Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

uoluntatis errorem & uitiorum incentiua ſignificans. In eccleſiaſtice quoqꝫ legimus. Si ſpiritus poteſtatē habētis aſcenderit ſuper cor tuum: locum tuū ne dimiſeris. Ex quo liquido apparet: ſi dederimus aſcendenti locum:nos peccaſſe qui dederimus: & aſcendentem muros hoſtē precipitē deturbauerimus. Quod autē īprecarisfratribus: hoc eſt criminatoribus tuis: æternos ignes diabolo: non tam fratres mihi uideris premere: quā diabolum ſubleuare: eiſdem: quibus homines chriſtiani ignibus puniendus ſit. Ignes aūt æternos: quos intelligire ſolet Origenes: puto te fugiant: conſcientiā uidelicet peccatoꝝ & pœnitudinē: interna cordis urentem.Dequa & Eſaias loquitur. Vermis eoꝝ non morietur: & ignis eoꝝ non extinguetur. Et ad Babylonē ſcriptū eſt.habes carbones ignis: ſedebis ſuꝑ eos. Hi erunt tibi in adiutorio. Et in pſalmo pœnitens audiat: ꝗd detur tibi: au-quid apponatur tibi ad linguā doloſam. Sagittæ potentis acutæ cum carbonibus deſolatoriis: ut linguā doloſāſagittæ preceptoꝝ dei: de quibus in alio loco propheta dicit: uerſatus in miſeria: dum confingitur ſpina: uulne-rent atqꝫ cōfodiant: & peccatoꝝ in ea ſolitudinē faciant. Illud quoqꝫ teſtimoniū in quo dominus loquit̉. Ignemueni mittere ſuper terrā: & quē uolo ſemper ut ardeat: ſic interpretat̉: Omnes cupio agere pœnitentiā: & excoq̄re ſpiritu ſancto uitia atqꝫ peccata. Ipſe enim ſum de quo ſcribitur: deus ignis conſumens. Non ergo grande eſtde diabolo dicere: & hominibus preparatū eſt. Magis debueras (ut ſuſpitionē ſalutis diabolicæ declīares) dicere perditio factus es: & non eris in æternū. Et ex perſona domini loquētis ad Iob de diabolo Ecce ſpes eius fruſtrabitur eum: & uidentibus cunctis præcipitabit̉. Non quaſi crudelis ſuſcitabo. Quis enim reſiſtere poteſtuultui meo? Quis aūt dedit mihi ut reddam ei? Omnia quæ ſub cælo ſunt: mea ſunt. parcā ei: & uerbis petentibus: & ad deprecandū cōpoſitis. Veꝝ hæc poſſunt quaſi ſimplicis hominis excuſari. Et eruditos non ſubterfugiat: apud indoctos præferre innocentiæ ſimilitudinē: quod ſequit̉ de animaꝝ ſtatu excuſari omninopoteſt. Dicit enī audio & de anima queſtiones eſſe cōmotas. de qua re utrum recipi debeat q̄rimonia aut abiici:uos probate. Si aūt & de me quid ſentiā q̄ritur: fateor me dehac q̄ſtione apud ꝗͣplurimos tractatoꝝ diuerſa le-giſſe: legi quoſdā dicentes: pariter corpore humani corporis traducē etiam aīæ diffundant̉: & hæc ꝗbuspoterant aſſertionibus confirmabant: quod puto inter latinos Tertullianū ſenſiſſe: uel Lactantiū: fortaſſis &nullos alios. Alii aſſerunt: formatis in utero corporibus: deus quotidie faciat aīas: & infundat. Alii factas iamolim ideſt tunc oīa creauit deus ex nihilo: nunc eas iudicio ſuo naſci diſpenſet in corpore. Hoc ſentit & Ori-genes: & nōnulli alii græcoꝝ. Ego uero hæc ſingula legerim: deo teſte dico quia uſqꝫ ad preſens certi & definiti aliquid de hac queſtione non teneo: ſed deo relinquo ſcire quid ſit in uero: & ſi cui ipſe reuelare dignabit̉. Eg-tamen hæc ſingula & legiſſe me nego: & adhuc ignorare cōfiteor: præter hoc quod manifeſte tradit eccleſiadeū eſſe & animaꝝ & corpoꝝ cōditorē. Ante ꝗͣ de ſenſibus diſputē: Theophraſti uerba mirabor. Audio inquitde anima queſtiones cōmotas eſſe: de qua re utrū recipi debeat q̄rimonia aut abiici: