Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſitati det ueniā. Non enī alteꝝ accuſo: ſed me nitor defendere: & obiectā hæreſeos calūniam refutare. In epiſtola Pauli ad Epheſeos tria Origenes ſcripſit uolumina. Didymus quoqꝫ & Apollinaris propria opuſcula cōdiderunt. Quos ego uel tranſferens uel imitans: quid ī prologo eiuſdē oꝑis ſcripſerim ſubiiciā. Illud quoqꝫ ī præfa-tione cōmoneo: ut ſciatis Origenē tria uolumina in hanc epiſtolā conſcripſiſſe: quē & nos ex parte ſecuti ſumusApollinarē & Didymū quoſdā cōmentariolos edidiſſe. Ex quibus licet pauca decerpſimus: & nōnulla quæbis uidebantur adiecimus: ſiue ſubtraximus: ut ſtudioſus ſtatim in principio lector agnoſcat hoc uel alienū eſſeuel noſtrū. Quicquid ergo ī explanatione huius epiſtolæ uitii potuerit demonſtrare: ſi ego illud in græcis uo-luminibus: unde in latinū uertiſſe me dixi: oſtendere potuero: crimē agnoſcā: & meū erit: quod alienū fuerit. Tamen ne rurſus uideamur cauillari: & hac excuſationis ſtropha gradū non audere cōferre: ponā ipſa teſtimonia: quæ uocant̉ in crimen. In primo ſtatim uolumine teſtimoniū Pauli: in quo loquitur: ſicut elegit in ipſonos ante conſtitutionē mundi: ut eſſemus ſancti & īmaculati corā ipſo: ſic interpretati ſumus: ut electionē iuxtaOrigenē eoꝝ diceremus: qui prius fuerant: ſed ad dei præſcientiā referemus. Deniqꝫ diximus: ait electosnos ut eſſemus ſancti & īmaculati corā ipſo: hoc eſt deo ante fabricā mundi teſtatus eſt: ad præſcientiā dei ꝑti-net: cui omnia futura facta ſunt: & ante quā fiant uniuerſa ſunt nota. Sicut & Paulus ipſe prædeſtinat̉ ī uteromatris ſuæ: & Hieremias in uulua ſanctificat̉: eligitur: & roboratur: & in typo Chriſti propheta gētibus mittit̉Certe in expoſitione iſta nullū crimen eſt: & Origene dicente contraria: nos eccleſiaſticū ſenſū ſecuti ſumus. Etquia cōmentatoꝝ eſt officiū multoꝝ ſententias exponere: & hoc me factuꝝ in præfatione promiſerā: etiā Ori-genis abſqꝫ īuidia nominis eius explanationē poſui dicens: alius uero qui deū iuſtū conatur oſtēdere: non expræiudicio ſcientiæ ſuæ: ſed ex merito electoꝝ unūquēqꝫ eligat: dicit ante uiſibiles creaturas: cælū: terrā maria& omnia quæ in eis ſunt fuiſſe alias inuiſibiles creaturas: in quibus & animas: quæ ob quaſdā cauſas ſoli deotas deiectæ ſinfdeorſū: in uallē lachrymaꝝ: in locū afflictionis & ꝑegrinationis noſtræ: in quo ſanctus conſtititus orabat: ut ad ſedē priſtinā reuerteretur dicens. Heu mihi quia incolatus meus prolongatus eſt: habitauihabitantibus cedar: multū peregrinata eſt anima mea. Et ī alio loco: Miſer ego homo: quis me liberabit de corpore mortis huius? Et melius eſt reuerti & eſſe chriſto. Et alibi: ante ꝗͣ humiliarer ego peccaui: & cætera his ſimilia: quæ longū eſt ſcribere. Animaduerte quid dixerim. Alius uero qui deū iuſtū conetur oſtendere: conaturoſtendere inꝗͣ non oſtendit. Si aūt in eo ſcandalū pateris: quare latiſſimā Origenis diſputationē breui ſermonecōprehenderim: & lectori ſenſū eius aꝑuerim: atqꝫ ex eo tibi occultus illius uideor eſſe ſectator: quia nihil ab eodictū prætermiſerim: uide ne hoc iccirco fecerim: ut ueſtrā calūniā declinarē: ne me dicerſis quæ ab eo fortiterſunt dicta tacuiſſe: & illū ī græco robuſtius diſputare. Poſui ergo omnia licet breuius quæ in græco repperi: utnihil haberent diſcipuli eius noui: quod latinoꝝ auribus ingererent. Facilius enī nota