re annos: quando eccleſia cognito eo ꝙ ab apoſtolis non ſibi eſſet tradita ueritas inſtrumēti legatos mitteret̉ adiſtos quos illi tunc circunciſionem uocabant: obſecrans & exorās: ut ſibi de ueritate quæ apud ipſos eſt aliquidlargirentur? Per totos iſtos quadringentos annos erraſſe ſe: & ignoraſſe qd̓ ueꝝ eſt fateretur? Ad ſcitam quidēſe eſſe ex gentibus ſponſam chriſto per apoſtolos: ſed non ab eis ueris monilibus exornatam: putaſſe ſe lapideseſſe præcioſos. Nunc aūt deprehendiſſe: ꝙ non ſunt ueræ iſtæ gēmæ quas ſibi apoſtoli Chriſti īpoſuerant: Erubeſcere ſe ad publicum procedere: falſis & non ueris lapidibus adornatam. Et ideo rogare ſe: ut uel Barabā illūquem aliquādo. ut chriſto nuberet ſpreuerant: mittant ad ſe qui poſſit cū uno electo ex ſuis uiro ornamenta ſi-bi uera: quæ apoſtoli non præſtiterant reparare: Quid ergo miꝝ eſt: ſi me minimū & nullius hoīem laceret: ſiAmbroſium ſecet: ſi Hilariū: ſi Lanctantiū: ſi Didymū reprehendat. Nec multū de iniuria mea dolere debeo ꝓeo ꝙ opus meū ipſo denuo ggreſſus eſt: cū me. lxx. interpretibus æquauerit cōtumelia? Sed & illud quō accipi-dum eſt & quātum acceſiſſe ad incredulitatē ex hoc facto gentilibus exiſtimatis? non enī latent eos: quæ apuonos aguntur. Scientes enim legē noſtrā mō emendatā eſſe uel mutatā: nonne dicunt apud ſemetipſos errāt iſtinec eſt apud eos aliquid ueritatis. Ecce cū ipſi uolunt: leges ſuas corrigunt & emendāt. Certū eſt aūt errorē præceſſiſſe: ubi emendatio ſubſecuta eſt. nec diuinū uideri poſſe: quod ab hoīe mutatur. Hoc nobis præſtitit īmēſaſapientia: ut oēs inſipientes etiam a gētibus iudicemur. Nolo ſapientiā: quā Petrus & Paulus nō docuit: nolo ueritatem: quā apoſtoli nō probauerunt. Tua uerba ſunt poſt quadringentos annos nō debere ſimplices latinoꝝaures nouæ doctrinæ uoce pulſari. Mō tu dicis: oīs qui putabat Suſānā nuptis & īnuptis exemplum pudicitiapræſtitiſſe: errauit. Non eſt ueꝝ: & oīs qui putabat: ꝙ puer Daniel ſpiritu ſācto fuerit repletus: & arguerit adu-teros ſenes: errauit. non erat ueꝝ. Et oīs eecleſia per orbem terraꝝ ſiue eoꝝ ꝗ in corpore ſunt: ſiue eoꝝ qui ad dominum ꝑrexerunt: ſiue illi ſancti martyres fuerint: ſeu & ſancti confeſſores quicunqꝫ hymnū trium pueroꝝ ineccleſia domini cecinerūt: oēs errauerūt: & falſa cecinerūt. Mō ergo nobis poſt. cccc. ānos legis ueritas ēpta pracio de ſynagoga procedit: poſtꝗͣ ſenuit mundus: & cuncta purgentur ad finem: ſcribamus in ſepulchris ueterūut ſciāt & ipſi qui & hic aliter legerant: quia Ionas nō habuit umbrā cucurbitæ ſed hederæ. Et iteꝝ cum uoluerit legis lator nec hederæ: ſed alterius uirgulti. Sed & Origenes inquit aſteriſcos fecit ex tranſlatione Theodo.tionis aſſumens: ut cōponeret uolumina: quæ appellantur hexapla: & quid Origenem iſtū quando tibi place-condēnandum: quando placet imitandum producis. Veriſimile eſt: ut eum defenſorem adhibeas: & reum. Auctorem facti tui habere potes eum: quem & primus condēnas: & ad condēnationem eius epiſtolis tuis romanum cogis ſenatum. Ante hoc prohibere debueras. Nemo ſuccidit arborem cui inniti parat. nemo in ſua ca̓ſa fidem eius explorat cuius ipſe reprobat fidem. Siue hoc. fecit Origenes: ſiue non quid ad te? Si ad illius exemplūiudicari uis: relege ſnīas tuas: & uide quid dixeris. hoc non eſt inquis ſe defendere: ſed ſocios criminis quærere.Noli ergo & tu ſocios criminis