uos probate. Si quæſtionesde animæ ſtatu in urbe cōmotæ ſunt quæ eſt iſta q̄rimonia uel qͣrela? Quæ utrū recipi debeat: epiſcopoꝝ iudicio derelinquit: niſi forte q̄ſtionē & q̄rimoniā id ipſū ſignificare putat. Et in Capri cōmētariis huiuſcemodi figi rep̄perit. Deinde ponit: legi quoſdā dicentes: pariter corpore humani ſeminis traducē etiā animæ dif-fundant̉: & hoc quibus poterant aſſertionibus cōfirmabant. Rogo quæ eſt iſta licentia figuraꝝ? quæ modos& tempoꝝ ꝑturbatio? Legi dicentes quibus poterant aſſertionibus confirmabāt: & in cōſequentibus alij aſſerūt formatis in utero corporibus: deus quotidie faciat nouas aīas: & infūdat. Alii factas olim: ideſt tunc oīadeus creauit ex nihilo: nunc eas iudicio ſuo naſci diſpenſet in corpore. putide & confuſe loꝗtur: ut plus ego-reprehendendo laborē: ꝗͣ ille in ſcribendo. Ad extremū poſuit: ego uero hæc ſingula legerim: & adhuc pen-dente ſententia quaſi nouū aliquid protuliſſet: adiecit: ego tamen hæc ſingula & legiſſe me non nego: & adhucignorare confiteor. Omnifœlices animæ quæ tantis uitioꝝ lanceis uulnerant̉: eas puto iuxta Origenis erro tantū laboraſſe: de cælo in terris ruerent: & craſſis corporibus ueſtirent̉: ut nūc & uerbis & ſentētiis hinci-de humani ſeminis traduce diffūdi aīa dicitur. Scio īter chriſtia.de colliſas: ut prætermittānos uerboꝝ non ſolere uitia reprehendi: ſed ex paucis oſtēdere uolui cuius temeritatis ſit: docere quod neſcias.ſcribere quod ignores ut ſimilē prudentiā & in ſenſibus reꝗramus. Mittit epiſtolā ideſt robuſtiſſimū baculunquo romanæ urbis ametur epiſcopus: & in ipſa quæſtione pro qua canes latrant: dicit ſe neſcire: quod qͣritur/ ſignorat: pro quo ſibi calūnia cōmouet̉: quid neceſſe eſt apologiā mittere: quæ habet defenſionē ſui: ſed ignorantiæ cōfeſſionē? Hoc eſt ſuſpitiōes hoīum ſopire: ſed ſerere. Tres ſuꝑ animaꝝ ſtatu ponit ſentētias: & ī finecōcludens ſingula inꝗt me legiſſe nego: & adhuc ignorare cōfiteor. Arceſilā aūt Carneadē putes: qui oīa īcete ꝓnunciāt: licet & illos ſuꝑet cautione. Illi enī oīum philoſophoꝝ inuidiā ferētes: uitā e uita tollerent: uoriſimilia rep̄ꝑerūt: ut ignorantiā reꝝ ꝓbabili aſſertione tēperarēt iſte ſe dicit incertū: & e tribus oīno neſcireueꝝ ſit. Si hoc erat reſpōſurus: quæ ratio īpulit: ut tantū pontificē inſciētiæ ſuæ teſtē faceret? Nimiꝝ hæc illaeſt laſſitudo:. xxx. ānoꝝ itinere cōfectus Romā uenire potuit. Quāta & alia neſcimus: & tamen īperitianoſtræ teſtes non q̄rimus? De patre: filio: & ſpiritu ſācto: de natiuitate domini Saluatoris ſuꝑ qua Eſaias clamitat: generationē eius enarrabit? Audacter loquit̉/ & myſteriū oībus retro ſæculis ignoratū ſciētiæ ſuæ uendicat. Et hoc ſolū ignorat: quod ignoratū cūctis ſcandalū facit. Scit quomodo deū uirgo generarit: & neſcit quō ijſe ſit natus. Aīaꝝ & corpoꝝ cōditorē fatet̉ dominū. Siue aīæ ante corpora fuerint: ſiue corpoꝝ naſcant̉ exodiis: ſiue formatis ī utero: figuratiſqꝫ corporibus īmittāt̉. In omnibus nouimus auctorē dominū Nec de ho-Vnūc quæſtio eſt: utrū deus: an alius eas fecerit. Sed e tribus quas poſuit: quæ ſit illaꝝ ſententia uera neſciſſe ſe dicit. Vide ne ſtatim tibi obiiciatur: iccirco te trium ignorantiam confiteri: ne unum damnare cogaris: & TertulIiano & Lactātio ideo parcere: ne Origenem cum illis iugules. Quantum memoria ſuggerit: niſi tamen fallo