repentina contēnimusExpoſita aūt interpretatione eius ꝗd ī fine capituli dixerimus: auſculta. Non enī ait apoſtolus: elegit nos a cōſtitutione mūdi: ut eſſemus ſancti & īmaculati: ſed elegit nos ut eſſemus ſācti & īmaculati: hoc eſt quidē ſācti & īmaculati ante fuimus: ut poſtea eſſemus. Quod & de peccatoribus ad meliora cōuerſis dici poteſt. Et ſtabi-illa ſentētia: iuſtificabitur ī cōſpectu tuo oīs uiuēs: ideſt ī tota uita ſua: ī omni quo ī mūdo iſto uerſatus eſt tē-pore: Quod quidē ita ītellectū & aduerſū facit: qui āte ꝗͣ mūdus fieret: aīas dicit eſſe electas propter ſāctitatem & nullū uitiū peccatoꝝ. enī (ut ante diximus) eligūtur Paulus & qui ei ſimiles ſunt qui erāt ſancti &īmaculati: ſed eligūtur & præſciūtur: ut ī conſequēti uita per opera atqꝫ uirtutes ſācti & īmaculati fiāt. Et audetquiſqͣ poſt huiuſmodi ſentētiam: nos Origenis hæreſeos accuſare? Decē & octo ferme anni ſūt: ex quo iſtos dictaui libros: eo tēpore quo Origenis nomē florebat ī mūdo: quo ꝑiarchon illius opus latinæ aures ignorabant.Et tamē profeſſus ſum fidē meā: & quid mihi diſpliceret oſtēdi. Ex quo etiā ſi ī cæteris aliꝗd hæreticū mōſtrarepotuiſſet inimicus: tam dogmatū ꝑuerſoꝝ: quæ hic & ī aliis ſæpe dānaui: quā promiſcui tenerer macula erroris. Secūdum locū quē mihi ab eo reprehenſū frater oſtēdit: quia ualde friuolus eſt: & aꝑtā ſui profert calūniamponā breuiter. In eo teſtimonio ubi Paulus loꝗtur: ſedere faciens ad dexterā ſuā ī cæleſtibus: ſuper oēm principatum & poteſtatē & uirtutē & dominationē: & omne nomē quod noīatur: ſolum ī hoc ſeculo: ſed etiā ī futuro poſt multiplicē expoſitionē: ad miniſtroꝝ dei officia ꝑueniſſem: & de prīcipatibus ac poteſtatibus & uirtutibus & dominationibus dicerē: etiam hoc addidi. Neceſſe eſt ut ſubiectos habeāt: & timentes ſe: & ſeruiētesſibi & eos qui a ſua fortitudine roborentur: quæ diſtributiones officioꝝ: ſolum ī præſentiaꝝ: ſed etiam ī futuro ſæculo erunt: ut per ſingulos profectus & honores: aſcenſiones & deſcenſiones: uel creſcat aliquid uel decre-ſcat: & ſub alia atqꝫ alia poteſtate: uirtute: prīcipatu: & dominatione fiat. Et poſt exēplum terreni regis: totāqꝫ palatii deſcriptionē: per quā diuerſa miniſterioꝝ dei officia demōſtrabā: addidi: & putamus deū dominū dominorum: regēqꝫ regnantiū: ſimplici tantū miniſterio eſſe cōtentū. Quomodo archāgelus dicitur: niſi qui prio-eſt angeloꝝ: ſic prīcipatus & poteſtates & dominationes appellant̉: niſi ſubiectos aliquos habeant īferioresgradus. Sin aūt putat iccirco me Origenē ſequi: quia profectus & honores & aſcēſiones & deſcēſiones: īcrementa & munitiones ī expoſitione mea poſui: ſciat multū ītereſſe de angelis & ſeraphin & cherubin dicere dæmōes:& hoīes fieri qd̓ affirmat Origenes: & ipſos īter ſe angelos diuerſa officioꝝ genera eſſe ſortitos: qd̓ eccleſiærepugnat. Quomodo iter hoīes ordo dignitatū ex laboris uarietate diuerſus eſt: & epiſcopus & præſbyter:& oīs eccleſiaſticus gradus habeat ordinē ſuū: & tamē oēs hoīes ſint: & ſic īter āgelos merita eſſe diuerſa: & tamēin angelica oēs perſiſtere dignitate. Nec aduerte lector de āgelis hoīes fieri: nec rurſū homines angelos reformari. Tertius eſt reprehenſionis locus: dicēte apaſtolo ut oſtēderet ī ſæculis ſuperuenientibus abundantes diui-tias gratiæ ſuæ in bonitate ſuper nos in Chriſto ieſu: nos triplicē expoſitionem poſuimus. In prima quid nobis