pturas ſanctas ſtudium uolui comprobari: ut oſtenderem me ſic legiſſe Origenem: quomodo & illum audie-ram. Neqꝫ enim hebræas litteras a te diſcere debui: aut iniuria tibi facta eſt: ꝙ pro te Apollinarē Didymūqꝫ ſectatus ſū. Nūquid in illa epiſtola Gregoriū uiꝝ eloquentiſſimū non potui noīare? Quis apud latinos par ſueſt? Quo ego magiſtro glorior & exulto: ſed eos tantū poſui qui in reprehēſione erāt: Vt ſimiliter me Origen-nō ob fidei ueritatē: ſed ob eruditiōis meritū legiſſe teſtarer. Ipſe Origenes & Clæmēs & Euſebius: atqꝫ alij ꝗ plures: qͣdo de ſcripturis aliqua diſputāt: & uolunt approbare quod dicūt: ſic ſolent ſcribere: referebat mihi hebræus: & audiui ab hebræo: & hebræoꝝ iſta ſentētia eſt. Certe etiā Origenes patriarchen Huillū: qui tēporibus eiusfuit nominat: & triceſimū tomū in Eſaiā: in cuius fine ediſſerit: ue tibi ciuitas Ariel: quā expugnauit Dauid: illi.us expoſitione cōcludit: ut cū aliter prius ſenſiſſe ſe dicat: doctū ab illo: id quod eſt uerius eſſe confitet̉. Octogeſimū quoqꝫ nonū pſalmū: qui ſcribit̉ oratio Moyſi hominis dei: & reliquos. xi. qui non habent titulos ſecundūHuilli expoſitionē: eiuſdē Moyſi putat: nec dedignat̉ hebræā ſcripturā īterpretans ꝑ ſingula loca: quid hebrais uideat̉: miſerere. Lectis nuꝑ papæ Theophili epiſtolis: in quibus Origenis exponit errores dicitur obturaſſeaures ſuas: & auctorē tanti mali clara cū oībus uoce clamaſſe & dixiſſe uſqꝫ ad illud tēpus ſe ignoraſſe: ꝙ tā nefaria ſcripſerit: nō recuſo: nec dico ꝙ alius diceręt forſitā non potuiſſe eū ignorare: quod īterpretatus eſt. Cuiusapologiā ſcriptā ab hæretico ſub nomine martyris edidit: cuius defenſionē etiā proprio uolumine ꝓfeſſus eſtaduerſū quod ī ſequentibus ſi dictādi ſpatiū fuerit diſputabo: hoc loquor cui cōtradicere nō poteſt. Si ſibi licenon ītellexiſſe quod trāſtulit: quare mihi non liceat ignoraſſe libros ꝑiarchon: quos ante non legi: & eas tantūhomelias legiſſe quas trāſtuli: in ꝗbus nihil eſſe mali ipſius teſtimoniū eſt. Sin aūt contra ſententiā ſuā nūc mein eis arguit: ī quibus ante laudauerat: undiqꝫ ſtrictus tenebit̉. Aut enī iccirco me hæreticū hoīem laudauit: ꝗaeiuſdē mecū dogmatis erat: aut nunc fruſtra inimicus accuſat: quē prius ut orthodoxū prædicauit: Sed forſitātunc errores meos: quaſi amicus tacuit: & tunc iratus profert: quod prius cælauęrat. Q uanꝗͣ nō mereat̉ fidēconſtantia: & profeſſæ inimicitiæ ſuſpitionē habeāt mendacii: Tamē audactet confera grādū: uolēs ſcire quidhæreticū ſcripſerim: ut aūt cū illo agā pœnitentiā: & Origenis mala ignoraſſe me iurē: ac nūc primum a papatheophilo didiciſſe impietates eius aut certe doceā me quidē bene ſenſiſſe: ſed illū more ſuo ītelligere. Neqꝫ enfieri poteſt: ut in eiſdē ad Epheſios libris: quos ut audiocriminat̉: & bene & male dixerim: & de eodē fonte du-ce amarūqꝫ proteſſerit: ut qui toto opere dānauerim eos: qui credūt aīas ex āgelis cōditas: ſubito mei oblitus iodefenderē: quod ante dānaui. Stultitiā mihi obiicere nō poteſt: quē diſertiſſimū & eloquentiſſimū ī ſuis opuſculis prædicauit. Alioquin ſtulta uerboſitas & garruli fabulæ potius hoīs ꝗͣ eloquētis putanda eſt. Q uid ī illis libris proprie accuſet ignoro. Fama enī ad me criminū eius: nō ſcripta uenerunt: & ſtultū iuxta apoſtolū pugnisaerē uerberare. Tamen ī incertū reſpondebo: donec ad certa ꝑueniā.meū docebo ſenex qdpuer didici: