis lectoribus nō debeo reprobari? Pſalterium quoqꝫ qd̓ certe emēdatiſſimū iuxta. lxx. interpretes nr̄o labo-re dudū Roma ſuſcepit: rurſū iuxta hebraicū uertens præfatione muniui: & ſic ī parte prologi ſum locutus: ꝗaigit̉ nuper cū hebræo diſputans qͣdam pro domino ſaluatore de pſalmis teſtimonia protuliſti: uolenſqꝫ ille tiilludere per ſermones pene ſingulos aſſerebat nō ita hr̄i ī hebræo: ut tu de. lxx. interpretibus opponebas/ ſtudioſiſſime poſtulaſti: ut poſt Aquilā Symmachū & Theodotionē: nouā editionē latino ſermone tranſferrem. Aiebas. n. te magis interpretum uarietate turbari: & amore quo laberis: uel tranſlatione: uel iudicio eſſe contentūVnde īpulſus a te: cui & quæ nō poſſū negare nō debeo: rurſū me obtrectatoꝝ latratibus tradidi. maluiqꝫ te ui-res potius meas ꝗͣ uoluntatē in amicitia q̄rere. Certe cōfidenter dicam: & multos huius operis teſtes citabo: menihil dūtaxat ſcientem de hebraica ueritate mutaſſe. Sicubi ergo editio mea a ueteribus diſcrepat: īterroga quelibet hebræoꝝ: & liquido ꝑuidebis me ab æmulis fruſtra lacerari: quia malunt contēnere uideri præclara: ꝗͣ di-ſcere ꝑuerſiſſimi hoīes. Nā cū nouas ſemꝑ expetant uoluptates: & gulæ eoꝝ uicina maria non ſufficiant: cur irſolo ſtudio ſcripturaꝝ ueteri ſermone contenti ſunt? Nec hoc dico qd̓ prædeceſſores meos mordeam: aut quicode his arbitter detrahendū: quoꝝ tranſlationē diligentiſſime emendatā olī meæ linguæ hoībus dedi: ſed ꝙ ali-ud ſit in eccleſiis chriſto credentiū pſalmos legere: aliud iudæis ſingula uerba calūniātibus reſpōdere. Salomonis etiā libros: quos olī iuxta. lxx. additis obelis & aſteriſcis in latinū uerterā: ex hebraico trāſferrens: & dedicansſāctis epiſcopis Chromatio & Heliodoro: hoc in præfatiūculæ meæ fine ſubieci. Sicui ſane. lxx. interpretū magis editio placet: habet eā a nobis olī emēdatā. neqꝫ .n. ſic noua cudimus: ut uetera deſtruamus. Veniā & ad Eſaiā: & parte ꝓlogi eius ſuꝑ. lxx. interpretatiōe ſubiungā. Quē cū magis euāgeliſtā ꝗͣ ꝓphetā dicerē: eo ꝙ uniuerſa chriſti: eccleſiæqꝫ myſteria ſic ad liquidū ꝑſecutus eſſet: ut nō de futuro uaticinari: ſed de præteritis hiſtoriantexere crederet̉: etiā hoc addidi. Vnde coniicio noluiſſe tunc tꝑis. lxx. interpretes fidei ſuæ ſacr̄a ꝑſpicue ethni-cis ꝓdere: ne ſanctū canibus: & margaritas porcis darēt. Qui cū hāc editionem legeritis ab illis aīaduertetis abſcondita: Nec ignoro ꝗͣti laboris ſit ꝓphetas ītelligere: nec facile quēpiam poſſe iudicare de interpretatiōe: niſ-intellexerit ante ꝗͣ legerit. Nos quoqꝫ patere morſibus plurimoꝝ: qui ſtimulāte inuidia: qd̓ conſequi nō ualendeſpiciunt. Sciens ergo & prudens in flāmā mitto manū. Et nihilominus hoc a faſtidioſis lectoribus præcor: utquo græci poſt. lxx. tranſlatores Aquilā & Symmachū & Theodotionē legunt: uel ob ſtudiū doctrinæ ſuæ: ueut. lxx. magis ex collatione eoꝝ intelligant: ſic & iſti ſaltē unū poſt priores hr̄e dignent̉ interpretē: legant prius& poſtea deſpiciāt: ne uideant̉ nō ex iudicio: ſed ex odii præſumptione ignorata dānare. De Daniele aūt breuiter reſpondebo: me nō negaſſe eū prophetā: quē ſtatim in frōte ꝓlogi ꝓphetā eſſe cōfeſſus ſū. Sed quid hebræ:dicerent: & quibus argumentis ſuā niterent̉ ꝓbare ſnīam: uoluiſſe mōſtrare: & docuiſſe lectorē eccleſias chriſtihunc ꝓphetā iuxta Theodotionē legere: & nō iuxta. lxx. tranſlatores. Quoꝝ ſi in iſto libro editionē dixi