quærere: ſed purgationem facti require. Verūtamen uideamus quid tale etiamreus & actor ſimul Origenes fecerit. Ego illius nec unū locum ex ſcripturis diuinis de hebræis inuenio tranſla-tum. A te oēs ſcripturas uideo eſſe mutatas. Et quō factū tuū & illius ſimile uideri pōt? Apoſtatæ quidem & iu-dæi interpretati ſunt ea: quoꝝ lectione iudæi maxime utuntur. Et quia frequenter: ſi diſputatio accidiſſet: uel īmutata eſſe aliquanta: uel deeſſe uel abundare in nr̄is ſcripturis mentiebantur: uoluit Origenes noſtris oſtēdere: qualis apud iudæos ſcripturaꝝ lectio teneretur: & in propriis paginis uel colūnellis editiones eoꝝ ſingula:quaſqꝫ deſcripſit: & ea quæ apud illos ſunt addita uel decerpta certis quibuſqꝫ ſignis additis ad uerſiculoꝝ capita deſignauit: & in alieno nō ſuo opere ſuas tantūmodo notas fixit. ut ſciremus non quid nobis: ſed quid iudæi:aduerſum nos errantibus aut deeſſe aut abundare uideretur. Q uod tale eſſet: quale ſiquis accepto breuiculo īquo militum noīa continentur: nitatur inſpicere: quanti ex militibus ſuperſint: quanti in bello ceciderint. & re-quirens qui inſpicere miſſus eſt propriam notam: uerbi cauſa: ut dici ſolet s ad uniuſcuiuſqꝫ deſuncti nomen aſcribat: & propria rurſus nota ſuꝑſtitem ſignet. Nunꝗͣ uidebitur is qui notam ad defuncti nomen apponit: & ꝓpria rurſum nota ſuperſtitem ſignat. ꝙ egerit aliquid: ut hic defuncti: uel ille uiuentis cauſam acciperet. ſed ꝙeos qui ab aliis fuerint perempti: iſte annotationis deſignauit indiciis: Ita ergo fecit & ille ea quæ per alios intepretes ſiue ꝑempta fuerant ſeu etiam abundantius prolata: propriis quibuſdam ſignis .i. aſteriſci & obeliſci nōtulis deſignarit. Cæterum nec uerbum aliquo de ſuo ſaltem unum inſeruit. neqꝫ noſtris exemplaribus fidem fecit in aliquo uacillare: ſed ea quæ minus uidebantur ſecundū curſum litteræ plena & lucida ſpiritalis intelligētiæ oſtendit referta myſteriis: Quid igitur tibi Origenis factum in hoc pōt præſtare ſolatii? cuius neqꝫ opusſmiſe aliquod oſtendere potes? & in quo tantum laboras: ut littera occidat conſequentem: dū ille econtrano ſpiritus uiuificātis eſſe conetur aſſertor. Tu igitur faber (tuum iſtud factum nec quenꝗͣ te in hoc comitem uel ſo-cium habuiſſe de eccleſia certum eſt: niſi iſtum ſolum quem frequenter commemoras Barabam. Quis enim aſius auderet ab apoſtolis tradita eccleſiæ inſtrumenta temerare: niſi iudaicus ſpiritus? Illi te omī frater: ante ꝗͣ aiudæis capereris chariſſime: illi te in hæc mala præcipitant. Illi te libellis editis notas īfligere chriſtianis: illi necmartyribus parcere faciunt. & de oī chriſtianoꝝ ordine fanda atqꝫ nefanda conſcribere: turbare pacem noſtrā:ſcandala eccleſiæ generare. Illi etiam aduerſum te ipſum: & ſcripta tua quæ quaſi chriſtianus aliquando locu-tus ſis: cogūt ferre ſnīam. Et iō tibi oēs ſordemus: dū illi ſuis peſſimis artibus nimiū placent. Nā quomodo tu (ſiPauli litteris acquieſceres dicentis. Siquis frater præuētus fuerit in aliquo delicto: uos qui ſpiritales eſtis: īſtrui-te huiuſmodi in ſpū māſuetudinis Iita efferbuiſti: ut in nullo prorſus ſpiritalis īſtitutionis ordinem cuſtodiresPone enim aliquid me egiſſe cōtumelioſū: pone ꝙ te uiꝝ ſūmæ eloquētiæ: & fratrē & collegā: mihiqꝫ imitandiin diſciplina interpretādi dixi: iniuriā fecerim: tamen poſt pacē illā: ſūmo uix ſudore reparatā: hæc prīa adhuc