multa eſſe genera dictionū: & pro qͣlitate materiæ non ſolū ſentētias ſed & ſcripturaꝝ uerba uari.ri. Chryſippus & Antipr̄ inter ſpineta uerſant̉. Demoſthenes & Eſchines cōtra ſe inuicē fulmināt. Lyſias & Iſocrates dulciter fluūt. Mira in ſingulis diuerſitas: ſed oēs in ſuo ſenſu ꝑfecti ſunt. Lege ad Herēniū Tullii libroslege rhetoricos eius: aut quia illa ſibi dicit īcohata & rudia excidiſſe de manibus: reuolue tria uolumina de Or-tore: ī quibus ītroducit eloquētiſſimos illius tꝑis oratores Craſſū & Antoniū diſputātes: & quartū Oratorē: qbēiā ſenex ſcribit ad brutū: tunc ītelliges aliter cōponi hiſtoriā: aliter orationes: aliter dialogos: aliter epiſtolas: ali-ter cōmentarios. Ego ī cōmentariis ad Epheſios ſic Origenē & Didymū & Apollinarē ſecutus ſū: qui certe contraria īter ſe habent dogmata: ut fide meæ nō amitterē ueritatē. Cōmentarii quid operis habeāt alterius dictaediſſerūt: quæ obſcure ſcripta ſunt: pleno ſermone manifeſtant: multoꝝ ſentētias replicāt: & dicūt hunc locumquidā ſic ediſſerūt: alij ſic īterpretant̉: alij ſenſū ſuū & intelligentiā his teſtimoniis & hac nitunt̉ ratione firmare: ut prudēs lector cū diuerſas explanationes legerit: & multoꝝ uel probāda uel īprobāda didicerit: iudicet ꝗduerius ſit: & quaſi bonus trapezita adulterinæ monetæ pecuniā reprobet: nō diuerſæ īterpretationis & cōtrariorū īter ſe ſenſuū tenebit̉ reus: qui ī uno oꝑe quod ediſſerit: expoſitiones poſuerit plurimoꝝ. Puto ꝙ puer legerisAſpri ī Virgiliū & Saluſtiū cōmentarios: Vulcatii ī orationes Ciceronis: Victorini ī dialogos eius & Terētii comœdias præceptoris mei Donati æque in Virgiliū: & alioꝝ in alios: Plautū uidelicet: Lucretiū: Flaccū: Perſiumatqꝫ Lucanū. Argue interpretes eoꝝ: quare nō unā explanationē ſecuti ſunt: & ī eadē re ꝗd uel ſibi uel alijs uideatur enumerent. Prætermitto græcos: quoꝝ tu iactas ſcientiā: & dū ꝑegrina ſectaris: pene tui ſermonis oblituses: ne ueteri ꝓuerbio: ſus Mineruā docere uidear: & in ſiluā ligna portare: Illud miror: ꝙ Ariſtarcus noſtri tꝑispuerilia iſta neſcieris. Quanꝗͣ tu occupatus ī ſenſibus & ad īſtruendā mihi calūniā cernulus grāmaticoꝝ & oratoꝝ præcepta contēpſeris: paruipēdenspoſt anfractus reddere: aſꝑitatē euitare conſonantiū:hiulcā fugere dictionē: ridiculū eſt debilitati & fracti totius corporis uulnera pauca monſtrare. Nō eligo quodreprehendā: eligat ipſe quid quo uitio careat. Ne illud quidē ſocraticū noſſe debuerat: ſcio quod neſcio. Nauēagere ignarus nauis timet. Abrotanū exgo nō audet: niſi qui didicit dare. Quod medicoꝝ eſt: promittunt medci: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti doctiqꝫ poemata paſſim. Niſi forte ſe litteras non didiciſſe iurabit:quod illi & abſqꝫ iuramento perfacile credimus: uel ad apoſtolum confugiet profitentem: & ſi imperitus ſermone: ſed non tamen ſcientia. Ille hebræis litteris eruditus: & ad pedes doctus Gamalielis: quem nō erubeſcit: iamapoſtolicæ dignitatis magiſtrum dicere græcam facundiam contēnebat: uel certe quod erat humilitatis diſſi-mulabat: ut prædicatio eius non in perſuaſione uerborum: ſed in ſignorum uirtute conſiſteret ſꝑnens alienas o-pes: qui in ſuis diues erat: ꝗͣꝗͣ ad imperitum & per ſingulas ſtatus ſentētias corruentē: nunꝗͣ pro tribunali Feſtusdiceret: inſanis Paule inſanis: multæ te litteræ ad inſaniā conuertunt. Vt ꝗ latinis muſſitas: & teſtudineo gradu