mul-tum a ueritate diſtare: & recto eccleſiaꝝ Chriſti iudicio reprobatā: non eſt meæ culpæ qui dixi: ſed eoꝝ qui legunt. Im promptu ſunt. iiii. editiones. Aquilæ Symmachi. lxx. & Theodotionis. Eccleſiæ iuxta Theodotionemlegunt Danielē. Ego quid peccaui: ſi eccleſiaꝝ iudiciumſecutus ſum? Quod aūt refero quid aduerſum Suſannæ hiſtoriam: & hymnū triū pueroꝝ: & Bel draconis fabulas: quæ in uolumine hebraico nō habent̉ hebræi ſoleant dicere. Qui id in me criminat̉: ſtultū ſe ſycophantam probat: non enim quid ipſe ſentirem: ſed quid contra nos dicere ſoleant explicaui. Quoꝝ opinioni ſi nō reſpondi in prologo breuitati ſtudens: ne non præfatio-nem: ſed librum uiderer ſcribere: puto ꝙ ſtatim ſubiecerim. Dixi. n. de quo non eſt huius tꝑis diſſerere: alioque& ex eo: qd̓ aſſerui Porphyrium contra hunc prophetā multa dixiſſe: uocaui teſtes Methodium Euſebium 8Apollinarē: qui multis uerſuum milibus illius uerſaniæ reſponderunt: me accuſare poterit: quare non in præfatiuncula contra libros Porphyrii ſcripſerim. Qui iſtiuſmodi nenias confectat̉: & ſcriptura hebraicæ ueritatēnon uult recipere: audiat libere proclamantem: nemo. n. cogit̉ legere: qd̓ non uult: Ego petētibus ſcripſi: nō fa-ſtidioſis: gratis: non inuidis: ſtudioſis: non ſciſcitantibus: Et tamen miror quō Theodotionē hæreticum & iudazantem legit: & qualiſcūqꝫ pctōris chriſtiani trāſlationem faſtidit. Quæſo te amice dulciſſime qui tā curioſuses: ut etiam ſōnia mea noueris: oīaqꝫ quæ per tot ānos abſqꝫ metu futuræ ſcripſi calūniæ: ī accuſationē uocas: u-reſpōdeas quō eoꝝ quos accuſas præfatiōes libroꝝ accuſes: ꝗͣ quodā uaticinio futuræ calūniæ reſpōderūt: īplētes prouerbium: prius ātidotum ꝗͣ uenenū. Quid nocet eccleſiis nr̄a trāſlatio? Magnis ut ſcio ſūptibus redemiſti Aquilæ & ſymmachi & Theodotionis quintæqꝫ & ſextæ editionis iudaicos tranſlatores. Origenes tuus: &nforte queraris figurata te laude percuſſum. Origenes nr̄ (noſtrū uoco ob eruditionē ingenii: non ob dogmatūueritatē) in oībus libris ſuis poſt. lxx. inter pretes iudæoꝝ tranſlationes explanat & ediſſerit. Euſebius quoqꝫ qDidymus idem faciunt: Prætermitto Apollinarem: qui bono quidem aīo: ſed non ſecundū ſcientiam de oīumtranſ lationibus in unum ueſtimentum pannos aſſuere conatus eſt: & conſequentiam ſcripturæ non ex regulaueritatis: ſed ex ſuo iudicio texere. Apoſtolici uiri ſcripturis utunt̉ hebraicis: ipſos apoſtolos & euāgeliſtas hocfeciſſe perſpicuum eſt. Dominus atqꝫ ſaluator ubicūqꝫ ueteris ſcripturæ meminit: de hebraicis uoluminibus ponit exempla: ut eſt illud: Quid credit in me ſicut ſcriptura dicit: flumina de uentre eius fluent aquæ uiuæ: Et īipſa cruce: Heli heli lamazabathani: quod interpretatur deus deus meus reſpice in me: quare me dereliquiſti:& multa his ſimilia: Nec hoc dicimus: ꝙ. lxx. interpretes ſuggillemus: ſed quo apoſtolorum & Chriſti ſit maior auctoritas: & bbicunqꝫ. lxx. ab hebræo non diſcordant: ſibi apoſtolos eoꝝ exempla ſumpſiſſe: ubi uero diſ-crepant: id poſuiſſe in græco: quod apud hebræos didicerant. Sicut ergo ego oſtendo multa in nouo teſtamento poſita de ueteribus libris: quæ in. lxx. non habentur: & hæc ſcripta in hebraico doceo: ſic accuſator oſtendat aliquid ſcriptum eſſe in nouo teſtamento de. Ixx. interpretibus: quod in hebraico non habeatur: & finita cōtētio
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten